درست در ساعاتی که هیاهوی شهر خاموش می‌شود، صحن‌های حرم مطهر رضوی پذیرای مسافرانی خسته و دل‌سپرده می‌شود که فرسنگ‌ها راه را برای ساعتی آرامش در جوار مضجع شریف شمس‌الشموس(ع) پیموده‌اند. حال، در چند قدمی این بارگاه ملکوتی، نخستین گام‌های آغاز یک پروژه با هدف خدمت به زائران برداشته شده است؛ پروژه‌ای با زیربنای ۲۱هزار مترمربع که قرار است پناهگاه امن شبانه برای ۹هزار زائر در هر شب باشد؛ بنایی با نام پرمعنای «مهربان‌خانه».
روز گذشته، آیین کلنگ‌زنی سازه این زائرسرا با حضور مدیران ارشد آستان قدس رضوی، مسئولان شهری و جمعی از خادمان بارگاه منور در خیابان نواب صفوی (کوچه عسکریه) برگزار شد؛ زمینی که پیش از این، گلخانه سازمان عمران حرم مطهر بود، اکنون بستر شکوفایی گلی از جنس آرامش و کرامت برای میهمانان امام رئوف(ع) خواهد شد.
از صحن‌های متبرک تا پناهگاهی پایدار
امین بهنام، معاون اماکن متبرکه حرم مطهر رضوی در این مراسم با اشاره به حمایت‌های تولیت آستان قدس رضوی و مدیران و مسئولان بخش‌های مختلف این نهاد مقدس، همچنین شهرداری مشهد، سازمان نظام مهندسی و... فلسفه شکل‌گیری این پروژه را نیاز مبرم زائران به‌ویژه اقشار کم‌برخوردار دانست و تشریح کرد: «در شب‌های عادی سال، حرم مطهر میزبان ۷ تا ۸ هزار زائر است و در حال حاضر، شبانه ۲ تا ۳ هزار نفر در قالب طرح استراحت شبانه در سه رواق اسکان داده می‌شوند. هرچند رواق‌ها هر بامداد به سرعت تطهیر و آماده عبادت روزانه می‌شوند، اما شأن زائر ایجاب می‌کرد فضایی اختصاصی، مدرن و با حفظ کامل کرامت انسانی برای استراحت آن‌ها پیش‌بینی شود. به همین دلیل پس از بررسی‌ها به این نتیجه رسیدیم که نزدیک‌ترین زمین متعلق به آستان قدس رضوی در مجاورت بارگاه منور رضوی به پروژه ایجاد مکان اسکان شبانه زائران حرم منور امام هشتم(ع) اختصاص یابد».
این مقام مسئول در ادامه بیان کرد: «با حمایت تولیت معزز آستان قدس رضوی و همکاری مدیریت عالی حرم مطهر رضوی، مدیران و مسئولان بنیاد رضوی، سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر رضوی، معاونت بهره‌وری املاک و اراضی بنیاد رضوی، شرکت مسکن و عمران رضوی (به عنوان مجری و پیمانکار ساخت این پروژه) و مدیران و مسئولان مربوط در شهرداری مشهد، سازمان نظام مهندسی، شرکت مهندسی مشاور، منطقه شهری ثامن و... سرانجام زمینی در مجاورت بارگاه مطهر امام رضا(ع) متعلق به محل سابق گلخانه سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر رضوی، واقع در خیابان نواب صفوی، کوچه عسکریه (عباسقلی خان۴) برای ساخت این پروژه مهم و خدمت‌رسان به زائران، اختصاص یافت».
وی افزود: «این پروژه در ۱۰ طبقه (چهار طبقه منفی و ۶ طبقه روی زمین) با زیربنای مفید ۲۱هزار مترمربع و ظرفیت خیره‌کننده ۹هزار نفر طراحی شده و طی یک برنامه زمان‌بندی ۳۶ ماهه به بهره‌برداری خواهد رسید».
مهربان‌خانه‌ای در همسایگی خورشید
سید مهدی سدیدی، رئیس بنیاد رضوی در مراسم تشریح این پروژه با اشاره به مأموریت بنیاد در مدیریت و نظارت بر دارایی‌های ملکی، اراضی، تولیدی و اقتصادی متعلق به آستان قدس، از بازتعریف اولویت‌های این مجموعه خبر داد. به گفته وی، بنیاد رضوی به‌عنوان بازوی پشتیبان فعالیت‌های مذهبی و فرهنگی حرم مطهر، در یک اقدام راهبردی، دارایی‌ها و املاک واقع در دو رینگ(دوربرگردان) پیرامونی حرم مطهر را از چرخه بهره‌برداری تجاری خارج و اصطلاحاً به حالت «انجماد و صیانت» درآورده است.
