حجت‌الاسلام حامد کاشانی، کارشناس مسائل مذهبی، به مناسبت خجسته میلاد پیامبر اعظم (ص)در سخنانی، به تبیین عظمت مقام نبوی، لزوم بزرگداشت اعیاد اسلامی (مبعث و ولادت) و پیوند عمیق نبوت و ولایت پرداخت که مشروح آن در ادامه آمده است:

غفلت از بزرگداشت شایسته مقام پیامبر (ص)

یکی از قصورهای نا بخشودنی ما، عدم توجه شایسته به شب‌های مبعث و ولادت رسول اکرم (ص) به عنوان ایام المحور و اصلی است. در حالی که تمام هویت، امنیت و کرامت مادی و معنوی ما مرهون وجود مبارک ایشان است، متأسفانه آن‌گونه که شایسته است به جایگاه حضرت نپرداخته‌ایم و در برپایی باشکوه این مناسبت‌ها در مساجد و محافل دینی کم‌کاری مشهودی دیده می‌شود. بی‌گمان پیامبر اکرم (ص) نیازی به تعظیم ما ندارد، بلکه این ما هستیم که با غفلت خود، از درک این گنجینه بی‌پایان معنوی محروم مانده‌ایم.

عظمت مقام نبوی در افق توصیف الهی

درک بلندای مقام پیامبر (ص) از توان عقل و زبان بشر خارج است. هنگامی که خداوند متعال در قرآن کریم، اخلاق و فضل پیامبر را با صفت «عظیم» می‌ستاید («وَإِنَّکَ لَعَلَیٰ خُلُقٍ عَظِیمٍ» و «وَکَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْکَ عَظِیمًا»)، این توصیف با معیارهای محدود انسانی قابل سنجش نیست. همان‌طور که درک یک کودک از مفهوم «بسیار» با درک یک ثروتمند کاملاً متفاوت است، توصیف خدای نامحدود از پیامبر نیز فراتر از گنجایش ذهن ماست.

عطایای بی‌حد الهی به پیامبر (ص) («وَعَلَّمَکَ مَا لَمْ تَکُن تَعْلَم») چنان گسترده است که بهره‌مندی تمام عالمیان از آن، ذره‌ای از آن نمی‌کاهد. مقام ایشان چنان است که جبرئیل امین در محضرش همچون بنده‌ای فروتن می‌نشست. وسعت آفرینش و کهکشان‌ها با همه عظمتشان، در برابر مقام کسی که تدبیر جهان به دست اوست، ناچیز است؛ با این حال، انسان می‌تواند در سایه پیوند با این مقام رفیع، به والاترین مرتبه وجودی دست یابد.

رأفت و دلسوزی پیامبر (ص) برای امت

خداوند با عبارت «لَقَدْ جاءَکُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِکُمْ» بشارت می‌دهد که پیامبری از جنس خود ما، اما با مقامی بی‌همتا مبعوث شده است. تمایز ایشان با حاکمان دنیوی در این است که نه تنها از رنج‌های ما آگاه است، بلکه مشقت امت برای او گران و طاقت‌فرساست («عَزِیزٌ عَلَیْهِ مَا عَنِتُّمْ»). او چنان مشتاق هدایت همگان است («حَرِیصٌ عَلَیْکُمْ») که حتی در واپسین لحظات عمر مبارک خویش، دغدغه سرنوشت امت را داشت و تنها با دریافت وعده شفاعت و رضایت الهی («رَبُّکَ فَتَرْضَیٰ») آرام گرفت.

اوج تواضع در عین عظمت

با وجود این عظمت بی‌کران، تواضع پیامبر (ص) به گونه‌ای بود که در مسجد، تشخیص ایشان از سایر مردم دشوار می‌نمود. او حقیقتی عرشی بود که بر روی خاک می‌نشست و مانند بندگان غذا می‌خورد («کانَ یَأکُلُ عَلَی الأَرضِ»). این رفتار متواضعانه برای آن بود که فاصله‌ای میان او و مردم احساس نشود و همگان در محضرش احساس آرامی کنند.

تجلی فضائل امیرالمؤمنین (ع) در پیوند با پیامبر (ص)

از آنجا که زبان بشر از مدح مستقیم معصومان قاصر است، بزرگان دین همواره فضایل امیرالمؤمنین (ع) را در پیوند با پیامبر (ص) تبیین کرده‌اند. در زیارتنامه‌ای از امام صادق (ع)، حضرت علی (ع) این‌گونه معرفی می‌شود: «جَعَلْتَهُ سَیْفاً لِنُبُوَّتِهِ، وَ مِفْتَاحاً لِظَفَرِهِ...» (خداوندا، او را شمشیری برای نبوت، کلیدی برای پیروزی و تاجی بر سر پیامبرت قرار دادی). امام صادق (ع) در ادامه می‌فرماید: «وَ بَذَلَ نَفْسَهُ فِی مَرْضَاتِ رَسُولِکَ»؛ علی (ع) تمام هستی خود را در راه جلب رضایت پیامبر که همان رضایت الهی است، فدا کرد.

اوج این پیوند در روایتی از امام باقر (ع) به نقل از جابر بن عبدالله انصاری تجلی یافته است که پیامبر (ص) فرمودند: «نخستین کسی از پیامبران و صدیقان که وارد بهشت می‌شود، علی بن ابی‌طالب است.» در پاسخ به شگفتی صحابه، فرمودند: «پرچمدار حمد (لواء الحمد) پیشاپیش همگان حرکت می‌کند و علی (ع) حامل این پرچم است؛ او وارد بهشت می‌شود و من در پی او وارد می‌شوم.» امیرالمؤمنین (ع) نیز در برابر این مدح بزرگ، با نهایت تواضع فرمودند: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی شَرَّفَنَا بِکَ یَا رَسُولَ اللَّهِ» (سپاس خدایی را که ما را به وسیله تو ای رسول خدا شرف بخشید).

ضرورت بیداری و تعظیم شعائر نبوی

شایسته است که ما نیز از خواب غفلت بیدار شویم و بدانیم در آستانه گنجینه‌ای بی‌کلام ایستاده‌ایم. ابراز شادمانی در ولادت پیامبر رحمت (ص) باید به گونه‌ای فراگیر باشد که برکات آن به تمام سطوح جامعه منعکس شود؛ چرا که پاداش مسرور شدن و قدم برداشتن در راه گرامیداشت پیامبر (ص)، توفیق درک و دستیابی به حقیقت ولایت است.