در دو هفته گذشته، یمن شاهد شدیدترین تشدید نظامی از زمان آتشبس ۲۰۲۲ بوده است. نیروهای صنعا (انصارالله) در ساحل غربی حملات گستردهای انجام دادند و بندر راهبردی مُخا و جزایر کلیدی بابالمندب را تحت کنترل گرفتند. عربستان نیز از یک طرف حملات هوایی انجام میدهد و از سوی دیگر تلاش میکند از طریق عمان آتشبس را پیش ببرد. در چنین شرایطی که عربستان سعودی سعی دارد حجم حملاتش به صنعا را افزایش دهد، ارتش یمن با ترسیم معادلهای جدید بهطور مستقیم ریاض را مورد هدف قرار داده و دامنه جنگ را به پشت دیوارهای قصر ملک سلمان کشانده است.
در بامداد ۱۹ سپتامبر، نیروهای مسلح یمن دو عملیات نظامی گسترده در عمق خاک عربستان انجام دادند. سخنگوی نیروهای مسلح یمن اعلام کرد اهداف حساس و مهمی در پایتخت عربستان در پاسخ به حملات هوایی به صنعا هدف قرار گرفتند. گزارشهای میدانی حاکی از آن است انفجارهای شدیدی در ریاض شنیده شد و ستونی از دود سیاه از یک مخزن سوخت آرامکو در نزدیکی فرودگاه بینالمللی ملک خالد به آسمان برخاست. سازمان دفاع مدنی عربستان نیز پیامهای هشدار خطر برای ساکنان ریاض و الخرج ارسال کرد.سرتیپ یحیی سریع، همچنین گفته در عملیاتی جداگانه، تأسیسات شرکت آرامکو در بندر ینبع در ساحل دریای سرخ هدف قرار گرفتند. در این حملات از شمار زیادی موشک بالستیک، موشک کروز و پهپاد استفاده و به گفته سریع، منجر به آتشسوزی گسترده در اماکن مورد هدف شد. این عملیات نیز در پاسخ به تجاوزات مستمر عربستان سعودی علیه یمن انجام گرفت. سریع تصریح کرد رژیم سعودی تاکنون (در موج جدید درگیریها) ۷۳۲ حمله هوایی علیه یمن انجام داده که با جنگندههای اف-۱۵ و تایفون از پایگاههای خمیس مشیط و طائف صورت گرفته و منجر به شهادت و زخمی شدن غیرنظامیان و تخریب زیرساختهای غیرنظامی شده است. نیروهای مسلح یمن تأکید کردند تا توقف تجاوزات و پایان محاصره، به معادله «محاصره در برابر محاصره و تشدید در برابر تشدید» پایبند خواهند بود.
ادعای رهگیری و ادامه تجاوزات
ائتلاف سعودی به سرکردگی ترکی المالکی ادعا کرد پدافند هوایی این کشور یک موشک بالستیک را که بامداد ۱۹ سپتامبر به سمت ریاض شلیک شده بود، رهگیری و منهدم کرده است. المالکی همچنین مدعی شد تلاشهای یمن برای هدف قرار دادن شهرهای بیش، طائف، فرسان و ینبع نیز خنثی شده است. همزمان، حملات هوایی عربستان سعودی علیه یمن ادامه دارد که تاکنون استانهای تعز، حجه، مأرب، الجوف، البیضاء، عمران، لحج، الحدیده و صعده را دربرگرفته است.
هرچند عربستان ادعا دارد حملات را خنثی کرده، اما گزارشهایی از ریاض منتشر میشود که نشان میدهد بنسلمان دست به دامن آمریکاییها و حتی اسرائیلیها برای مقابله مؤثر با یمن شده است، چرا که به نظر میرسد به تنهایی نمیتواند از عهده این کار برآید.
