به گزارش قدس آنلاین از یزد ،درهرکوی برزن ومیادین بزرگ وکوچک یزد که عبور می کنی رنگ وبوی محرم وعاشورا را حس میکنی هرچه به روزعاشورا نزدیک می شویم شور وشوق عزارداران حسینی بیشتر می شود

مراسم های روضه خوانی، سخنرانی، دست های سینه زنی و زنجیرزنی یزد از شهرت خاصی برخوردارند و از هیات های معروف یزد می توان هیات فهادان، علقمه، خلف باغ، باغ گندم، بعثت، خرمشاه، گنبدسبز، پنبه کاران و مسجدجامع را نام برد.

در روزعاشورا با پایان یافتن نماز ظهر عاشورا، کهن ترین آیین عزاداری مردم یزد در سوگ سرور و سالار شهیدان، حضرت ابا عبدالله الحسین و یاران و خاندان ایشان، برگزار می شود و صدها نخل بر شانه های مردم عزادار یزد، به حرکت در می آیند

مراسم نخل برداري كه در يزد سابقه ديرينه دارد، با حضور گسترده مردم از سراسر استان، كشور و حتي خارج از كشور در ای روز با شکوه خاصی برگزار می شود .

نخل برداري در واقع نماد تشييع پيكر شهداي كربلا به ويژه سرور و سالار شهيدان، حضرت ابا عبدالله الحسين است.

نخل، سازه اي چوبي و بلند پيكر و پهن پيكر است كه براي بلند كردن آن به حضور صدها مرد قوي هيكل نياز است و البته ابعاد نخل ها در مناطق مختلف استان متفاوت است.

بزرگترين نخل در استان يزد، نخل حسينيه امام تفت و بعد از آن نخل ميدان اميرچخماق و نخل ميدان بعثت است كه در ايام مختلف سال در مقابل حسينيه ها گوشه نشين هستند و در روز عاشوراي حسيني به خروش در مي آيند.

در برخي حسينيه ها نظير حسينيه شاه ابوالقاسم يزد اين مراسم در عصر روز عاشورا، همان زمان كه ذوالجناح بدون سوار راهي خيمه ها شد، برگزار مي شود.

فريادهاي يا حسين (ع)، يا عباس (ع)، يا زينب (س)، يا علي (ع) با برداشتن نخل تن هر بيننده اي را به لرزه در مي آورد.

روزعاشورا همچنين صدها قرباني بر پاي نخل ذبح مي شود و گوشت آن ميان مستمندان توزيع شده يا در آشپزخانه حسينيه ها و مساجد، شام مراسم شام غريبان را با آن تهيه مي كنند.

حال و هواي عزاداري در يزد شور ديگري دارد و صدها توريست نيز از كشورهاي مختلف در مراسم آييني عزاداري در شهرستانهاي يزد و تفت حضورپیدامی کنند

بزرگ‌ترین نخل استان یزد، هم اکنون در شهرستان «تفت» قرار دارد و هر سال در روز عاشورا جمعیتی میلیونی در این مراسم شرکت می‌کنند و صدها نفر مردم قوی هیکل این سنبل عظیم را بر دوش می‌کشند و گرد میدان نخل به حرکت در می‌آورند. نخل‌ها در دیگر ایام سال بدون تزئیین در کنار حسینه‌ها، تکایا و میادین بزرگ شهر قرار دارند و سنبل عشق و ارادت مردم یزد به امام حسین(ع) به شمار می‌روند.

در گذشته، جهت مراسم آذین‌بندی و آماده کردن نخلها برای عزاداری ماه محرم با یک فراخوان، اهل محل و یا آبادی صورت می‌گرفت. رسم سنتی بر این شکل بود که وقتی می‌خواستند نخل‌ها را برای انجام مراسم محرم و عاشورای حسینی آماده کنند، چند روز پیش از فرارسیدن محرم، آئین‌هایی برای گردآوری کمک‌های گوناگون از مردم برگزاري مي‌شد. و اهالی نیز از یک تکه چوب و ریسمان گرفته تا پارچه­های الوان، چراغ­، آئینه، خنجر، دشنه­، پیاله زنگوله، سپر، و دیگر زیورآلات را برای آذین بندی هرچه باشکوه­تر نخل به حسینیه‌هاي محل زندگي خود، تحویل می‌دادند. همچنین، در یزد و حوالی آن، رسم بر این بوده و است که درختانی را وقف می‌کنند تا در زمان کهنسالی آن، ساقه­هایش صرف مرمت و ساخت نخل گردد.

