حدودا ساعت 9 و 20 دقیقه صبح یک روز کاری وسط هفته است که با هماهنگی از قبل صورت گرفته راهی ایستگاه در حال احداث و فعالیت قطارشهری عمرانی کوهسنگی می‌شویم تا خدمات و فعالیت‌های شبانه روزی و طاقت فرسای کارگرانی که برای تسهیل در امور حمل و نقل شهر هستند را به رشته تحریر در آوریم.
دقیقا به انتهای خیابان کوهسنگی روبروی پارک کوهسنگی رسیدیم، بعد از هماهنگی جزئی با نگهبانی وارد کارگاه می‌شویم، شیب راهه وسیعی است که به سمت تونل در حال حفاری امتداد دارد، یک طرف تل خاک و طرف دیگر سیمان است، پایین‌تر می‌رویم دهانه تونل را می‌بینم و درخت‌های تنومند و سبز خیابان کوهسنگی که آن بالا خودنمایی می‌کند، توجهم را به خود جلب می‌کند... وارد تونل می‌شویم، خبری از محیط کار با کلاس و تمیز نیست، همه چیز را اینجا خاک، گل، آهن، می‌لگرد، نورافکن تشکیل می‌دهد و البته کارگرانی که حاضر به فعالیت در عمق 18 متری زمین شده‌اند و با دیدن تیم خبری تصور می‌کنند گروهی برای بازدید از روند اجرای خط 2 قطار شهری آمده‌اند.
در حال نگاه به اطراف هستیم که مدیر ایستگاه K2 یا‌‌ همان کوهسنگی خودمان برای خوش آمدگویی و توضیحات بیشتر جلو می‌آید و شروع به معرفی مختصر از پروژه می‌کند، می‌لگردهای اطراف ایستگاه بد جور توی ذوق می‌زند و از مهندس مسعود نصیری مقدم درخواست توضیحات بیشتر در خصوص آن‌ها را دارم که می‌گوید: این‌ها می‌لگرد آج دار A3 با سایز 32 است که اصطلاحا به آن انتظار دیواره‌های اصلی می‌گویند، بین این می‌لگرد‌ها یک و نیم متر فاصله است و در آینده بتن ریزی می‌شود تا دیوار آماده شود و البته در قطعاتی که می‌لگرد دیده نمی‌شود بتن ریزی صورت نمی‌گیرد تا تبدیل به ورودی، گیت و پله برقی ایستگاه قطار شهری شود.
نگاهم به سقف تونل افتد که دچار لکه‌های بزرگ نمناکی است و دلیل آن را می‌پرسم، مدیر ایستگاه می‌گوید: به دلیل حفظ فضای سبز خیابان کوهسنگی و جلوگیری از قطع درختان هزینه‌ای بالغ بر یک و نیم برابر هزینه معمولی را صورت دادیم و سیستم کاور‌اند کات را در این ایستگاه پیاده کردیم ولی به دلیل آبیاری درختان سقف این ایستگاه دچار نم شده است که با اتمام عملیات عمرانی این مشکل رفع خواهد شد، همچنین در ایستگاه‌های الندشت و میدان شهدا این سیستم به دلیل حفظ فضای سبز اجرا شده است.
*اینجا 12 متر زیر زمین...
مهندس نصیری از وضعیت کارگران می‌گوید و اضافه می‌کند: کارگران در اینجا 12 متر زیر زمین از ساعت 7 صبح تا 7 شب در شیفت اول مشغول به فعالیت هستند، یعنی 40 تا 50 نفر برای احداث هر ایستگاه فعالیت می‌کنند و در واقع از ایستگاه شفت شمالی تا شفت جنوبی 200 نفر در هر شیفت فعالیت می‌کنند.
وی با اشاره به طراحی تونل ورود هوا به داخل کارگاه می‌گوید: مهندسین برای تامین هوای داخل تونل طرح جدیدی ارائه کردند و تمهیداتی دیدند. وی ادامه می‌دهد: برنامه 38 ماهه برای اتمام فعالیت‌های عمرانی خط 2 قطار شهری داریم که همزمان با آن ایستگاه‌ها و مسیر تجهیز می‌شود. برای ایستگاه کوهسنگی در این هفته تجهیزات الکترونیکی باید خریداری شود.
وی در پایان از ارائه گزارشات روزانه و میزان انحراف در مجموعه ایستگاه‌ها خبر می‌دهد.
