دنیای بیدر و پیکر سیاست جهانی، هفته جاری رخداد عجیب و غریب دیگری را از سر گذراند که در صفحه تاریخ با همه ابعاد و حواشی آن ثبت و ضبط خواهد شد؛ رسانههای آمریکایی صبح شنبه، در شرایطی که شهروندان غربی مشغول جشن گرفتن کریسمس و آغاز سال نو میلادی بودند، تیتر دستگیری و ربودن نیکلاس مادورو، رئیس جمهور قانونی جمهوری بولیواری ونزوئلا با دستور مستقیم و غیرقانونی دونالد ترامپ را در سرخط اخبار خود قرار دادند. در کنار پیامدهای اقدام غیرقانونی دولت ترامپ بر بیاعتباری قوانین جهانی و آینده ونزوئلا که در جای خود قابل بحث است، بررسی پندها و عبرتهای این رخداد برای ما ایرانیان هم خالی از لطف نیست.
الف. اول آمریکا، واقعیت همیشگی: ترتیبات واشنگتن برای چیدن برنامه حمله به ونزوئلا، سه چهار ماهی طول کشید. در این میان همکاری کاراکاس با ایران و حزبالله، قاچاق مواد مخدر به آمریکا و در نهایت برچسب سرکرده یک سازمان جنایی (کارتل خورشید) به مادورو به عنوان بهانههای عملیات نیروهای دلتافورس در ونزوئلا بیان شد. اما روایتسازی دروغین برای توجیه مداخله نظامی در شرایطی است که اظهارات اخیر ترامپ مشت آمریکاییها را کاملاً وا کرد. او روز دوشنبه به صراحت اذعان کرد بوی نفت، یانکیها را به حوزه کارائیب کشانده است. ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگار درباره آینده ونزوئلا و اینکه آیا قرار است از دلسی رودریگز (معاون مادورو) بخواهد که به چهرههای مخالف اجازه بازگشت بدهد، گفت: فعلاً فقط نفت میخواهیم، کاری به اپوزیسیون ونزوئلا نداریم.
تأکید صریح بر دستیابی به منابع سرشار ونزوئلا به عنوان هدف لشکرکشی و بیتوجهی آشکار ترامپ به مخالفان و حتی خودداری از به رسمیت شناختن «ماریا کورینا ماچادو»، رهبر برجسته اپوزیسیون و نماد مبارزه با مادورو به عنوان رئیس جمهور در دوره به اصطلاح گذار فعلی البته برای جریانهای مخالف جمهوری اسلامی درسهای آشکاری دارد. رئیس جمهور ایالات متحده با بیان اینکه ماچادو از حمایت کافی در درون ونزوئلا برخوردار نیست روی اسم او خط کشیده و در حال چانهزنی با دلسی رودریگز برای مدیریت آینده تحولات است. این یعنی برای مقامات آمریکا تنها منافع کشور خودشان مهم است نه طرف مقابل و یا مهرههای وابسته خارجیشان؛ هر وقت لازم شد آن کشور و مهرههای وابسته به خود را قربانی میکنند. هجمه به جمهوری اسلامی به بهانههای مختلف حقوق بشری، هستهای، موشکی و غیره هم تنها توجیه مداخلات است. کلاه ماگا (ایران را دوباره بزرگ کنیم) در دست ترامپ و بر سر لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه هم تنها کلاهی است که میخواهند بر سر ملت ما بگذارند! واقعیت این است که در کولهپشتی هیچ سرباز خارجی آزادی پیدا نمیشود و بدا به حال برخی از هموطنان ما که به امید واهی کمک طرفهای غربی به وطن خود پشت کرده و منتظرند آنها برایشان خوشبختی و آزادی به ارمغان بیاورند.
