رئیس میراث فرهنگی و گردشگری جوین گفت: مسجد آق قلعه یکی از آثار معماری ارزنده عصر ایلخانی شمرده میشود، ولی متأسفانه به علت تاخت و تازهای مغول مدتی این بنای تاریخی به حال خود رها شده و در دوره صفویه و قاجاریه دوباره تجدید بنا شده است.
مهندس طاهریان خاطرنشان کرد: آق قلعه و مسجد آن دارای یک ایوان ورودی بزرگ و رفیع منتهی به گنبدخانه بزرگ و عظیم و دو شبستان شرقی و غربی در اضلاع شرق و غرب گنبدخانه است که پیش از مرمت حدود 70 درصد آن تخریب شده بود.
وی تصریح کرد: این بنای مهم تاریخی در حال مرمت به اعتبار ویژه نیاز دارد، چون این مسجد تاریخی در کریدور ارتباطی استانهای گلستان- مازندران- سمنان و خراسان شمالی قرار دارد. در این مسجد بزرگ سه محراب وجود دارد که نشاندهنده گستردگی آن است.
طاهریان در مورد ویژگیهای معماری دوره ایلخانی گفت: در این دوره ساخت ابنیه مذهبی مانند مساجد، مدارس، آرامگاههای مذهبی بر ساختمانهای غیرمذهبی برتری داشته است، در ایجاد ابنیه مذهبی، سبک و سیاق بناهای عصر سلجوقی مانند مساجد ایواندار و بناهای چند ضلعی مدور برای مقابر از آن نمونه است.
رئیس میراث فرهنگی جوین تأکید کرد: به هر صورت نمیتوان در این مقال تمام جزئیات بنای شهر تاریخی آق قلعه را تشریح کرد، لازم است گردشگران و علاقهمندان به تاریخ از نزدیک این اثر تاریخی ارزنده را مورد بازدید قرار دهند.
در همین زمینه یکی از تاریخ دوستان فرهیخته فرهنگی اظهار داشت: این اثر تاریخی دارای ارزشهای زیباشناسی شامل ارزشهای معماری و هنری، ارزشهای تاریخی و ارزشهای فرهنگی است.
قربانعلی نقابی تأکید کرد: هر کدام از این ارزشها دارای مراتب خاص خود است و جایگاه بسیار بالایی دارد و باید مسؤولان به فکر بقا و بازسازی این ارزشهای مهم باشند.
وی در تشریح آسیبشناسی بناهای تاریخی عنوان کرد: تشخیص ضایعات بناها و عوامل مخرب مهمترین بخش در فرایند تهیه طرحهای مرمتی است، چون فرسودگی بناهای قدیمی و استمرار عوامل مخرب در طول زمان و رسیدگی نشدن به وضعیت بنا که از مهمترین نکات آسیب رسیدن به بناهای تاریخی است، باید مدنظر مدیران ارشد میراث فرهنگی و گردشگری باشد.
یکی از دوستداران بناهای تاریخی و مذهبی نیز گفت: شهر تاریخی آق قلعه، یکی از کهنترین و معتبرترین آثار تاریخی هزار ساله محسوب میشود که در زمانهای مختلف مورد تاخت و تاز واقع شده و حتی بعضی از آثار مهم تاریخی در این شهر از بین رفته است، بنابراین باید مسؤولان و دست اندرکاران میراث فرهنگی محافظت از این بنای تاریخی را افزایش دهند.
سردارآبادی با اشاره به برگزاری مراسم مذهبی از جمله دعای کمیل و ندبه در داخل مسجد آق قلعه گفت: برگزاری مراسم تعزیه خوانی ائمه اطهار(ع) در ضلع شمالی محوطه آق قلعه و همچنین عبور و مرور وسایل نقلیه سبک و سنگین از وسط شهر تاریخی نگرانیهایی را برای مردم و دوستداران میراث فرهنگی به وجود آورده است.
وی از مسؤولان برگزاری مراسم مذهبی در مجموعه آق قلعه درخواست کرد، نسبت به حفظ، احیا و بازسازی و پیشگیری از تخریب آثار باستانی نهایت تلاش خود را از طریق اطلاع رسانی و یادآوری ارزشهای تاریخی- اجتماعی- اقتصادی سیاسی بناها را متذکر شوند.
لازم به توضیح است، این بنای تاریخی دارای برج و باروهای مهمی است و دور تا دور این مجموعه خندق کنده شده و دیواری به قطر 8 تا 10 متر وجود دارد که متأسفانه موتورسواران، بناهای مهم و تاریخی را با پیست موتورسواری اشتباه گرفتهاند و هر روز در بالای تپههای غنی از آثار تاریخی جولان میدهند و میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان جوین فقط با یک نیرو قادر به کنترل وضعیت موجود نیست و باید مدیران بالادستی آستینها را بالا بزنند و به یاری میراث فرهنگی شهرستان جوین بشتابند.
چندی پیش رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور به همراه مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوي از آثار و بناهای تاریخی شهرستان جوین از جمله آق قلعه و مقبره حمویه در بحرآباد بازدید کرده و دستورهای لازم برای بازسازی این بناهای مهم صادر کرد.
در آن دیدار سلطانیفر گفت: این آثار تاریخی مهم و ارزشمند نشان دهنده غنای فرهنگی و جایگاه تاریخی تمدن ایران زمین است و بر همین اساس شاهد افزایش 12 درصدی ورود گردشگران خارجی به ایران هستیم و در حال حاضر رشد سه برابری ورود گردشگران به ایران را نسبت به سایر کشورهای آسیایی داریم.
معاون رئیس جمهور با تأکید بر اینکه ایجاد پایگاه ملی گردشگری در مجموعه تاریخی- آق قلعه جوین، چون بنا به نقل قول از فرماندار شهرستان در کریدور ارتباطی استانهای خراسان شمالی- رضوی- گلستان و سمنان قراردارد ایجاد پایگاه مطالعاتی اطلاعات گردشگری در کنار این شهر تاریخی ضروری است.
وی خاطرنشان کرد: برای حفاظت از ابنیه تاریخی در سطح شهرستان جوین به علت کمبود امکانات انسانی و فیزیکی، باید از ظرفیتهای مردمی با تشکیل انجمنهای فرهنگی استفاده شود.
۱ دی ۱۳۹۴ - ۰۹:۰۲
کد مطلب: ۳۳۰۰۰۳
جوین/ پیرمحمد نقابی: براساس مطالعات انجام شده، مجموعه آق قلعه در عصر ایلخانی برای ایجاد شهری به سبک سلطانیه زنجان ساخته شده است. این مجموعه براساس کتیبه موجود در مسجد آق قلعه در سال ۷۱۲ هـ ق مقارن با حکومت الجاتیوخان به پایان رسید.
زمان مطالعه: ۱ دقیقه




نظر شما