... کمی جلو‌تر می‌رویم با تعدادی دیگر از پرسنل خط 2 قطار شهری سوار لوکوموتیو که آن را لوکو می‌نامند می‌شویم تا به ابتدای دستگاه TBM یا‌‌ همان حفار خودمان برسیم... لوکو شروع به حرکت می‌کند صدای سرو صدا دیوانه کننده و بسیار آزاردهنده است یاد صدای فرود هواپیما می‌افتم ولی این بار بسیار نزدیک به باند فرود هستم که در این میان به این فکر می‌کنم که کارگان مشغول به کار در این مکان چقدر با این صدا‌ها سرسازگاری دارند و اینکه آن‌ها هم از این صدا خوششان نمی‌آید ولی برای خدمت به شهر و شهروندان چاره‌ای ندارند و سعی می‌کنند این صدا‌ها را نشنوند و به سختی‌های کارخود فکر نمی‌کنند.
*جوان یزدی و ماجرای خدمت به زائران حرم رضوی
در لوکو هستیم و در مسیر که لامپ مهتابی‌های متصل به دیواره‌های تونل و رانندگی ویژه لوکوموتیو ران توجهم را جلب می‌کرد... لوکوموتیو ران از آینه‌های بغل واگن مسیر را نگاه می‌کرد و در مسیر حرکت می‌کرد سرعت کم می‌شود، ظاهرا رسیدیم پیاده می‌شویم و چند پله را بالا می‌رویم... مهندس محمد اردکانی، مسئول دستگاه TBM شفت جنوبی جوان یزدی باروی خوش به استقبال تیم خبری می‌آید و در بدو ورود از عشق به خدمت و فعالیت می‌گوید و می‌افزاید: برای تلاش هر چه بیشتر خانه و زندگی‌ام را به مشهد آوردم تا بتوانم راحت‌تر به زائران و مجاورانن حرم حضرت علی ابن موسی الرضا (ع) خدمت کنم... بحث را به سمت کار و فعالیت می‌برد و میزان حفاری روزانه با دستگاه TBM را 15 تا 18 متر عنوان می‌کند و می‌افزاید: در قسمت جنوبی شهر که همین کوهسنگی می‌باشد جنس زمین از سنگ و قلوه سنگ است که بزرگ‌ترین آن گاهی تا حدود 50 کیلوگرم می‌رسد و این سبب کندی فعالیت حفاری در این قسمت شهر بوده ضمن اینکه دیگر مشکلاتی بوده که مسئولین آن را عنوان کرده‌اند.
مهندس اردکانی شیب این قسمت از شهر را منفی می‌داند و می‌گوید که اگر لوله آب در حین حفاری بترکد باید آب‌ها تخلیه و دوباره کار شروع شود و این شاید دلیلی برای سختی کار باشد.
*با TBM آشنا می‌شویم
پله‌های دستگاه عریض و طویل TBM را بالا می‌رویم و از ترانس برق و دیگر تجهیزات دستگاه عبور می‌کنیم تا ادامه صحبت‌های آقای مهندس جوان را بشنویم که می‌گوید: تا چندی پیش روزانه 10 تا 12 متر حفاری داشتیم که به دلیل نرم‌تر شدن جنس زمین اکنون روزانه تا 18 متر حفاری می‌کنیم. تمام دستگاه TBM حدود 100 متر طول دارد و قسمت اصلی آنکه NFM است ساخت کشور فرانسه و NHI از چین خریداری شده است تا حفاری با قطر 9 متر و 45 سانتی متر در مشهد را تجربه کنیم همچنین این دستگاه 30 جک برای پیشروی دارد.
نوار نقاله‌ای را در سمت چپ خود می‌بینم و با پرس و جو متوجه می‌شوم که این نوار نقاله تا شفت جنوبی ادامه دارد و خاک و نخاله‌ای که با دستگاه TBM برش داده می‌شود را تا آنجا برده و تخلیه می‌کند. قبل از دستگاه حفار دیواره‌های سیمانی را می‌بینم که سگمنت نام دارد، عرض آن 1. 5 متر است یعنی دستگاه TBM که 1. 5 متر را در زمان یک ساعت و بیست دقیقه حفاری می‌کند و فعالیتش قطع شود تا یک رینگ سگمنت نصب شود.
این حاصل تکنولوژی 100 میلیارد تومانی است که ماهیانه 225 متر را حفاری می‌کند و در ماه 3 روز به علت چک و افزودن تسمه به دستگاه نقاله تعطیل می‌شود.
مهندس اردکانی کارگران هر شیفت کاری را 35 نفر عنوان می‌کند و می‌گوید که در دو شیفت 12 ساعته مشغول به فعالیت هستند. وی گریزی به مسائل فنی می‌زند و می‌افزاید: بعد از اتمام کلی کار دستگاه حفار یا‌‌ همان TBM قسمت پایین تونل 1. 5 متر کف سازی می‌شود تا ارتفاع آن بالا آمده و ریل گذاری صورت بگیرد.
