مرتضی شعبانی درباره انگیزه ساخت این مستند گفت: آغاز جنگ اکتبر و گسترش درگیریها به لبنان، زمینه ساخت این اثر را فراهم کرد. چند روز پس از شهادت سیدحسن نصرالله، گروه مستندساز راهی بیروت شد تا از نزدیک شرایط مردم و امدادگران را در مناطق درگیر ثبت کند.
وی افزود: در جریان جنگ، نقاط مختلف لبنان هدف حمله قرار میگرفت و گروه تصمیم گرفت به سراغ افرادی برود که در خط مقدم امدادرسانی به مجروحان و آسیبدیدگان حضور داشتند.
شعبانی با اشاره به انتخاب مجموعه دفاع مدنی لبنان برای سوژه مستند اظهار کرد: در کنار سازمانهایی مانند آتشنشانی، هلال احمر و صلیب سرخ، دفاع مدنی را برای روایت این مستند انتخاب کردیم؛ مجموعهای که به گفته او در بسیاری از مناطق درگیر حضور مستمر داشت و خودروهای امدادی و آمبولانسهای آن نیز هدف حملات قرار گرفته بودند.
کارگردان «نبض در خط مقدم» درباره روند تولید اثر توضیح داد: گروه وارد شهر تبنین شد و حدود ۷۳ ساعت در کنار امدادگرانی قرار گرفت که در یک بیمارستان مستقر بودند. این گروه پنج یا شش نفره در زمان بمبارانها خود را به مناطق آسیبدیده میرساندند و عملیات امداد و نجات را انجام میدادند.
وی ادامه داد: ما نیز تلاش کردیم به عنوان ناظر و مستندساز در کنار آنها باشیم و از زندگی، فعالیت و تلاششان تصویری واقعی ارائه کنیم. حاصل این حضور، مستند «نبض در خط مقدم» شد.
شعبانی تأکید کرد که در این اثر تلاش شده از ورود به مسائل سیاسی و مناقشات داخلی لبنان پرهیز شود و افزود: هدف ما ساخت یک مستند مردمی بود و نمیخواستیم مسائل سیاسی ما را از فضای اصلی روایت دور کند. بخش نظامی جنگ نیز شرایط خاصی داشت و عملاً امکان ورود مستندسازان به آن حوزه وجود نداشت.
وی درباره دشواریهای فیلمبرداری در شرایط جنگی گفت: مهمترین چالش، حفظ امنیت جانی اعضای گروه است. در کنار آن، نزدیک شدن به آسیبدیدگان نیز دشواریهای زیادی دارد؛ چرا که افرادی که عزیزانشان را از دست دادهاند، در چنین شرایطی آمادگی حضور مقابل دوربین را ندارند و نمیتوان آنها را برای گفتوگو یا فیلمبرداری تحت فشار قرار داد.
کارگردان «نبض در خط مقدم» درباره برخورد مردم لبنان با گروه ایرانی نیز گفت: مردم لبنان از حضور ایرانیها در شرایط بحرانی استقبال میکردند و حضور مستندسازان ایرانی را نیز نشانهای از همراهی و حمایت میدانستند.
به گفته شعبانی، حضور گروه ایرانی در مناطق جنگزده برای مردم لبنان این پیام را داشت که حمایت ایران تنها در سطح مواضع سیاسی باقی نمانده و در شرایط دشوار نیز ادامه دارد. همین موضوع باعث شده بود مردم با رویی گشاده با گروه مستندساز برخورد کنند.
اما پس از پایان تولید، مسئله دیگری پیش روی این اثر قرار گرفته است؛ چالشی که بسیاری از آثار مستند با آن مواجهاند: دیده شدن و دسترسی مخاطب.
شعبانی درباره وضعیت پخش «نبض در خط مقدم» گفت: اختیار پخش در دست کارگردان نیست و تهیهکننده و سرمایهگذار باید شرایط لازم برای توزیع اثر را فراهم کنند. این مستند در جشنواره تلویزیونی مستند نیز حضور داشته، اما هنوز شرایط پخش گسترده آن فراهم نشده است.
وی با انتقاد از نگاه صرفاً تولیدمحور به آثار مستند اظهار کرد: گاهی تصور میشود با پایان ساخت یک فیلم، کار به پایان رسیده است؛ در حالی که ساخت فیلم تنها بخشی از مسیر است و بخش مهم دیگری به پخش و توزیع اختصاص دارد. اگر فیلم به مخاطب نرسد، عملاً تلاش انجامشده برای تولید آن بینتیجه میماند.
کارگردان «نبض در خط مقدم» تأکید کرد: مستند را برای جشنوارهها نمیسازیم، بلکه مخاطب اصلی آن مردم هستند. جشنواره میتواند فرصتی برای معرفی اثر و دیده شدن آن میان مخاطبان حرفهای باشد، اما جایگاه اصلی پخش مستند، تلویزیون و رسانههای عمومی است.
شعبانی در پایان از تولید مستندی درباره جنگ ۴۰ روزه خبر داد و گفت اطلاعرسانی درباره این اثر در زمان مناسب انجام خواهد شد.
او با اشاره به دشواریهای تولید مستند در شرایط بحران افزود: مستند معمولاً در سختترین شرایط ساخته میشود، اما پس از پایان تولید با مشکلات دیگری برای دیده شدن و پخش مواجه است و این بیتوجهی به مسیر توزیع، برای سازندگان آثار مستند آزاردهنده است.
نظر شما