ب. دیپلماسی ابزار میدان: از سویی عملیات نظامی آمریکا علیه ونزوئلا پس از اعلام آمادگی رئیسجمهور این کشور برای مذاکره با واشنگتن بسیار معنادار است. مادورو پنجشنبه و تنها ۲۴ ساعت پیش از ربوده شدن، با انتشار ویدئویی گفته بود آماده گفتوگو با ترامپ در مورد قاچاق مواد مخدر، نفت و مسئله مهاجرت است و این گفتوگو میتواند در «هر مکان و زمانی» که آمریکا بخواهد انجام شود! دستگیری مادورو پس از بیان این جملات آشتیجویانه و پذیرش مذاکره زمانی مهم است که توجه داشته باشیم حمله مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان در جنگ ۱۲روزه هم در هنگامه مذاکرات صورت گرفت، اتفاقی که بعدها ترامپ به صورت غیرمستقیم اذعان کرد میز گفتوگو بازی فریب برای سرگرم کردن جمهوری اسلامی بوده است. تاکتیک ترامپ در زمینه جلب اعتماد طرف مقابل و سپس خیانت و حمله به عنوان سیاستی مزورانه، اکنون روشی شناخته شده محسوب میشود و هشداری برای کشورهای رقیب آمریکاست که به نوعی در رقابت و افتراق منافع با آن هستند.
پ. آشکار شدن ماهیت استکبارگری آمریکا: انقلاب اسلامی ایران از ابتدای شکلگیری یکی از اهداف خود را مقابله با استکبار و در رأس آن مقابله با قلدری آمریکای جهانخوار قرار داد. در شرایطی که برخی طی چند دهه اخیر به این رویکرد خرده گرفته و به نزاع با آرمان انقلاب برخاستند، حال تحولات ونزوئلا بیش از پیش واقعیت وجودی شیطان بزرگ و حقانیت آرمانهای انقلاب را به اثبات رساند. حمله نظامی علیه یک کشور مستقل و ربودن رئیسجمهور قانونی آن بر اساس تمامی قوانین بینالمللی مردود بوده و حتی بسیاری از متحدان اروپایی واشنگتن را هم به واکنش واداشته است. در عملیاتی که تنها ۲۰دقیقه طول کشید، آمریکا نهتنها حاکمیت ونزوئلا، بلکه بدیهیترین اصول نظم بینالملل را زیر پا گذاشت. ربودن مادورو شاید در نگاه نخست نوعی پیروزی برای ترامپ محسوب شود، اما با افزایش بدبینی نسبت به اقدامات یکجانبه و تجاوزکارانه ایالات متحده موجب رویگردانی دولتها از واشنگتن شده و البته که مهر تأیید است بر رویکرد صحیح جمهوری اسلامی در مقابله با رویکرد استعماری و زورگویانه واشنگتن.
ت. ترس واقعی از نفوذ جهانی ایران: دولتهای غربی به رهبری ایالات متحده در همه سالهای گذشته با انواع و اقسام روشها از تحریم و تطمیع گرفته تا تهدید و جنگ تلاش کردهاند جلو پیشرفت جمهوری اسلامی را سد کرده و با تبلیغ دروغین این گونه وانمود کنند که ایران کنونی منزوی و فاقد توانایی واقعی است. البته این روایت دروغ به ویژه در حوزه نظامی طی جنگ روسیه و اوکراین و نبرد ۱۲روزه تحمیلی علیه کشورمان با نمایش قدرت پهپادی- موشکی ایران کاملاً به شکست انجامیده است. با این حال در شرایطی که تلاش دشمن برای لاپوشانی موفقیتهای کشورمان همچنان ادامه دارد اما تحولات ونزوئلا به صحنه دیگری از انعکاس نفوذ تهران بدل شده است جایی که اخراج و خلع ید ایرانیها از صحنه ونزوئلا که بازتاب نفوذ کشورمان در حیاط خلوت ایالات متحده است، یکی از خواستههای اصلی دولت ترامپ از دلسی رودریگز عنوان شده است.
خبرنگار: هدایت جاوید
نظر شما