وی آمار و ارقامی می‌دهد: از این ایستگاه تا راه آهن 4900 متر باید هنوز حفاری صورت بگیرد یعنی اکنون نبش کوهسنگی 12 هستیم، وزن دستگاه TBM، 1200 تن وزن دارد و انتهای دستگاه TBM تا تیغه‌های برش 3. 5 متر فاصله است.
*عشق به امام رضا (ع) سختی کار را کم می‌کند
مهندس می‌گوید سختی‌های این کار را با دل و جان می‌خرد و می‌افزاید: دوست داریم هر چه زود‌تر حفاری تمام شود و قطار شهری در خط2 نیز افتتاح شود و گریزی به شرایط سخت کاری، حضور 12 ساعته به زیر زمین و سر صدا می‌زند. می‌گوید که همه کارگران اینجا به عشق مردم و امام رضا (ع) فعالیت می‌کنند و کارگران که 7 صبح در محل کار حاضر می‌شوند با عشق و علاقه کار را شروع می‌کنند از صبحانه و نهار و شام می‌گوید: پنیر، کره، مربا، نان و چای و.. صبحانه‌ها است و جوجه کباب، مرغ، کوبیده و ماهی؛ نهاری است که شرکت برای کارگران تدارک می‌بیند و البته اینجا کمی هم استراحت می‌کنیم تا 12 ساعت فعالیت پیوسته فشاری به روی کسی نیاورد ولی در ماه دو و نیم روز مرخصی داریم و البته این را هم می‌گوید که در ماه مبارک رمضان هر شیفت یک ساعت کمتر فعالیت می‌کنند و افطار و سحر را در جمع گرم کارگران صرف می‌کنند.
وی اضافه می‌کند: در اینجا تا کنون حادثه وخیمی خوشبختانه اتفاق نیفتاد، و اگر هم موردی بوده جراحتی جزئی اتفاق افتاده است.
*یک ساعت هم دوام نیاوردیم...
ساعت حدودا 10. 20 دقیقه است و یعنی یک ساعت است در تونل در حال حفاری بودیم که واقعا خستگی از سر و رویمان می‌بارد، در حال بازگشت هستیم که مهندس اتاقک کوچکی را نشان می‌دهد از ظاهر داخل آن مشخص است که نمازخانه می‌باشد، در کنار آن بهداری بسیار جمع و جوری وجود دارد که ظاهرا محل صرف صبحانه هم نیز می‌باشد. هوا بسیار گرم است در حالی که فکر می‌کردم اینجا که زیر زمین است، باید هوا سرد باشد. چشمم به لوله‌ای می‌خورد که هوای بیرون را به داخل تونل آورده است ولی بازهم مثل هوا، افتاب و سایه و باد بیرون نمی‌شود... سوار لوکو یا‌‌ همان لوکوموتیو خودمان می‌شویم تا به ایستگاه کوهسنگی برگردیم دوباره صدای گوش خراش ما بلند می‌شود و کمی عصبی می‌شوم، یاد فیلم‌های خارجی که مربوط به استخراج زغال سنگ از معادن بود می‌افتم... جلو‌تر می‌رویم و به نور و هوای آزاد می‌رسیم چیزی که در طول حضورمان در تونل از آن بی‌بهره بودیم.
اکنون در حال برگشت از آن دالان بتنی و خاکی هستیم که این بار چشمم به تعدادی از منابع در بالای این کارگاه می‌افتد که شاید فقط ساکنین این منازل از سختی کار و کوشش کارگران شاغل در حفاری خط 2 آگاه باشند و چه خوب بود که اگر دیگر شهروندان از این فعالیت سخت آگاهی داشته باشند تا بی‌جهت از این سیستم حمل و نقل پاک خرده نگیرند.
*خبر خوش شهردار برای کارگران خط2 قطار شهری
شهردار مشهد از برگزاری جشن خداقوت برای کارگران خط 2 قطارشهری خبر می‌دهد و می‌افزاید: برای تجلیل و تکریم از کارگران خط 2 قطارشهری که بی‌وقفه در حال فعالیت هستند برگزاری یک جشن خداقوت بسیار ناچیز است.
سید صولت مرتضوی می‌افزاید: حتما باید برای این عزیزان که در جهت رفاه و آسایش شهروندان به فعالیت می‌پردازند تدابیر حمایتی اندیشید و به آن‌ها خسته نباشید گفت.