برگزاري مراسم عزاداري و تعزيه خواني به ويژه به ياد جانفشاني و آزادمردي امام حسين (ع) در يزد، از سابقه‌اي طولاني برخوردار است. مردم دار العباده يزد، هر ساله در يک يا چند روز از دهه اول محرم و حتي تا سيزدهم محرم، اقدام به «نخل برداري» يا به گفته خودشان «نقل برداري» مي‌نمايند. مراسم نخل برداري در شهرهاي تابعه و حتي روستاها که عموماً داراي نخل هستند نيز برگزار مي‌شود.

ناگفته نماند که شخص راهبر و فرمانده نخل، در پهنه سرو مانند نخل، بر روي يکي از چوب‌هاي نخل، با آويختن شال عزا به گردن، مي‌ايستد و با حرکات دست، نخل بران را در جابجايي نخل، هدايت مي‌کند؛ و يک يا دو نفر هم به نوک يا راس نخل، بالا مي‌روند و در هنگام حرکت نخل،  يکي، اذان مي‌گويد و ديگري، اشعار حماسي يا ابياتي از دوازده بند مشهور محتشم کاشاني را مي‌خواند. ضمناً در هر دور يا رفت و برگشت نخل، تعدادي شتر، گاو و گوسفند نذري، قرباني مي‌شوند تا پس از ختم مراسم، بين نيازمندان، تقسيم و يا با پخت آش گندم از گوشت دام‌هاي قرباني، مردم را به خوردن آش گندم يا آش حسيني، مهماني نمايند. همچنين در هنگامي که نخل از حرکت باز مي‌ايستد يا پيش از حرکت دادن، بعضي از مردم با پخش نقل يا نخود برشته و مانند آن، نذر خود را ادا مي‌نمايند.

هرچند امروزه نخل‌هایی با این وسعت تزئین کمتر دیده می‌شود و فقط در حد سیاه پوش کردن و تزئینات ساده بسنده می‌شود. ولی باز، نخل‌بندی و نخل گردانی، آئینی با شکوه است که با عظمت خاصی در بین یزدی‌ها برگزار می‌شود.

 نخل‌های بزرگ‌، پس از تزئین، به چندین تُن وزن می‌رسد و معمولا برای بلند کردن و حرکت آن نیروی بسیاری لازم است. بعد از نماز ظهر روز عاشورا ده­ها تن از مردان محل با جامه مشکی، زیر پایه­های نخل رفته، و آن را با عظمت تمام به حرکت در می‌آورند و چون جنازه­ای باشکوه، آن را از میان موج جمعیت عزاداران عبور می‌دهند . عزاداران معمولا با پاهای برهنه، نخل را تا مسیری حمل کرده و یا آن را سه مرتبه (به نیت سه روز نعش بی جان آن حضرت كه در صحرای کربلا قرار داشت) و دور شش ضلعی (به نیت حرم شش گوشه آن امام) به نام «کَلُک» که در وسط حسینیه ساخته شده می‌چرخانند.

در خصوص حمل و گردانیدن نخل‌ها، یکپارچگی و اتحاد خاصی حاکم می‌باشد که هر بیننده­ای را متحیر و مجذوب می­كند. و در آن نوعی تقسیم کار، نظم و قانون وجود دارد که همه عزاداران تابع آن هستند. برای برداشتن نخل در آبادی‌های مختلف، تقسیم کار جالبی وجود دارد که در برخی محلات این سنت هنوز به دقت انجام می‌شود. به گونه­ای که بلند کردن هر پایه نخل، مخصوص صنف، طایفه، یا اهل محل خاصی بوده و کسی حق سرپیچی از آن موازین را نداشته و معمولا این حق موروثی بوده است. مثلا در نصرآباد پیشکوه یزد، هنگام برداشتن نخل، هر پایه مخصوص صنف­های نجار، آهنگر، قصاب، دباغ، سرّاج، میرآب و کسان دیگر بوده و امروزه نیز این رسم تاحدودی در این محله و همچنین میبد و تفت و برخی نقاط دیگر  پابرجاست .

