این پرنده در مقایسه با دیگر بوتیمارها بسیار کوچک است و شاید کوچکترین حواصیل جهان باشد. طول آن 27 تا 36 سانتی‌متر، فاصلهٔ بین دو بالش 40 تا 58 سانتی‌متر و وزنش بین 60 تا 150 گرم است. گردنی کوتاه و منقاری دراز دارد. تاج، پشت و دم پرندهٔ نر سیاه مایل به سبز بوده و پرهای گردن، سینه و دیگر بخش‌های زیرین بدن پرنده به زردی می‌گراید. بال‌ها سیاه بوده و نقوش بزرگ سفید رنگی بر رویشان وجود دارد. رنگ‌بندی پرهای بوتیمار کوچک ماده نیز تقریباً شبیه پرندهٔ نر است با این تفاوت که پرهای پشتی آن به رنگ قهوه‌ای پررنگ بوده و گردن، سینه و پهلوها نیز متمایل به قهوه‌ای هستند.

تغذیه و تولید مثل

بوتیمار کوچک از ماهیها، حشرات و دوزیستان تغذیه کرده و در نیزارها به زاد و ولد می‌پردازد. او آشیانه‌ٔ خود را بر بستری از نی ساخته و بین 4 تا 8 تخم در آن میگذارد و پس از 20 روز جوجه‌ها از تخم بیرون می‌آیند.