گاهی یک تصویر ساده در میان شلوغی شهر میتواند به داستانی بزرگ تبدیل شود؛ تصویری از چند کودک، یک خیابان و بطری خالی آبی که جای توپ فوتبال را گرفته است. همین صحنه، نقطه آغاز شکلگیری فیلم کوتاه «کاپیتان شماره ۱۰» شد؛ اثری اجتماعی که تلاش میکند بخشی از زندگی کودکان کار را نه از دریچه تلخی صرف، بلکه از زاویه رؤیاها و لحظات کودکانه آنها روایت کند.
مسعود منصوری، کارگردان این فیلم کوتاه، درباره شکلگیری ایده اولیه اثر میگوید این طرح ابتدا توسط پدرام صدرائی، تهیهکننده فیلم، مطرح شد. او در یکی از چهارراههای پرتردد تهران، شاهد بازی چند کودک بیبضاعت با یک بطری خالی آب بوده و همان تصویر ساده اما پرمعنا، جرقه ساخت فیلم را زده است. پس از آن، با اضافه شدن لایههای داستانی و اجتماعی، فیلمنامه به تدریج شکل نهایی خود را پیدا کرده است.
«کاپیتان شماره ۱۰» داستان گروهی از کودکان کار را روایت میکند که دور از چشم صاحبکارشان، فرصتی کوتاه برای بازی و شادی پیدا میکنند. آنها در میان فضای سخت خیابان، با سادهترین امکانات به دنیای فوتبال پناه میبرند؛ دنیایی که برای بسیاری از کودکان، نماد رویا، دوستی و امید است.
منصوری درباره انتخاب بازیگران کودک این فیلم توضیح میدهد که بازیگران نوجوان حاضر در این اثر، تجربه و علاقه به بازیگری داشتهاند، اما مهمترین ویژگی آنها توانایی در باورپذیر کردن نقش کودکان کار بوده است.
به گفته این کارگردان، برخی صحنههای فیلمبرداری در خیابان به اندازهای طبیعی اجرا شده بود که رانندگان عبوری متوجه حضور عوامل تولید نمیشدند و تصور میکردند با گروهی از کودکان کار واقعی مواجه هستند.
کار با کودکان و نوجوانان، یکی از بخشهای دشوار تولید این فیلم بوده است. منصوری که پیش از این نیز تجربه ساخت آثاری با محوریت کودکان را داشته، میگوید حضور چند کودک در کنار یکدیگر، آن هم در فضای باز و شلوغ خیابان، نیازمند مدیریت و دقت زیادی است.
او تأکید میکند انرژی، بازیگوشی و روحیه طبیعی کودکان اگرچه به باورپذیری فیلم کمک میکند، اما در روند تولید نیز میتواند چالشهایی ایجاد کند. با این حال، حضور و همراهی خانوادهها در پشت صحنه باعث شد فیلمبرداری سهروزه این اثر بدون مشکل جدی به پایان برسد.
پرداختن به موضوع کودکان کار در سینمای ایران سابقه طولانی دارد، اما منصوری معتقد است برای جلوگیری از تکرار، باید زاویه نگاه تازهای به این موضوع داشت.
او میگوید تلاش اصلی در «کاپیتان شماره ۱۰» این بوده که فقر تنها به عنوان یک مسئله تلخ و اجتماعی نمایش داده نشود، بلکه در کنار آن، جهان کودکانه شخصیتها، آرزوها و نیاز آنها به بازی و شادی نیز دیده شود.
ترکیب فوتبال خیابانی، بطری خالی آب و رویاهای کودکانه، باعث شده فیلم از روایتهای معمول فاصله بگیرد و تصویری انسانیتر از زندگی این کودکان ارائه دهد؛ کودکانی که با وجود شرایط سخت، همچنان میل به بازی، رقابت و رؤیاپردازی دارند.
کارگردان «کاپیتان شماره ۱۰» معتقد است این فیلم نگاهی آسیبشناسانه به مسئله فقر و کودکان کار دارد. از نگاه او، بیتوجهی به شرایط زندگی این کودکان تنها آینده فردی آنها را تهدید نمیکند، بلکه میتواند پیامدهای گستردهای برای جامعه داشته باشد.
منصوری تأکید میکند کودکانی که به دلیل شرایط اقتصادی از آموزش، امنیت و فرصت تجربه یک کودکی طبیعی محروم میشوند، در آینده با مشکلات بیشتری مواجه خواهند شد؛ بنابراین حمایت از آنها نیازمند برنامهریزی جدی نهادهای مسئول است.
این فیلمساز در پایان خواستار حمایت سازمانها و نهادهای مرتبط با حوزه کودک و نوجوان برای نمایش گستردهتر این اثر شده است؛ چراکه به باور او، طرح چنین موضوعاتی زمانی اثرگذار خواهد بود که امکان دیدهشدن و گفتوگو درباره آن فراهم شود.
فیلم کوتاه «کاپیتان شماره ۱۰» با نگاهی اجتماعی، تلاش میکند مخاطب را به دنیای کودکانی ببرد که در کنار سختیهای زندگی، هنوز برای چند دقیقه بازی فوتبال و ساختن رؤیاهای کوچک خود فرصت پیدا میکنند.
در این فیلم بازیگرانی همچون سیامک بهزادینیا، آریا کشاورز، حسنا نوری، طاها خالدی، آرتین مصدق، امیرعلی قاسمی، سامیار سلیمانی، عماد عربی، بنیامین خدابخشی، رادین بلادی، محمد نفری، محمدعلی شریفیان قدس و امیرعباس قاضیزاده ایفای نقش کردهاند.
این اثر به تهیهکنندگی پدرام صدرائی در مدرسه فیلم پدرام صدرائی تولید شده و عوامل آن شامل مسعود صفرنیا (مدیر فیلمبرداری)، بهار ایروانی (تدوین و طراحی پوستر)، امیرحسین عرب (مدیر صدابرداری)، نسیبه دالوند (طراح صدا)، نگین محمدی طادی (دستیار اول کارگردان و برنامهریز) و دیگر عوامل تولید است. پخش بینالملل این فیلم نیز برعهده «فرست اسکرین» قرار دارد.
نظر شما