تابلو «بازمصلوب» اثر سیدعلی میرفتاح؛ نقاش، نویسنده و روزنامه‌نگار، روز گذشته ۱۸ آبان ماه در مراسمی با حضور جمعی از هنرمندان هنرهای تجسمی در نگاه‌خانه سوره رونمایی شد. اثری که با نگاهی انتقادی به تحولات سیاسی و اجتماعی فرانسه و اعتراضات دانش‌آموزی و همراهی اقشار کارگری و فرهنگی این کشور شکل گرفته است. این تابلو که در قالب اثری سه‌لته‌ای خلق شده، تلاشی برای وقایع‌نگاری آنچه در پاریس می‌گذرد و بازتاب تناقض‌های موجود در مواجهه رسانه‌ها و دولت‌های غربی با اعتراض‌های اجتماعی است. میرفتاح در این اثر با بهره‌گیری از نمادها و نشانه‌های تصویری و زبانی کنایه آمیز، تصویری متفاوت از جامعه‌ای ارائه می‌دهد که همواره خود را در جایگاه قضاوت درباره تحولات اجتماعی دیگر کشورها قرار داده است.
تکرار ادبیات برخورد با معترضان؛ این بار در فرانسه
میرفتاح که در آثارش به موضوعات اجتماعی و سیاسی توجه ویژه‌ای دارد و رویدادهای پیرامونی را دستمایه خلق آثار تجسمی قرار می‌دهد در گفت‌وگو با خبرنگار ما درباره انگیزه خلق این اثر و بازتاب نگاه انتقادی خود به تحولات فرانسه و مواجهه دولت‌های غربی با اعتراضات اجتماعی در کشورهای مختلف می‌گوید: طبیعی است که من هم به‌عنوان یک هنرمند به اخبار و رویدادهای سیاسی و اجتماعی توجه می‌کنم و گاهی اوقات واکنش هم نشان می‌دهم. به هر حال، به نظرم اتفاق‌های مهمی در پیرامون ما در حال رخ دادن است. از جمله ماجرای فرانسه که توجه من را به خودش جلب کرد زیرا در متن همین اتفاق دیدم همان تعابیری که مثلاً در کشورهای حوزه غرب آسیا و خاورمیانه گفته می‌شود که این‌ها یک عده اغتشاشگر و خرابکارند و کارهایی می‌کنند، به یک باره در مورد دانش‌آموزان فرانسه هم به کار می‌رود و عده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی برای دفاع از دولت فرانسه یا لاپوشانی ضعف‌ها و اشکالات این کشور می‌گویند این‌ها دانشجو نیستند بلکه یک مشت دانشجونما، دانش‌آموزنما یا کارگرنما هستند که قصد بر هم زدن نظم عمومی را دارند و می‌خواهند اغتشاش کنند!
فراموشی نسخه‌هایی که برای دیگران می‌پیچند
وی در ادامه می‌افزاید: برایم جالب بود که این‌ها وقتی خودشان دچار مشکل می‌شوند، انگار یادشان می‌رود چه نصیحت‌هایی به دیگران می‌کردند و چه حرف‌هایی درباره کشورهای دیگر می‌زدند. به عبارتی وقتی نوبت به خودشان می‌رسد، همه چیز را فراموش می‌کنند!
من در واقع سعی کردم با یک نقاشی به آن‌ها یادآوری کنم که اوضاع شما هم چندان بهتر از ما نیست و اسم اثر را هم «بازمصلوب» گذاشتم که اشاره‌ای به رمان «مسیح بازمصلوب» اثر نیکوس کازانتزاکیس است و یک ارتباط لفظی با آن دارد. در واقع آنجاست که اوضاع به هم ریخته و با باتوم، آب‌پاش، ساچمه و برخورد قهری به جان هم افتاده‌اند.
پلنگ صورتی هم از دست پلیس در امان نماند!
وی درباره اینکه در این تابلو سه‌لته‌ای تقریباً عصاره همه اتفاقات فرانسه قابل رؤیت است، می‌گوید: نمادها و سمبل‌هایی که در این ایام خیلی برجسته شده‌اند در این تابلو آمده؛ مثل همان پلنگ صورتی که یک جنبه طنز هم دارد، البته طنز تلخ. آدم توقع ندارد پلنگ صورتی به دلیل فشار پلیس بخواهد فرار کند. ما پلنگ صورتی را جور دیگری دیده بودیم، ولی به هر حال، در آن جامعه کاری می‌کنند که پلنگ صورتی هم باید از پلیس فرار کند! بعضی از رفقای ما گفتند که این‌ها یعنی فرانسوی‌ها، جهان‌اولی هستند و اعتراض آن‌ها با ما فرق می‌کند اما من می‌خواستم بگویم آسیاب به نوبت. در واقع، جنبه سیاسی این اثر بر جنبه‌های دیگرش غالب است.
غرب و تصویر جعلی از واقعیت‌های خود
میرفتاح در ادامه با اشاره به تصویر متفاوتی که همواره از غرب و اروپا در ذهن افکار عمومی شکل گرفته و تصور اینکه چنین اتفاقاتی در جوامع غربی رخ نمی‌دهد، می‌افزاید: این تصویری که ما از آن‌ها داشتیم، تصویری جعلی بود که خودشان ساخته بودند. واقعیت این است که همه جوامع گرفتار مشکلات و معضلات خودشان هستند. اروپایی‌ها اصلاً وضعیت خوبی ندارند و سال‌هاست درگیر ابتدایی‌ترین مسائل هستند. دولت‌هایشان وابستگی عجیب و غریبی به نظام سلطه دارند و مجبورند حرف نظام سلطه را گوش بدهند. برای همین هم دچار مشکل و بحران‌هایی شده‌اند که ظاهراً خودشان هیچ دخالت مستقیمی در آن‌ها ندارند.
اروپا هم طعم تلخ تحریم را بچشد
وی در ادامه یادآور می‌شود: در جنگ خلیج فارس، این‌ها ظاهراً هیچ دخالتی ندارند ولی بالاخره باید تاوانش را بدهند زیرا این کشورها از همین استکبار آمریکا دنباله‌روی می‌کنند و خب، حالا باید چوبش را هم بخورند. البته این چوبی که می‌خورند، به خاطر رفتارهای زشتی است که داشته‌اند. همین اروپایی که الان دچار مشکل سوخت شده و برای تأمین انرژی باید هزار جور کار و گرفتاری را تحمل کند، یادمان نمی‌رود که پارسال اسنپ‌بک ناجوانمردانه را علیه ایران اجرا کردند و سال‌ها اسیر تحریم‌های آمریکا شدند، یعنی ما را به پیروی از آمریکا تحریم کردند. حالا که ایران چنین قدرتی پیدا کرده که توانسته تنگه هرمز را ببندد، آن‌ها هم طعم تلخ تحریم را کمی بچشند تا بفهمند چه خبر است.
«بازمصلوب» روایتی تصویری از جهانی است که این بار خیابان‌های پاریس را به صحنه اعتراض و پرسشگری تبدیل کرده و میرفتاح تلاش کرده بخشی از آن را در قاب نقاشی خود ثبت کند. علاقه‌مندان برای بازدید از این اثر می‌توانند به نگاه‌خانه سوره واقع در حوزه هنری مراجعه کنند.
نظر شما