تا تب سزارین فروکش کند و در قالب این طرح وزارت بهداشت با تقبل هزینه‌های زیاد موجب رایگان شدن زایمان طبیعی در بیمارستان های وابسته به دانشگاه‌های علوم پزشکی شد.

این سیاست زمانی مدنظر مسؤولان امر قرار گرفت که ایران بین کشورهای منطقه، رتبه اول را در سزارین کسب کرده بود و حتی براساس آمارهای غیررسمی گفته می‌شد که ایران پس از برزیل، رتبه دوم جهان را در سزارین به خود اختصاص داده است.

اما ترویج زایمان طبیعی در طرح سلامت، که سیاستی بجا و بموقع بود، متأسفانه با عملکرد بیمارستان‌های خصوصی به حاشیه کشیده شد، به گونه‌ای که این بیمارستان‌ها به جای کمک به ترویج زایمان طبیعی با افزایش تعرفه زایمان طبیعی و نزدیک کردن تعرفه آن به عمل سزارین شروع به فرهنگ سازی کردند، در حالی که این عملکرد مغایر با سیاست‌های کلی نظام سلامت است.

براساس پیگیری‌های گزارشگر ما، هم اکنون تعرفه زایمان طبیعی در بسیاری از بیمارستان‌های خصوصی بسیار نزدیک به سزارین شده است.

یعنی به جای آنکه هزینه زایمان طبیعی را کاهش دهند تا مادران باردار به انجام این نوع زایمان کم عارضه گرایش داشته باشند، تعرفه زایمان طبیعی را افزایش داده اند.

   سیاست درستی که موفق نیست

این روزها اگر به سراغ واحد پذیرش بیمارستان‌های خصوصی و پرآوازه مشهد بروید بدون پروا در تابلوهای خودشان نرخنامه‌ای نصب کرده‌اند که طبق آن تعرفه زایمان طبیعی حداقل 5/2 و سزارین حداقل سه میلیون تومان تعیین شده است که در صورت درخواست اتاق خصوصی یا درخواست انجام زایمان بدون درد یا زایمان در آب، هزینه زایمان طبیعی از سزارین نیز جلو می‌زند.

این در حالی است که حتی نزدیک شدن هزینه‌های زایمان طبیعی با سزارین هم به خودی خود خطرناک است و ناخواسته مادر را به سمت سزارین سوق می‌دهد.

این اتفاق زمانی خطرناکتر می‌شود که بدانیم هم اکنون تعرفه زایمان طبیعی در بخش خصوصیK 50 و عمل سزارینK 40 تعیین شده است، این K همان ضریب حق عمل جراحی است که رقمی حدود 38 هزار تومان را شامل می‌شود.

یعنی برای تخمین هزینه های جراحی سزارین، باید 38 هزار تومان را ضرب در عدد 40 و برای زایمان طبیعی باید 38 هزار تومان را ضرب در 50 کنید، آن وقت متوجه می‌شوید انجام زایمان طبیعی برای پزشک نیز مطلوب‌تر در نظر گرفته شده است.

اما در گذشته با شرایطی روبه رو بودیم که برخی پزشکان به دلیل تعرفه بالای سزارین به نسبت زایمان طبیعی، این نیاز القایی را در مادر ایجاد می‌کردند که به سمت سزارین کشانده شود.

به همین دلیل هم وزارت بهداشت تصمیم گرفت حق‌الزحمه زایمان طبیعی را بیشتر از زایمان سزارین قرار دهد تا پزشکان هم به انجام زایمان طبیعی تشویق شوند.

یعنی با افزایش حق الزحمه پزشک برای انجام زایمان طبیعی، سعی شد تا پزشک دیگر مثل گذشته برای انجام عمل سزارین اصرار نداشته باشد، چون با همان زایمان طبیعی هم دستمزدی شبیه سزارین دریافت می‌کند.

گرچه در ظاهر این سیاست منطقی و درست به نظر می‌رسد، ولی مسأله اینجاست که این ایده وقتی پاسخ می‌دهد که شرایط فراهم باشد.