به نظر می‌رسد عمومیت این مراسم و شهرت نخل در سراسر ایران از سایر رسوم و نشانه‌ها بیشتر است و با توجه به مشاهدات و مطالعات می‌توان گفت که در اغلب نقاط ایران مردم یا نخل دارند و یا آن را می شناسند.

عزاداران حسيني در يزد، اعتقاد راستيني به عمل نخل برداري دارند، تا حدي که براي رفتن در زير نخل و شرکت در نخل برداري، نذر مي‌کنند و يا بهترين دام خود را در پاي نخل، قرباني مي‌كنند و حتي برخي براي رفع حاجت خود به نخل متوسل مي‌شوند و يا بعضي هرگاه به نخل برسند، به نخل، سلام مي‌دهند و دست بر آن كشيده، به سر و صورت و اندام خود به تبرک مي‌کشند.

به طوري كه، وسعت حضور و اجرای این آیین، مرزهای ایران را درنوردیده و به وسعت جهان و فرهنگ مسلمانان شیعه برگزار می‌شود به عنوان نمونه در کشورهایی همچون جزایر کارائیب، پاکستان و هندوستان به شکل «تعزیره» نمود می‌یابد.

نخل به نماد عزاداري در يزد تبديل شده است

نخل ها در واقع در طول يك قرن گذشته، به نماد عزاداري در يزد تبديل شده اند و براي مردم مراسمي ويژه و داراي احترام به شمار مي رود.

نذورات مردم، قرباني كردن دام، سينه زني و اشك ريختن در عزاي حسين (ع) و يارانش نشاني از اهميت مردم يزد به مراسم نخل برداري است.

نخل برداري نيز، تشييع نمادين براي شهداي كربلاست، امام و شهدايي كه تشييعي متفاوت از همه انسانها داشتند، تشييعي كه به جاي آنكه پيكر بر شانه هاي عزاداران قرار گيرد، سرها بر نيزه هاي عداوت قرار گرفت

اين بي حرمتي، داغي بر دل تاريخ گذاشت كه مردم يزد امروز با گذشت بيش از هزار و ۴۰۰ سال از آن واقعه تاريخي، هر سال براي امام حسين (ع) مراسم تشييع پیکر برگزار مي كنند تا شايد مرحمي براي زخم دل خود بيابند.

نخلها در دیگر ایام سال بدون تزئیین در کنار حسینه ها، تکایا و میادین بزرگ شهر قرار دارند و سنبل عشق و ارادت مردم یزد به امام حسین(ع) به شمار می روند و مردم نسبت به آن احترام وارادت خاصی قائل هستند

نخل برداري نمادي از تشييع پيكر شهداي كربلاست

يكي از پژوهشگران فرهنگ عامه يزد در مورد آيين كهن عزاداري و نخل برداري در يزد اظهار داشت: نخل سازه اي چوبي است كه با چوب اسکلت بندی شده است و برای پایه­ های آن، چهار قطعه چوب به صورت عمودی در چهار طرف و برای بلند کردن آن چند قطعه چوب به صورت افقی تعبیه شده است.

صديقه رمضانخاني افزود: برای بستن آن، تعدادی از خدام حسینیه از صبح هشتم محرم دست به کار می شوند. آنها بر روی پارچه مشکی و در جلو و عقب آن، خنجر، آیینه ­های بزرگ و نیز یک سازه چوبی به شکل سرو در جلو و عقب نصب می کنند که این کار تا ظهر روز نهم محرم (تاسوعا) ادامه می­ یابد.