انتظار می رود هر انسان مسلمان و مؤمنی برنامه طراحی شده دین را برای عبادت و بندگی با آغوش باز بپذیرد و خود را با طرح و برنامه الهی در این زمینه همراه نماید تا از آثار و برکات ویژه آن بهره مند گردد.
* روز زیارتی مخصوص امام رضا (ع)
زیارت حضرت محمد، رسول گرامی خدا صلوات الله علیه وآله و همه معصومان علیهم السلام در همه زمانها مفید و مناسب است؛ چه این که در نهایت از بهترین راههای تقرب به خدای متعال است و نباید از آن غفلت ورزید. بلکه باید فرصتها را غنیمت شمرد و هرگاه زمینه زیارت حضرت رضا علیه السلام فراهم شد، از آن بهره برده و به زیارت آن حضرت شتافت.
به طور کلی عبادت خدای متعال در برخی از زمانها و مکانها مؤثرتر است. به عنوان مثال، ماه رمضان، شعبان، رجب، شب و روز جمعه و دستهای دیگر از ایام و لیالی که بر طبق روایات، دعا، زیارت و عبادت در آن زمانها بیشتر اثر دارد. از این رو، زیارت آن حضرت نیز در چهارچوب این قاعده کلی در ساعتهای خاص مانند ثلث آخر شب، قبل از اذان صبح، بین الطلوعین، شب جمعه و... مؤثرتر خواهد بود. با این حال موارد پی آمده، بر زیارت امام رضا (ع) در زمانهای خاص تأکید شده است.
* روز ولادت -11 ذیالقعده :
هر چند زیارت امام رضا (علیه السلام)، مانند زیارت سایر معصومان (علیهم السلام) و اولیاء الله، در همه زمانها مطلوب است، ولی نسبت به اوقات خاصی، سفارش بیشتری شده است. چنان که مجلسی در این باره میگوید: «بدان که زیارت امام رضا (علیه السلام) در تمام ایام و اوقات دارای فضل و شرف، بهتر است، مخصوصاً ایامی که به نحوی به آن حضرت اختصاص دارد؛ مانند یازدهم ذیالقعده روز ولادت، و آخر ماه صفر روز شهادت آن حضرت، …».(1)
* بیست و سوم ذیالقعده:
سید بن طاووس در کتاب «الإقبال بالأعمال الحسنة»، در ذیل اعمال روز 23 ذیالقعده مینویسد:
«در بعضی از کتاب های دانشمندان غیر عرب دیدهام که زیارت امام رضا (علیه السلام) در روز 23 ذیالقعده، از نزدیک یا دور، به وسیله یکی از زیارات معروف یا آن چه که شبیه زیارت است، مستحب است (2)..البته باید یادآور شد که در روایتی، امام رضا (ع) در این روز به شهادت رسیده اند. از این روی زیارت امام، ثواب ویژه ای دارد.» (3)
* بیست پنجم ذیالقعده:
مرحوم شیخ عباس قمی در فضیلت زیارت امام (ع) می نویسد: «میر داماد» در رساله «اربعة ایام» خود در بیان اعمال روز «دحو الارض» (4) فرموده که زیارت حضرت رضا (علیه السلام) در این روز، بهترین اعمال مستحب و از آداب مورد تأکید است. (5)
* اول یا ششم ماه رمضان:
ازدیگر ایّام مخصوص زیارتی آن حضرت، اول یا ششم ماه رمضان است، روزی که امام ولایتعهدی را پذیرفتند و در این روز با ایشان بیعت شد . (6) سید بن طاووس درباره روز ششم ماه رمضان میگوید: «روایت شده است که در این روز دو رکعت نماز خوانده شود، در هر رکعت، یک بار سوره حمد و 25 بار سوره اخلاص (توحید)، به جهت ادای حقوقی که مولای ما امام رضا (علیه السلام) بر ما در این روز دارد»(7) ، سپس مرحوم مجلسی در ذیل این فرمایش، متذکر میشود: مناسب است این نماز در روضه مقدس آن حضرت و بعد از زیارت ایشان، به جا آورده شود. (8)
* ماه رجب:
بر طبق روایتی که در کتابهای معتبر شیعه، از قبیل کافی، تهذیب الاحکام، کامل الزیارات، عیون اخبار الرضا و... گزارش شده است، امام جواد (علیه السلام) فرمود: «زیارت حضرت علی بن موسی الرضا (علیه السلام) از حج فضیلت بیشتری دارد.»
شهید اول میگوید: «زیارت امام رضا (علیه السلام) در ماه رجب از افضل اعمال است» (9) مرحوم شیخ عباس قمی نیز مینویسد: «…زیارت آن حضرت در ایام و اوقات شریف و مخصوص به آن حضرت، فضیلت بسیار دارد، خصوصاً در ماه رجب(10) … و در روز اول ماه رجب».(11)
پانوشتها:
1. مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار، ج 99، ص 43٫
2. سید بن طاووس، الإقبال بالأعمال الحسنة، ص 310،
3. سید بن طاووس، همان، ص 310
4. دحو الارض (یعنى پهن شدن زمین از زیر خانه کعبه بر روى آب) و از لیالى شریفه است که رحمت خدا در آن نازل مىشود و قیام به عبادت در آن اجر بسیار دارد.از حَسَن بن على وَشّا روایتست که گفت: من کودک بودم که با پدرم در خدمت امام رضاعلیه السلام شام خوردیم در شب بیست و پنجم ماه ذىالقعده پس فرمود که امشب حضرت ابراهیمعلیه السلام و حضرت عیسىعلیه السلام متولّد شدهاند و زمین از زیر کعبه پهن شده است پس هر که روزش را روزه بدارد چنان است که شصت ماه را روزه داشته باشد و به روایت دیگر است که فرمود در این روز حضرت قائمعلیه السلام قیام خواهد نمود .محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج 97، ص 122.
5. قمی، عباس، مفاتیح الجنان، مترجم: الهی قمشه ای، مهدی، مصحح: میر شفیعی، سید صادق، ص 501٫
6. همان. در بعضی از نقل ها آمده روز دوشنبه هفتم ماه رمضان سال 201 هجرى، منشور ولایتعهدی حضرت على بن موسى الرضا (علیهما السلام) به خط مأمون نگاشته شد و تشریفات بیعت، طى مراسمى شکوهمند در روز پنجشنبه، دهم ماه، به عمل آمد و حضرت بر مسند ولایتعهدی جلوس فرمود، ر.ک: پیشوایی، مهدی، سیرۀ پیشوایان، ص 480٫
7. سیدبن طاووس،الإقبال بالأعمال الحسنة، ص 130٫
8. مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار، ج 99، ص 43٫
9. عاملى، محمد بن مکى، الدروس الشرعیة فی فقه الإمامیة، ج 2، ص 24٫
10. قمی، عباس، مفاتیح الجنان، مترجم: الهی قمشه ای، مهدی، مصحح: میر شفیعی، سید صادق، ، ص 289 و 981٫
11 . همان، ص78
نظر شما