جام جهانی فوتبال اغلب بهعنوان جشنوارهای جهانی از وحدت و تکامل ورزشی توصیف میشود. اما برای کشورهایی که فوتبال در آنها به شکلی جداییناپذیر با هویت ملی و غرور عمومی گره خورده است، این تورنمنت میتواند بهسرعت به صحنهای برای حسابکشی سیاسی و اجتماعی تبدیل شود. پس از حذف فاجعهبار از مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶، کره جنوبی و اروگوئه اکنون با پیامدهای شدید داخلی دستوپنجه نرم میکنند. بحرانهای به وجود آمده در این دو کشور نشان میدهد در فوتبال مدرن، بازگشت زودهنگام به خانه بهندرت فقط یک ناکامی ورزشی تلقی میشود؛ بلکه بهعنوان خیانتی به اعتماد ملی مورد قضاوت قرار میگیرد.
چنین اتفاقی نباید تکرار شود
در کره جنوبی، واکنش به عملکرد ناامیدکننده تیم ملی به بالاترین سطوح حاکمیت این کشور هم رسیده است. پس از حذف شوکهکننده در مرحله گروهی، هونگ میونگ بو، سرمربی این کشور بهسرعت استعفای خود را اعلام کرد، اما این استعفا برای مقامات سیاسی کافی نبود و آنها خواستار پاسخگویی بیشتر شدهاند.
لی جائه میونگ رئیسجمهور کره جنوبی، در شبکههای اجتماعی ناراحتی عمیق خود را ابراز و در یکی از پیامهای خود نوشت: «من فقط از این نتیجه غیرمنتظره شوکه نشدهام؛ بلکه کاملاً گیج و مبهوتم».
دولت کره جنوبی این ناکامی را عمدتاً از منظر هزینههای عمومی بررسی میکند و رئیسجمهور این کشور بابت ناامیدی عمیقی که برای شهروندان ایجاد شده، رسماً عذرخواهی کرد. او در بیانیهای مفصل بهصراحت به بار مالی سنگینی که بر دوش مردم گذاشته شده اشاره کرد و گفت: «با توجه به اینکه مبالغ قابلتوجهی از مالیات مردم و منابع حمایتی دولت فقط برای حضور در جام جهانی هزینه میشود، از وزارت فرهنگ، ورزش و گردشگری میخواهم تمامی ابعاد این اتفاق را بهطور کامل بررسی کنند».
رئیسجمهور همچنین وعده داده است اصلاحات سریع و قاطعی در ساختار مدیریت ورزش این کشور انجام دهد تا اطمینان حاصل شود چنین اتفاقی هرگز تکرار نخواهد شد.
با هواپیمای معمولی برگردید!
در سوی دیگر جهان، نوع متفاوتی از مجازات در انتظار تیم ملی اروگوئه بوده است. کشوری با کمتر از ۵/۳ میلیون نفر جمعیت که از گذشتهای پرافتخار در فوتبال برخوردار است، با شکست یک-صفر مقابل اسپانیا از جام جهانی کنار رفت. این نتیجه پس از دو تساوی ناامیدکننده مقابل عربستان سعودی و کیپورد رقم خورد؛ مسابقاتی که اروگوئه برای صعود بهشدت به پیروزی در آنها نیاز داشت.
در نمایی آشکار از نارضایتی نهادهای فوتبالی این کشور، فدراسیون فوتبال اروگوئه پرواز چارتر اختصاصی تیم از کمپ تمرینی آنها در مکزیک به مونتهویدئو را لغو کرد. درنتیجه، بازیکنان مجبور شدند با پروازهای عادی به کشور بازگردند و بهجای بازگشت گروهی و متحد، بهصورت پراکنده به خانه برسند.
این تحقیر به کنار زمین نیز کشیده شد؛ جایی که مارچلو بیلسا، سرمربی افسانهای هفتاد ساله آرژانتینی، در یک مصاحبه زنده تلویزیونی استعفا کرد. بیلسا که از عملکرد تیمش بهشدت خشمگین بود، گفت حمایت از یک مربی بدون نتیجه هیچ ارزشی ندارد. او اظهار کرد: «اگر از من بپرسید دوران حضورم چگونه به یاد آورده خواهد شد، باید بگویم دورانی که هیچ دستاوردی از خود به جا نگذاشتم».اکنون اروگوئه در آستانه میزبانی صدمین سالگرد جام جهانی در سال ۲۰۳۰، ناچار است به دنبال سرمربی و رویکرد جدیدی برای فوتبال خود بگردد.
حتی ممکن است کشته شوی!
اگرچه تحقیقات دولتی در سئول و تنبیههای تحقیرآمیز در مونتهویدئو افراطی به نظر میرسند، اما درواقع ادامه سنتی طولانی و گاه تاریک در تاریخ جام جهانی هستند. کشورهای فوتبالی بارها ناکامی در زمین مسابقه را نوعی خیانت ملی تلقی کردهاند.
زمانی که تیم ملی ایتالیا در جام جهانی ۱۹۶۶ به شکلی غیرمنتظره مقابل کره شمالی شکست خورد، بازیکنان پس از بازگشت به کشور در فرودگاه با خشم هواداران روبهرو شدند و حتی گوجهفرنگیهای گندیده به سمت آنها پرتاب شد.
پس از جام جهانی ۲۰۱۰ نیز گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه بازیکنان کره شمالی پس از شکست سنگین ۷-صفر برابر پرتغال، در پیونگیانگ در جلساتی با حضور مردم عادی شرکت داده شدند تا در آنجا مورد تحقیر قرار بگیرند.
اما شاید تلخترین نمونه از این شور و تعصب افراطی ملی، ماجرای آندرس اسکوبار باشد؛ مدافع کلمبیایی که پس از جام جهانی ۱۹۹۴ به قتل رسید و به قربانی مستقیم فضای سمی ایجادشده پس از حذف غیرمنتظره تیم کشورش بدل گشت.
واکنشهای شدید در کره جنوبی و اروگوئه یادآور فشار عظیمی است که بر دوش فوتبالیستهای ملی قرار دارد. زمانی که میلیونها هوادار و میلیونها دلار از بودجه عمومی برای حضور در یک تورنمنت سرمایهگذاری شده باشد، مرز میان ورزش و حکومت کمرنگ میشود. در چنین شرایطی، یک اشتباه در بزرگترین صحنه فوتبال جهان میتواند هزینهای بسیار سنگین داشته باشد و برای این تیمها، سختترین چالشها نه در زمین مسابقه، بلکه پس از به صدا درآمدن سوت پایان تازه آغاز میشود.
نظر شما