مستند هشت‌قسمتی «رئیس سازمان» به تهیه‌کنندگی سیدعلی صدری‌نیا و کارگردانی سجاد بلوکات، به‌سراغ تاریخ پرماجرای مدیریت صداوسیما رفته است؛ روایتی از فراز و فرودهای سازمانی که تصمیم‌های مدیرانش، به‌طور مستقیم بر یکی از مهم‌ترین رسانه‌های عمومی کشور اثر گذاشته است. این مجموعه با اتکا به گفت‌وگو با بیش از ۱۰۰ نفر از مدیران و چهره‌های مؤثر صداوسیما و بررسی اسناد تاریخی، چهار دوره مدیریتی این سازمان را از پیروزی انقلاب اسلامی تا پایان اردیبهشت ۱۳۸۳ بازخوانی می‌کند. «رئیس سازمان» می‌کوشد از پشت صحنه تصمیم‌ها و اتفاقاتی پرده بردارد که معمولاً در روایت‌های رسمی تاریخ رسانه کمتر مجال بازگویی پیدا می‌کنند؛ روایتی که تماشای آن، فرصتی برای مرور گذشته صداوسیما و تأمل درباره نسبت تصمیم‌های مدیریتی با سرنوشت رسانه ملی فراهم می‌آورد.
سیدعلی صدری‌نیا، تهیه‌کننده مستند «رئیس سازمان» در نشست رونمایی از قسمت دوم این مستند در سینما مهر کوهسنگی مشهد به روند ساخت آن اشاره کرد و گفت: ساخت این مجموعه حدود چهار سال زمان برد و همواره این دغدغه را داشتم که نگاه‌هایمان در سطوح مختلف طی دو دهه اخیر نسبت به صدا و سیما، نگاه‌های نازلی شده است، حتی منتقدان سازمان هم نقدهای نازلی داشته‌اند به طوری که نظام مسائل صدا و سیما را نمی‌شناختند و نمی‌دانستند که این سازمان چه مسیری را طی کرده است.
او با بیان اینکه معمولاً بر اساس حب و بغض‌هایی که کدام تیم مدیریتی بر سر کار است به سازمان نقد یا حتی حمله می‌شد، خاطرنشان کرد: بسیاری از منتقدان سازمان، نگاه کارشناسی ندارند و نسبت به گذشته سازمان بی‌اطلاع‌اند، این ماجرا موجب شده سطح نقد به سازمان، افول پیدا کند. گاهی برخی از همان منتقدان که به سازمان راه پیدا کردند و روی صندلی‌های مدیریتی سازمان نشستند، به دیوار واقعیت خوردند و فهمیدند مسائل چیز دیگری بوده است. ضمن اینکه برخی مدیران هم وقتی روی صندلی مدیریت نشسته‌اند از سابقه سازمان بی‌اطلاع بوده‌اند و نمی‌دانستند مدیران قبلی چه مسیری را رفته‌اند و چه تجربیاتی داشته‌اند که سبب می‌شد یک‌سری تجربیات، دوباره آزمون و خطا و تکرار شود.
گرفتار در چرخه اشتباه‌های تکراری
به گفته او، در برخی بخش‌های سازمان، برخی اقدام‌ها در دوره‌های مختلف مدیریتی، بارها تکرار شده است بی‌آنکه از تجربیات مدیران گذشته مطلع باشند.
صدری‌نیا افزود: ما می‌خواستیم یک بار از ۲۲بهمن ۵۷ شروع به روایت کنیم و تا پایان دوره مدیریتی شهید لاریجانی، قصه و سیری را در سازمان روایت کردیم که اتفاقات مهمی در این بازه زمانی رخ داده است مثلاً بخشی از مسئله مستند این است که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، انقلابیون ناکاربلد وارد سازمان شدند و مسئله‌شان این است که چطور این سازمان را اداره یا آنتن را پر کنند. او از انتشار کتاب پژوهشی این مستند طی دو ماه آینده خبر داد و گفت: این کتاب پژوهشی کامل‌تر است؛ چرا که برخی ناگفته‌ها و ناشنیده‌هایی که در مستند، مجال روایتش نبود در آن کتاب آمده است، البته مستند هم ناگفته‌های بسیاری دارد مثلاً در قسمت سوم مستند، درباره یک رئیس سازمان فراری می‌گوییم که اطلاعات کمی درباره او در جست‌وجوهای اینترنتی وجود دارد.
سازنده مستند جنجالی «قائم مقام» عنوان کرد: ما در این چهار سال وارد دریای عمیقی از اطلاعات شدیم که فکر نمی‌کردیم این قدر پراکنده و گسترده باشد. چهار سال پیش وقتی شروع به کار کردیم دانش ما این قدر نبود و نمی‌دانستیم با چه حجمی از اطلاعات روبه‌رو هستیم. در آغاز فکر می‌کردیم کار با ۳۰مصاحبه جمع می‌شود ولی هر چه جلوتر رفتیم کار عمیق‌تر و وسیع‌تر شد و مجموعه مستند حاضر، حاصل مصاحبه با ۱۵۰نفر است که با ۱۰۰نفر آن‌ها مصاحبه اختصاصی گرفتیم و ۵۰مصاحبه هم از مجموعه‌های نیمه‌تمام بوده که آرشیو آن‌ها خریداری شده است.