ملک سلمان تنها، منطقه در موضع دیپلماتیک
جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، حملات به ریاض را محکوم کرد و خواستار «موضع قاطع بینالمللی» شد. او این حملات را «ادامه تجاوزات» خواند و بر حمایت کامل از عربستان تأکید کرد. وزارت خارجه کویت با محکوم کردن حملات به ریاض و شهرهای بیش، طائف، فرسان و ینبع، آنها را «نقض حاکمیت عربستان و نقض حقوق بینالملل» دانست. وزارت خارجه اردن نیز حملات را «نقض حاکمیت عربستان و تهدیدی برای امنیت و ثبات» خواند و بر همبستگی کامل با ریاض تأکید کرد. همچنین وزارت خارجه بحرین حملات را «نقض آشکار قوانین بینالمللی و حقوق بشردوستانه بینالمللی» توصیف کرد و از شورای امنیت خواست «موضع قاطع اتخاذ و عاملان را پاسخگو کند». وزارت خارجه مصر حملات را «نقض امنیت و ثبات عربستان و قواعد حقوق بینالملل» دانست و هرگونه «آسیب به امنیت و حاکمیت عربستان» را رد کرد. وزارت خارجه لبنان هم حمله به ریاض را «نقض خطرناک حقوق بینالملل و تهدیدی برای امنیت و ثبات منطقهای» خواند. آنتونیو گوترش نیز در دیدار با البدیوی، حملات به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی را محکوم کرد و هشدار داد این حملات «تهدیدی جدی برای صلح و امنیت منطقهای» است.
موضع دوگانه آمریکا در قبال گاوشیرده
در این میان اما موضع ایالات متحده از همه جالبتر بوده است. دونالد ترامپ سفر آخر هفته خود به کمپ دیوید را نیمهکاره رها کرد و روز شنبه (۱۹ سپتامبر) زودتر از موعد به کاخ سفید بازگشت. گزارشها حاکی از آن است جلسه او در کمپ دیوید بر «بررسی گزینههای حمله به یمن» متمرکز بوده است. الکس پلیتساس، تحلیلگر امنیت ملی سیانان، در پستی در ایکس نوشت: «به من گفته شد جلسه رئیسجمهور در کمپ دیوید برای بررسی گزینههای حمله به یمن بوده است».
همزمان با بازگشت ترامپ، سفارتخانههای آمریکا در سراسر خاورمیانه هشدارهای امنیتی صادر کردند. سفارتخانههای آمریکا در بحرین، سرزمینهای اشغالی، عراق، اردن، کویت، لبنان، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی اعلام کردند «درگیری نظامی ممکن است بهسرعت تشدید شود» و از شهروندان آمریکایی خواستند «هوشیاری بالا» داشته باشند و برای «لغو پروازها، بسته شدن حریم هوایی و اختلال در سفر» آماده شوند. وزارت خارجه آمریکا نیز هشدار جداگانهای صادر و به شهروندان آمریکایی در خارج از منطقه توصیه کرد «سفر به یا عبور از این منطقه را بهدقت بررسی کنند».
با وجود این، گزارشها نشان میدهد آمریکا هنوز تمایلی به ورود مستقیم به درگیری ندارد. براساس گزارش سیانان و میدلایستآی، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان هفته گذشته دو بار با ترامپ تماس گرفت و درخواست حملات نظامی آمریکا علیه یمن را مطرح کرد، اما این درخواستها رد شد. یک مقام آمریکایی هم در ۱۹ سپتامبر گفت فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) یک کارگروه برای «تقویت تبادل اطلاعات و پشتیبانی برنامهریزی با نیروهای سعودی» تشکیل داده است، اما این سطح از مشارکت بسیار پایینتر از درخواستهای عربستان است.
پیشنهاد آتشبس از سوی ریاض
گزارشها همچنین حاکی از آن است عربستان ناچار شده از فرانسه، بریتانیا، پاکستان، مصر و حتی رژیم صهیونیستی درخواست کمک پدافندی کند.
شاید به دلیل همین تنهایی است که عربستان خواستار آتشبس شده است. روزنامه لبنانی «الاخبار» گزارش داده عربستان از طریق عمان پیشنهاد آتشبس دو هفتهای به صنعا ارائه کرده که شامل رفع محاصره، کمکهای بشردوستانه و آغاز گفتوگوی مستقیم است، اما صنعا این پیشنهاد را رد کرده و بر «راهحل نهایی و جامع» اصرار دارد. شرایط صنعا شامل رفع کامل محاصره دریایی، زمینی و هوایی، خروج کامل نظامی-امنیتی-سیاسی عربستان از تمام یمن و پرداخت غرامت جنگ است.
خبرنگار: نیکپندار
نظر شما