برای دههها حمایت از اسرائیل یکی از معدود موضوعاتی بود که تقریباً تمام طیفهای حزب جمهوریخواه بر سر آن اتفاق نظر داشتند. اما جنگ غزه، تنشهای اسرائیل با دولت ترامپ و ظهور جریان «اول آمریکا» اکنون این اجماع تاریخی را با چالش مواجه کرده است.
نسل جدید جمهوریخواهان و بازنگری در مسئله اسرائیل
در طول پانزده سال گذشته، بنیامین نتانیاهو توانست کاهش حمایت دموکراتها از اسرائیل را با نزدیکی روزافزون به جمهوریخواهان جبران کند. اما اکنون نشانههای نگرانکنندهای برای تلآویو در حال ظهور است؛ این بار نه در اردوگاه دموکراتها، بلکه در قلب پایگاه اجتماعی حزب جمهوریخواه.
بر اساس نظرسنجی مرکز پژوهشی «پیو»، ۴۰ درصد جمهوریخواهان نگاه نامطلوبی به اسرائیل دارند. این رقم در میان جمهوریخواهان ۱۸ تا ۴۹ ساله به ۵۷ درصد میرسد، در حالی که تنها ۲۵ درصد از جمهوریخواهان بالای ۵۰ سال چنین دیدگاهی دارند.
اعداد نشان میدهد مسئله اصلی نه کاهش حمایت کلی، بلکه شکاف نسلی در درون جریان محافظهکار آمریکاست. نظرسنجی دانشگاه مریلند نیز نشان داد تنها ۲۲ درصد جمهوریخواهان ۱۸ تا ۳۴ ساله اقدامات نظامی اسرائیل در غزه را موجه میدانند.
شیبلی تلهامی، استاد علوم سیاسی و مدیر این پژوهش، درباره این روند هشدار داده است: «بدون تردید چیزی در میان جمهوریخواهان جوان در حال شکلگیری است.»
جنگ غزه و ظهور جریان «اول آمریکا»
جنگ غزه صرفاً یک بحران خارجی برای واشنگتن نبود؛ این جنگ به موضوعی داخلی در رقابت ایدئولوژیک جناح راست آمریکا تبدیل شد.
چهرههای بانفوذ جریان ضد مداخلهگرای «اول آمریکا» مانند تاکر کارلسون، مگین کلی و مارجوری تیلور گرین، حمایت بیقید و شرط واشنگتن از اسرائیل را زیر سؤال بردند. کارلسون حتی مدعی شد بنیامین نتانیاهو دونالد ترامپ را برای ورود به جنگ با ایران تحت فشار قرار داده و رئیسجمهور آمریکا را «برده» نخستوزیر اسرائیل توصیف کرد.
همزمان، اسرائیل به یکی از معیارهای وفاداری سیاسی در نبرد میان راست سنتی و راست جدید آمریکا تبدیل شده است. جریانهای نوظهور محافظهکار معتقدند شعار «اول آمریکا» با اولویت دادن به منافع خارجی، بهویژه اسرائیل، تضعیف شده است.
این تغییر تنها در فضای مجازی یا رسانههای حاشیهای رخ نداده است. حتی بن شاپیرو، یکی از سرسختترین مدافعان اسرائیل در اردوگاه محافظهکاران، با کاهش مخاطبان خود مواجه شده؛ نشانهای از تغییر سلیقه سیاسی بخشی از پایگاه راست آمریکا.
چالش نتانیاهو و آینده روابط واشنگتن ـ تلآویو
شاید مهمترین تحول، تغییر فضای سیاسی در بالاترین سطوح حزب جمهوریخواه باشد. گزارشها حاکی از آن است که دونالد ترامپ در جریان مذاکرات مربوط به آتشبس غزه، نتانیاهو را تحت فشار قرار داده و هشدار داده بود که ادامه مسیر فعلی میتواند به «طلاق» میان دو کشور منجر شود.
ترامپ پیشتر نیز نتانیاهو را «دیوانه» توصیف کرده و گفته بود که اقدامات او خطر انزوای بیشتر اسرائیل را افزایش میدهد. معاون رئیسجمهور، جیدی ونس، نیز بهطور علنی از مقامهای اسرائیلی به دلیل مخالفت با توافق ایران انتقاد کرده بود.
البته حمایت از اسرائیل همچنان موضع غالب حزب جمهوریخواه است. بر اساس نظرسنجی گالوپ، ۷۰ درصد جمهوریخواهان هنوز همدلی بیشتری با اسرائیلیها نسبت به فلسطینیها دارند. اما همین رقم نیز نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۱۰ واحد درصد کاهش یافته است.
آنچه امروز در سیاست آمریکا در حال وقوع است، شاید نه پایان اتحاد واشنگتن و تلآویو، بلکه پایان اجماعی باشد که دههها حمایت از اسرائیل را به موضوعی فراتر از رقابتهای حزبی تبدیل کرده بود.
اگر این روند در میان رأیدهندگان جوان محافظهکار ادامه پیدا کند، انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ ممکن است نخستین انتخاباتی باشد که در آن حمایت از اسرائیل دیگر یک اصل بدیهی در سیاست جمهوریخواهان محسوب نشود.
نظر شما