کاخ سفید ترامپ حالا فقط با سیاست روز درگیر نیست؛ موزه‌های آمریکا و روایت تاریخ نیز به میدان مناقشه تبدیل شده‌اند. فشار بر «اسمیتسونین»(Smithsonian) یعنی بزرگ‌ترین موزه علمی-فرهنگی-تحقیقاتی جهان، تهدید بودجه و تلاش برای تغییر مدیران، آزمونی جدی برای استقلال نهادی و روایت مستند تاریخ آمریکا است.

وقتی کاخ سفید به موزه‌ها دستور می‌دهد

دونالد ترامپ در ماه‌های گذشته فشار بر مؤسسه اسمیتسونین را به سطحی تازه رسانده است؛ نهادی که نزدیک به ۱۸۰ سال است مجموعه‌ای از موزه‌ها، مراکز پژوهشی و آموزشی آمریکا را اداره می‌کند و ساختار حکمرانی آن مستقیماً زیرمجموعه قوه مجریه نیست.

«لانـی بانچ»(Lonnie Bunch)، دبیر اسمیتسونین، اعلام کرده است که در پایان سال از سمت خود کنار می‌رود؛ آن هم در شرایطی که دولت ترامپ بارها خواستار تغییر محتوای نمایشگاه‌ها و ارائه روایتی «میهن‌پرستانه‌تر» از تاریخ آمریکا شده است. همزمان، هیئت نایبان ۱۷ نفره اسمیتسونین نیز با خالی شدن چند کرسی و پایان دوره چند عضو روبه‌روست؛ وضعیتی که می‌تواند بر انتخاب دبیر بعدی اثر بگذارد.

ترامپ در ژوئیه دستور داد مقابل موزه ملی تاریخ آمریکا تابلوهایی نصب شود که به بازدیدکنندگان هشدار دهد بخشی از محتوای موزه از نظر دولت دقیق نیست. دولت همچنین در حال آماده‌سازی حدود ۱۲ تابلو است؛ اقدامی که طبق گزارش‌های اخیر حدود ۸۴ هزار دلار هزینه خواهد داشت.

فشار از بودجه تا مدیران

فشار به اسمیتسونین تنها به محتوای نمایشگاه‌ها محدود نمانده است. دولت ترامپ تهدید کرده همکاری برخی نهادهای فدرال با این مؤسسه، از جمله امانت دادن آثار، کمک‌های تدارکاتی و برخی کمک‌های مالی، متوقف شود؛ مگر آنکه مدیران اسمیتسونین خواسته‌های کاخ سفید را بپذیرند.

«کیم ساجت»، مدیر گالری ملی پرتره، نیز پس از هدف قرار گرفتن از سوی ترامپ استعفا داد. «آنتیا هارتیگ»، مدیر موزه ملی تاریخ آمریکا، نیز در کنگره درباره عملکرد موزه مورد پرسش قرار گرفت.

«دنیس کلی»، مدیر سابق باغ‌وحش ملی اسمیتسونین، تفاوت شرایط امروز با گذشته را در همین دخالت مستقیم می‌بیند: «دولت می‌خواهد نقش بسیار مستقیم‌تری در محتوا داشته باشد و مدیریت این وضعیت باید بسیار دشوار باشد.»

او می‌گوید رهبر آینده باید بتواند با طیف‌های مختلف سیاسی کار کند و در عین حال اصول راهنمای مؤسسه را حفظ کند.

جنگ بر سر اینکه «تاریخ آمریکا» چیست

کاخ سفید می‌گوید اسمیتسونین نباید تاریخ را به ابزاری برای «عدالت اجتماعی» و فعالیت ایدئولوژیک تبدیل کند. «وینس هیلی»، مدیر شورای سیاست داخلی کاخ سفید، خواستار روایتی «صادقانه و الهام‌بخش» از تاریخ آمریکا شده است.

اما «برنت گلس»(Brent Glass)، مدیر بازنشسته موزه ملی تاریخ آمریکا، تأکید دارد که تاریخ آمریکا بدون روایت مبارزه با تبعیض و موانع اجتماعی قابل فهم نیست. او می‌گوید: «موزه ملی تاریخ آمریکا باید درباره یادگیری مدنی، دانش مدنی و معنای شهروند بودن باشد.»

این اختلاف، صرفاً نزاعی بر سر یک نمایشگاه یا یک تابلو نیست؛ مسئله بر سر این است که چه نهادی باید درباره نحوه روایت تاریخ آمریکا تصمیم بگیرد؛ پژوهشگران و موزه‌ها، یا دولت مستقر.

ساختار اسمیتسونین به‌گونه‌ای طراحی شده که قدرت میان هیئت نایبان، کنگره و قوه مجریه توزیع شود. همین سازوکار تاکنون مانع از آن شده که رئیس‌جمهور به‌سرعت ساختار مؤسسه را مانند برخی نهادهای فرهنگی دیگر تغییر دهد. با این حال، خالی شدن کرسی‌های هیئت نایبان و انتخاب دبیر جدید، این استقلال را وارد مرحله حساس‌تری کرده است.

گلس درباره آینده این نهاد می‌گوید هیئت نایبان باید به جای تمرکز صرف بر بحران امروز، به ۱۸۰ سال سابقه اسمیتسونین نگاه کند. جمله پایانی او شاید دقیق‌ترین توصیف از اهمیت این کشمکش باشد: «اسمیتسونین در کسب‌وکار ابدیت است.»