دو شکست در فاصله پنج روز، پنج گل خورده و تنها یک گل زده؛ تیم ملی فوتبال ایران فیفادی مهرماه را با کارنامهای به پایان رساند که دوباره بحث درباره عملکرد امیر قلعهنویی و آینده نیمکت تیم ملی را داغ کرده است. ایران ابتدا با نتیجه ۳ بر یک برابر ازبکستان شکست خورد و سپس در کازان با دو گل مغلوب روسیه شد.
البته این متن قرار نیست یک تحلیل فنی از تاکتیکهای تیم ملی یا جزئیات دو شکست اخیر باشد. مسئله بزرگتر، تصویری است که تیم ملی در سالهای اخیر از خود ساخته و فاصلهای است که میان این تیم و بخشی از هواداران فوتبال ایجاد شده است؛ فاصلهای که بعد از نتایج اخیر بار دیگر خودش را نشان داده است.
قلعهنویی از همان روز نخست حضور دوباره روی نیمکت تیم ملی، منتقدانی داشت. منتقدانی که درباره سبک مربیگری، میزان تغییرپذیری، استفاده از نسل جدید، تکیه بر بازیکنان باتجربه و حتی برخی انتخابهای او پرسشهایی مطرح میکردند. با این حال، نتیجه و عملکرد تیم ملی قرار بود پاسخ همه این انتقادها باشد.
اما هرچه زمان گذشت، پرسشها بیشتر شد.
از جام ملتهای آسیا تا بازیهای دوستانه و تورنمنتهای مختلف، تیم ملی نتوانست آن تصویری را که هواداران انتظار داشتند بهطور پایدار ارائه کند. حالا پس از جام جهانی ۲۰۲۶ و دو شکست متوالی مقابل ازبکستان و روسیه، انتقادها بار دیگر به اوج رسیده است.
مشکل فقط شکست نیست. فوتبال ملی در نهایت بخشی از سرگرمی مردم است؛ جایی که هوادار میتواند برای ۹۰ دقیقه فارغ از فشارهای روزمره، کنار تیم کشورش بایستد. وقتی این ارتباط آسیب میبیند، مسئله دیگر صرفاً یک نتیجه یا یک سیستم بازی نیست؛ پای رابطه تیم ملی با مخاطب وسط میآید.
در چنین شرایطی، یکی از مهمترین پرسشها این است که آیا تیم ملی هنوز همان شور و هیجانی را ایجاد میکند که در مقاطع مختلف تاریخ فوتبال ایران ایجاد کرده است؟
نگاهی به واکنشهای منتشرشده در فضای مجازی پس از شکستهای اخیر نشان میدهد که بخش قابل توجهی از انتقادها دیگر صرفاً متوجه نتیجه یا ترکیب نیست و به کلیت عملکرد تیم ملی و کادر فنی مربوط میشود. البته نمیتوان از روی واکنشهای شبکههای اجتماعی درباره نظر تمام فوتبالدوستان ایران حکم قطعی داد، اما همین حجم انتقادها نشان میدهد که مسئله را نمیتوان صرفاً به چند نظر پراکنده تقلیل داد.
از سوی دیگر، ادبیات پیرامون منتقدان تیم ملی نیز اهمیت زیادی دارد. انتقاد از مربی، بازیکن یا فدراسیون، بخشی طبیعی از فوتبال حرفهای است و نباید به مسئلهای فراتر از نقد ورزشی تبدیل شود. اگر هواداری از تیم ملی به معنای چشمپوشی از ضعفها باشد، اساساً جایی برای اصلاح باقی نمیماند.
تیم ملی به حمایت نیاز دارد، اما حمایت با نادیده گرفتن مشکلات تفاوت دارد.
قلعهنویی حالا در شرایطی قرار گرفته که هر بازی میتواند دوباره بحث درباره آینده تیم ملی را داغ کند. دو شکست اخیر نشان داد که حتی مسابقات تدارکاتی هم برای تیمی که در آستانه ورود به دوره جدید جام ملتهای آسیاست، بدون اهمیت نیست. شکست برابر روسیه نیز درست در شرایطی رقم خورد که ۱۰۰ روز تا آغاز جام ملتهای آسیا باقی مانده است.
در چنین شرایطی، شاید مهمترین نیاز تیم ملی نه شعار و نه توجیه، بلکه بازنگری باشد؛ بازنگری در انتخاب بازیکنان، فرصت دادن به نیروهای تازه، ایجاد رقابت واقعی در تیم و البته بررسی عملکرد کادر فنی.
فوتبال ملی قرار نیست بار مشکلات جامعه را حل کند، اما دستکم میتواند برای بخشی از مردم لحظهای شادی و امید بسازد. این همان سرمایهای است که نباید با نتیجههای ضعیف، بازیهای کمرمق و افزایش فاصله میان تیم ملی و هواداران از دست برود.
قلعهنویی همچنان سرمربی تیم ملی است و تصمیم درباره ادامه همکاری با او در اختیار مسئولان فدراسیون فوتبال است. اما یک واقعیت را نمیتوان نادیده گرفت: تیم ملی برای ادامه مسیر، بیش از هر چیز به بازگشت اعتماد و ارتباط با هواداران نیاز دارد.
این بار شاید بهترین پاسخ نه در مصاحبهها، نه در توجیه شکستها و نه در متهم کردن منتقدان، بلکه روی چمن و در کیفیت بازی تیم ملی داده شود.
نظر شما