به طوری که جدای از افزایش دستمزد پزشک برای انجام زایمان طبیعی، هزینه‌های مادر باردار هم افزایش پیدا نکند. ولی هم اکنون فقط مورد اول رعایت شده و به همین دلیل سیاست ترویج زایمان طبیعی در بیمارستان‌های خصوصی موفقیت آمیز نبوده است.

   طرحی که مخفیانه ترویج می‌شود

یکی دیگر از اشکال‌های طرح ترویج زایمان طبیعی در بیمارستان های خصوصی، اعمال سلیقه‌ای طرح است.

گویا در قالب این طرح براساس سیاست های هیأت مدیره بیمارستان های خصوصی تعرفه زایمان طبیعی متفاوت شده، به گونه‌ای که این تعرفه گاهی بسیار کمتر از نرخ معمول آن هاست.

یکی از شهروندان با اشاره به نارضایتی‌های به وجود آمده در اعمال نرخ‌های متفاوت برای زایمان طبیعی در بیمارستان‌های خصوصی به گزارشگر ما می‌گوید: گویا براساس صورت وضعیت صادر شده از سوی پزشکان برخی از زایمان‌های طبیعی با نرخ‌های کمتر از نرخنامه بیمارستان و در قالب طرح ترویج زایمان طبیعی محاسبه می‌شود.

این شهروند با بیان اینکه این رویه بدون اطلاع رسانی عمومی و مخفیانه اعمال می‌شود، می‌افزاید: اگر قرار است طرحی برای ترویج زایمان طبیعی انجام شود، چه خوب است که همه ذینفع باشند.

شهروند دیگری هم که متوجه این‌گونه برخوردهای دوگانه در بیمارستان‌های خصوصی شده، به گزارشگر ما می‌گوید: وقتی این موضوع را با پزشک معالج خودم مطرح کردم، مدعی شد که شما چگونه به این اسرار دست یافته اید؟

وی با بیان اینکه پزشکان مخالف اعلام این موضوع از سوی بیمارستان‌ها هستند، می‌افزاید: دانشگاه علوم پزشکی به عنوان دستگاه مسؤول باید در این خصوص اطلاع رسانی کند.

   تعرفه‌های دوگانه‌ای که به بهانه طرح ترویج اعمال می‌شود

گزارشگر ما برای کسب اطلاع از این موضوع به سراغ مدیران دانشگاه علوم پزشکی مشهد می‌رود. آذری‌‌فر، مدیر روابط عمومی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد در بیان توضیحاتی به گزارشگر ما می‌گوید: زایمان طبیعی تنها در بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی رایگان است و در سایر بیمارستان‌های خصوصی شرایط تابع نرخ‌های مصوب و تصمیم های هیأت مدیره است.

وی با بیان اینکه به همین علت، تنها دریافت تعرفه‌هایی بالاتر از نرخ های مصوب، قابل پیگیری از سوی دانشگاه به عنوان دستگاه مسؤول است، می‌افزاید: اما چگونگی اعمال نرخ‌هایی کمتر از نرخنامه‌های مصوب، خارج از اختیار دانشگاه علوم پزشکی است.

وی توضیحات بیشتر درخصوص چگونگی اعمال طرح ترویج زایمان طبیعی در بیمارستان‌های خصوصی را به مسؤول دیگری از بخش مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد موکول می‌کند که او نیز با تأیید این موضوع می‌گوید: برخی از بیمارستان‌ها مانند بیمارستان فوق تخصصی رضوی در جهت ترویج زایمان طبیعی فرانشیز بستری بیمار را رایگان کرده‌اند.

وی همچنین اعمال نرخ‌های متفاوت برای زایمان طبیعی در بیمارستان‌های خصوصی را تأیید می‌کند و می‌افزاید: هر بیمارستان بنا به سیاست های اعمالی خودش طرح‌هایی برای ترویج زایمان طبیعی در نظر گرفته است.

وی در پاسخ به این پرسش که چرا برای اطلاع همکاران از این امر اطلاع رسانی نمی‌شود تا همه از آن بهره‌مند شوند، اظهار می‌دارد: این امر در اختیار سیاست‌های هیأت مدیره بیمارستان‌های خصوصی است و دانشگاه نمی‌تواند در این خصوص ورود پیدا کند. 

* این مطلب بر اساس پیامک مخاطب قدس به شماره 5193.......0915 تهیه شده است.