حدس می زنم نمایشگاه شلوغ باشد، اما به محض دیدن تعداد خودروهای موجود در پارکینگ متوجه می شوم نه، نمایشگاه خیلی هم نباید شلوغ باشد و البته پس از ورود به سالن فردوسی که سالن عمومی است، بیشتر این نکته را متوجه می شوم.
دیدارم از نمایشگاه را از همین سالن فردوسی شروع می کنم که هم کتاب کودک در آن یافت می شود، هم بزرگسال و هم غرفه نشریات. برخی نامها برایم آشنا نیست، اما برخی از نامها هم در حوزه چاپ و نشر نامهای شناخته شده ای هستند. در حوزه ادبیات به دنبال نامهای شناخته شده ای هستم که متأسفانه آنها را کمتر می یابم؛ ناشرانی همچون نی، چشمه، ققنوس، شباویز، سخن، و... و البته گمان می کنم شاید این ناشران را در سالنهای دیگر ملاقات کنم.

بلیت مجموعه آبی در نمایشگاه کتاب!

در سالن ابوسعید بازدیدکنندگان و خریداران می توانند با خدمات مختلفی رو به رو شوند که بعضی از آنها کمی برایم سؤال برانگیز است؛ چیزهایی مثل صدور بیمه نامه و فروش بلیت مجموعه آبی، اما گذشته از اینها اینجا می توان نرم افزارهای مختلف را پیدا کرد و حتی لوحهای فشرده سخنرانی از شخصیت های مختلف را دید. در کنار اینها، یکی از غرفه ها آثار موسیقی را عرضه می کند.
سالن ابوسعید را به قصد رفتن به سالن کتابهای خارجی ترک می کنم. چیزی که همان ابتدا در این سالن توجهم را جلب می کند، حضور ناشری با کتابهای وطنی و نه خارجی است که خیلی توی ذوق می زند که این یک ناشر اینجا چه می کند.
در سالن همجوار با سالن ابوسعید، غرفه فروش عینک و زیر انداز و... را می بینم که برایم تعجب آور است. از دوستی ناشر علت را جویا می شوم. می گوید، این سالن آموزش و پرورش است. وقتی از همین دوست ناشر می پرسم که وضعیت استقبال چگونه است، می گوید: «هنوز استقبال خیلی خوب نیست». او اضافه می کند: «البته روزهای اول نمایشگاه است، شاید روزهای آینده بهتر شود.»
این دوست که در دیگر شهرها و استانها هم در نمایشگاه هایی شرکت کرده است، این را هم اضافه می کند که استقبال از نمایشگاه کتاب در شهرهای محروم همیشه از مشهد بهتر بوده است.

سالن «جنگ نرم»

امسال یکی از سالنهای نمایشگاه؛ یعنی سالن بهار به بحث جنگ نرم، بصیرت و... اختصاص یافته است. در این سالن نشستهایی هم برگزار می شود که در زمان حضورم در سالن نشست نقد فرهنگی صدا و سیما با حضور «وحید یامین پور» یکی از نشستهاست. سالن کمی گرم تر از دیگر سالنهاست و باز نکته جالب در این سالن هم وجود غرفه های کتاب کودک است.

دستهای پر و خالی از کتاب

پس از خارج شدن از سالن با دو دانشجو رو به رو می شوم که هر دو نفر از کمبود کتابهای علمی غیردانشگاهی در نمایشگاه گله دارند. وقتی می پرسم آیا همه سالنها را بازدید کرده اید، پاسخ آنان مثبت است. اما بازدیدکننده دیگری که نایلونی پر از کتاب در دست دارد، راضی از نمایشگاه است؛ زیرا کتابهای مورد نیاز خود را که کتابهای کمک درسی است، یافته است.
صف فروش بن کتاب شلوغ است. از مراجعه کننده ای که بن خریده است، می پرسم چه مقدار زمان برای گرفتن بن صرف کرده است و او پاسخ می دهد: «نیم ساعت» او این زمان را تقریباً زمان مناسبی می داند و حالا می رود تا کتابهای مورد نیازش را تهیه کند.

فروش یک عنوان کتاب در چند غرفه

سالن مولوی به ناشران کتاب کودک اختصاص دارد. در این سالن متأسفانه آنچه حضور پررنگی دارد، کتابهایی است که از ارزش ادبی و گرافیکی خوبی برخوردار نیستند و به راحتی می توان حضور پررنگ کتابهای بازاری را دید. حتی ناشری همچون کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان هم کمتر از توان خود ظاهر شده است.
ایراد دیگری که به نظر می رسد از چشم برخیها پنهان نمانده، فروش یک عنوان کتاب در چند غرفه است. این را دوست کتابفروشی هم تذکر می دهد، او می گوید: چرا باید یک کتاب را در چند غرفه دید. او ادامه می دهد: ای کاش ناشران مطرح دیگری که تعداد آنها کم نیستند هم در نمایشگاه بودند. او اضافه می کند: باید به هر طریقی شده است ناشران مطرح را راضی به شرکت در نمایشگاه کرد.

رونق فروش کتابهای کمک درسی

در سالن انوری، سرای اهل قلم و بانک اطلاعاتی اهل قلم و برخی از نهادها همچون مدیریت اسناد و کتابخانه ملی خراسان رضوی، سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری مشهد و... مستقر می باشند و البته در این سالن هم نشست روشهای افزایش تمرکز حواس در مطالعه در حال برگزاری است.
سالنی که امسال به مجموعه نمایشگاه اضافه شده، سالن عطار است که به کتابهای کمک درسی، دانشگاهی، علوم پایه و... اختصاص دارد و البته مخاطب خود را هم به خوبی دارد؛ زیرا این روزها هر چه باشد، بازار فروش کتابهای کمک درسی گرم است.
گشت و گذارم در نمایشگاه سه ساعت طول می کشد. از نمایشگاه بیرون می آیم و خیلی ها در حال خارج شدن از نمایشگاه هستند و البته بعضی ها هم وارد نمایشگاه می شوند. تا پایان نمایشگاه چند روز دیگر مانده است، چند روزی که شاید باعث شود تنور جشنواره کتاب گرم تر شود و افراد بیشتری به دیدار کتاب این یار مهربان در سیزدهمین نمایشگاه کتاب خراسان رضوی بیایند.