هدف از این انجماد کاربری، اختصاص این اراضی راهبردی به طرح‌های بلندمدت عام‌المنفعه و خدمات‌رسان به زائران و مجاوران در شعاع حریم مطهر عنوان شده است.
سدیدی این اقدام را در چارچوب «زیارت مطلوب و متعالی» ارزیابی کرده و با اشاره به زاویه دید شایسته تولیت معزز و همکاری مسئولان و مدیران حرم مطهر رضوی اظهار کرد: «این پروژه صرفاً یک زائرسرا یا مهمانسرا نیست، بلکه مهربان‌خانه حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع) است که برای آرامش و آسایش میهمانان آن حضرت بنا می‌شود».
سدیدی همچنین در صحبت‌هایش خبر خوشی را اعلام کرد: «به‌منظور پوشش مسافت زائرشهر طرق، زمینی به وسعت ۷ هکتار در مجاورت زائرسرای بولوار چمن خریداری شده تا یک مجتمع بزرگ ۵هزار تختی دیگر نیز برای میزبانی از زائران ایجاد شود».
بالاترین شأن برای ما خدمتگزاری به زائر است
مدیرعالی حرم مطهر رضوی هم در این مراسم اظهار کرد: مهم‌ترین وظیفه ما به عنوان خادمان زائران بارگاه مطهر حضرت رضا(ع) در مجموعه مدیریت و سازمان حرم مطهر رضوی ، خدمتگزاری و ارائه خدمات شایسته به زائران و میهمانان بارگاه مقدس امام رضا(ع) است.
رضا خوراکیان گفت: هرچند نمی‌توان به‌طور کامل و در شأن و جایگاه زائران و میهمانان این آستان مبارک خدمات لازم را ارائه داد، اما وظیفه مدیران و مسئولان حرم مطهر رضوی و همه خادمان و خدمتگزاران این آستان مقدس ایجاب می‌کند در حد امکانات، مقدورات و توان موجود به ارائه خدمات شایسته به زائران بارگاه مقدس حضرت رضا(ع) پرداخت.
مهندسی عشق؛ بنایی که برای قرن آینده استوار می‌ماند
یکی از وجوه متمایز این پروژه، تلفیق تخصص دانشگاهی و ارادت خادمیاران نخبه رضوی در طراحی آن است. دکتر مجتبی مغربی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه و خادمیار فعال در تیم فنی، از سازه‌ای گفت که با افق بهره‌برداری دست‌کم ۱۰۰ ساله طراحی شده است. هندسه و ایمنی: این زمین دارای ۱۶ ضلع است. اسکلت سازه تماماً بتنی انتخاب شده تا بالاترین ضریب ایمنی در برابر آتش‌سوزی و حوادث را دارا باشد.
روش اجرای معکوس(TopDown): ساخت سازه از بالا به پایین اجرا می‌شود تا حداکثر دقت، صرفه‌جویی اقتصادی و مدیریت فضا حاصل شود.
شریان‌های خروج اضطراری: برخلاف مجتمع‌های معمول، این سازه به چندین کریدور فرار ایمن مجهز است تا در صورت وقوع بحران، امکان تخلیه همزمان هزاران نفر بدون خطر ازدحام فراهم باشد.
کاربری هوشمند طبقات: طبقه منفی ۴ به تأسیسات، موتورخانه و آسایشگاه نیروها اختصاص دارد؛ طبقه همکف به لابی وسیع و کفشداری‌های متمرکز مجهز است و طبقات منفی ۳ تا مثبت ۶ به‌طور یکپارچه، مفروش و تفکیک‌شده برای استراحت زائران، ایستگاه‌های شارژ موبایل و امکانات بهداشتی بدون انتشار بو طراحی شده‌اند.
قدمی دیگر در میهمان‌نوازی رضوی
مراسم با دعای خیر حاضران، توسل به ساحت قدسی امام هشتم(ع) و آیین ذبح قربانی پایان یافت؛ کلنگی که دیروز بر خاک این قطعه فرود آمد، نه‌فقط آغاز یک کارگاه ساختمانی، بلکه پی‌ریزی مأمنی برای هزاران زائری است که فردا روز، با دلی آرام، شبی را در جوار امام مهربانی‌ها سپری خواهند کرد و صبحگاهان، سبک‌بال به زیارت خورشید خواهند شتافت.
نظر شما