لقب «کاظم الغیظ» برای امام موسی کاظم(ع) نه به معنای تسلیم یا بی‌عزمی، بلکه به عنوان نماد کنترل مطلق بر خشم در برابر ظلم و ستم است. این خشم، نه از روی عصبیت، بلکه از روی رحمت، عدالت‌طلبی و دفاع از حق بود. امام کاظم(ع) در شرایطی زندگی کرد که فرصت بیان صریح خشم وجود نداشت، اما خشم او در عمق دل و روح جاودانه بود و در مسیر ایمان و دفاع از حق فعالیت می‌کرد. این خشم، مستند، مدبر و دینی بود، نه گرایشی به تخریب یا افراط.
امام خمینی(ره) فرمود: «هرچه فریاد دارید بر سر آمریکا بزنید». این عبارت نمادی از مقاومت و بیان صریح در برابر ظلم است. اما امام موسی کاظم(ع) در شرایطی زندگی کرد که فرصت بروز خشم در قالب فعالیت ظاهری وجود نداشت. حضرت خشم بجا داشت، اما آن را در عمق دل و روح حفظ کرد. این خشم، نه از عصبیت، بلکه از عدالت‌طلبی و دفاع از حق بود. این تفاوت در ماهیت خشم، نشان‌دهنده تفاوتی اساسی میان خشم بی‌جایگاه و خشم مستند است.
خشم بجا، نه عیب اخلاقی، بلکه نشانه‌ای از اخلاق و عدالت است. بسیاری از افراد در تفکر دینی، خشم را به عنوان نشانه‌ای از بداخلاقی می‌دانند و صلح کامل را بدون مقاومت می‌پذیرند. این دیدگاه، تحریفی از شخصیت اهل‌بیت(ع) است. امامان(ع) نه تنها صلح‌طلب بودند، بلکه در برابر ظلم، سرداران مقاومت به شمار می‌رفتند. انسان متعادل، هم جاذبه (میل به خیر) و هم دافعه (میل به مقاومت در برابر شر) دارد. اگر دافعه را نادیده بگیریم، می‌توانیم در معرض ظلم قرار بگیریم. اما اگر فقط دافعه داشته باشیم، می‌توانیم به افراط برسیم. امام کاظم(ع) نمونه‌ای از این تعادل میان جاذبه و دافعه بود.
شیخ مفید در تفسیر لقب «کاظم» اشاره می‌کند: «سُمِّیَ بِالْکَاظِمِ لِمَا کَظَمَهُ‏ مِنَ الْغَیْظِ وَ صَبَر عَلَیْهِ مِنْ فِعْلِ الظَّالِمِینَ بِهِ حَتَّی مَضَی قَتِیلًا فِی حَبْسِهِمْ وَ وَثَاقِهِم‏»، این بیان نشان می‌دهد لقب کاظم، نه به خاطر تسلیم و بی‌عزمی، بلکه به خاطر کنترل مطلق بر خشم در برابر ظلم و ستم است. حضرت موسی‌بن ‌جعفر(ع) در برابر ستمگران، خشم خود را فروخورد تا در جایگاه ایمان و عدالت، ایستادگی کند. او در میان ظلم، خشم بجا داشت اما در برابر فرصت بروز آن، سکوت کرد. این سکوت، توانایی فعالیت در مسیر ایمان و عدالت بود.
ما معمولاً حضرت موسی بن جعفر(ع) را به عنوان امامی آرام و متعادل می‌شناسیم اما درواقع، زندگی او یک مبارزه سیاسی و اجتماعی بود. این مبارزه در برابر مستکبران زمان، در برابر ظلم و ستم و در برابر ناانصافی بود. در این میان شیخ مفید، اشاره می‌کند حضرت هر جا فرصت کرد، این اظهار بیزاری از دشمن را بروز داد. این خشم بجا، نه تنها در برابر ظلم، بلکه در برابر سکوت بود.
در این میان، رهبر معظم انقلاب در توصیف شخصیت امام کاظم(ع)، به یک اتاق خصوصی اشاره می‌کنند که در آن سه چیز آویزان بود: یک شمشیر، یک لباس جنگی و یک قرآن. این سه، نمادهایی از شخصیت حضرت هستند. شمشیر، نشانه‌ای از جهاد و مبارزه؛ لباس جنگی، نشانه‌ای از زندگی خشن و رزمی و قرآن، نشانه‌ای از اهداف است. این سه، نشانه‌ای از یک انسان جنگی و مکتبی است که می‌خواهد با این وسایل به زندگی قرآنی برسد و این سختی‌ها را هم تحمل کند. خشم عادلانه امام موسی کاظم(ع) نه واکنشی احساسی، بلکه بستری برای مقاومت و استکبارستیزی بود؛ مبارزه‌ای مستمر و هوشمندانه در برابر ظلم و ستم که با ایمان و عدالت‌طلبی در هم آمیخته بود و در نهایت، راه را برای الگوبرداری در مسیر مقاومت و دفاع از حق هموار کرد.