او اضافه کرد: این پروژه دریای عمیقی بود که ته نداشت و اگر بنا داشتیم کار را ادامه دهیم همچنان ظرفیت داشت اما دیدیم برخی گروه‌های مستندساز دیگر هم به دلیل گستردگی اطلاعات درباره سازمان، پروژه‌هایشان نیمه‌تمام و ناکام مانده است بنابراین حتماً باید به خروجی می‌رسیدیم که خروجی کار هم، چهار سال زمان برد.
نادیده‌ها و ناگفته‌هایی برای نخستین بار
به گفته او، نقطه تمایز این مجموعه، حضور تمامی رؤسای سازمان صداوسیما از علی لاریجانی و محمد هاشمی رفسنجانی تا پیمان جبلی است. از صادق قطب‌زاده و برخی مدیران ابتدایی سازمان هم گفت‌وگوهای آرشیوی دیده نشده‌ای برای نخستین بار منتشر خواهد شد. همچنین به‌جز حضور همه رؤسای سازمان در این مستند، بیش از ۱۰۰نفر از معاونان و مدیران سازمان نیز روبه‌روی دوربین مستند «رئیس سازمان» نشسته‌اند و به‌عنوان شاهد عینی، روایت خود را از اتفاقات درون رادیو و تلویزیون ارائه داده‌اند.
صدری‌نیا درباره دسترسی به آرشیو تأکید کرد که هیچ آرشیوی را از سازمان نگرفته و تمام آرشیوها با مصیبت‌های فراوان، از بیرون از سازمان تهیه و خریداری شده است و افزود: جمع زیادی از دوستان مستندساز برای جمع‌آوری آرشیو این مجموعه کمک کردند که کار بسیار پرزحمتی بود و برای دسترسی به آرشیو به‌سراغ سازمان نرفتیم.
او درباره اینکه اگر رئیس رسانه ملی این مستند را ببیند، انتظار دارد مهم‌ترین برداشتش از این مستند چه باشد، اظهار کرد: نمی‌خواهم به نفر خاصی اشاره شود، اما انتظار ما این است که مستند «رئیس سازمان» کاری کند که همه اهالی رسانه در کشور و همه کسانی که مخاطب این مستند هستند سطح دانش و نگاهشان به صدا و سیما، یک قدم جلوتر برود تا نقدها نسبت به سازمان کارشناسی‌تر و واقع‌گرایانه‌تر باشد.
این مستندساز در پاسخ به خبرنگار ما درباره نحوه گزینش اطلاعات و شکل تدوین این مجموعه مستند توضیح داد: هر دوره مدیریتی، یک نظام مسائلی داشت و بنا داشتیم در هر دوره‌ای به آن نظام مسائل بپردازیم. ضمن اینکه یک‌سری مسائل، چالش‌های همیشه و امروز سازمان هستند و برایمان مهم بود که فراز و نشیب‌های مهم سازمان را در هر دوره شناسایی و روی آن‌ها تمرکز کنیم مثلاً قله حوزه سریال‌سازی چه زمانی و مدیران آن دوره چه کرده‌اند که خروجی چنین بوده یا در حوزه مدیریت سلبریتی‌ها، کدام دوره بهترین تعامل وجود داشته و نگاه مدیران وقت چه بوده است یا در حوزه سیاسی، کدام دوره پرچالش بوده و رؤسا چه مواجهه‌ای داشته‌اند که برخی از آن‌ها برای امروز هم به درد می‌خورد.
او درباره زمان پخش مستند که همزمان با زمزمه‌های ابقا یا تغییر رئیس سازمان صدا و سیما شده است، گفت: ما در انتخاب زمان پخش، تعمدی نداشتیم ولی خوشحالیم که در این زمان پخش شده چون بحث‌ها درباره تغییر یا ابقای رئیس سازمان در فضای رسانه‌ای داغ است و به دیده شدن این مجموعه کمک می‌کند. دوست داریم هر کسی که رئیس بعدی سازمان باشد چه تیم فعلی چه تیم جدید، تماشای این کار به آن‌ها در اداره سازمان کمک کند.
صدری‌نیا درباره بستر نمایشی اثر که شبکه نمایش خانگی است از تمایل مدیران سازمان برای پخش این مجموعه از تلویزیون (البته با اصلاحات و ممیزی) خبر داد و عنوان کرد: از ابتدا می‌دانستیم کار برای پخش در صدا و سیما مناسب نیست چون با زبان صریحی به‌سراغ سازمان رفتیم و مخاطب در قسمت‌های بعدی می‌بیند که چه فشارهای بیرونی به مدیران سازمان وارد می‌شود بنابراین به‌خاطر صراحت لحن در اثر و نداشتن جانب‌داری سیاسی و همچنین شفافیت در بیان اسم و خطاهای افراد، گمان می‌کردیم امکان پخش از آنتن ملی را نداشته باشد. او درباره احتمال توقیف اثر به دلیل صراحت لحن اثر و عدم خودسانسوری اظهار کرد: احتمال همه چیز وجود دارد اما امیدواریم که با سعه صدر، همه قسمت‌های مجموعه پخش شود. «رئیس سازمان» در هشت قسمت تولید شده و با اتکا به گفت‌وگوهای اختصاصی، پژوهش تاریخی و بررسی اسناد، تلاش می‌کند تصویری از پشت صحنه تحولات صداوسیما و روایت‌های کمتر شنیده‌شده از دوره‌های مختلف مدیریتی آن ارائه دهد.
این مجموعه مستند محصول سازمان هنری رسانه‌ای اوج بوده و پخش آن از ۳۰ مهرماه به صورت هفتگی از پلتفرم فیلیمو آغاز شده است.
نظر شما