بهگزارش قدس آنلاین، بازار بورس و طلا از گذشته مأمن سرمایههای سرگردان مردم در برابر تورم فزاینده و کاهش ارزش پول ملی بوده است؛ ریالهایی که در این بازارها به قطعات مختلف در احجام ناچیز تا کلان طلا تبدیل میشوند یا از چند صد تا چند دههزار سهم از یک شرکت حاضر در بورس به فهرست دارایی سرمایهگذاران اضافه میشوند، فضای روانی حاکم بر بازار سرمایه و تحت تأثیر قرار گرفتن سرمایهگذاران از اعتراضاتی که با آتشافروزی عدهای به آشوبهای اخیر بدل شد، در کنار اقدام دولت در مدیریت و حذف ارز ترجیحی و واقعیتر شدن فضای صنعت و تجارت همه و همه موجب بروز تحولات جدید در بازار طلا و بورس شده است که بررسی آنها دید دقیق و کلانی به سرمایهگذاران میدهد.
در این گزارش قصد داریم سرمایهگذاری در بازار سرمایه و خرید طلا را در این شرایط از جوانب مختلف بسنجیم و براساس تحلیل کارشناسان این حوزه و فعالان بازار، به بررسی آخرین تحولات در هر دو بخش بپردازیم.
پیش بینی رفتار متعادل از بورس پس از جراحی اقتصادی
باتوجه به شرایط تورمی در چندسال اخیر، بازار سرمایه از تورم انباشته کشور عقب مانده است. یکی از فعالان بازارهای مالی در این باره گفته است: «انتظار رشد بورس فراتر از میزان تورم فعلی کشور را نداریم؛ چون حاشیه سود شرکتهای فعال در بورس تحت تأثیر عوامل زیادی قرار میگیرد و متغیر است، اما به طور متوسط میتوان گفت بازار سرمایه از تورم جا مانده است».
محمدرضا فلفلانی، تحلیلگر بازارهای مالی در گفتوگو با خبرنگار قدس گفت: در شرایط فعلی اگر بخواهیم تحلیلی از بازارها و سهام داشته باشیم، تکنرخی شدن ارز والتهابات اخیر کشور دو مسئله مهم و اثرگذار بر این بازار هستند. حذف ارز ترجیحی به مرور اثراتش را در گزارشهایی که شرکتهای فعال در بازار سرمایه ارائه خواهند کرد، نشان خواهد داد. اما بازار از اکنون میتواند اثرات مثبت این اقدام را پیشبینی و حس کند. پس از آنکه بورس از شوک اولیه مخاطرات سیاسی و اقتصادی مسائل پیشآمده اخیر عبور کند، انتظار رفتار متعادلتر و روبهرشد از بازار میرود.
حذف ارز ترجیحی، اکنون دیگر جراحی نیست!
فلفلانی درخصوص اثر حذف ارز ترجیحی در بورس اظهار کرد: حذف ارز ترجیحی تصمیم درست و لازمی بود که دیر گرفته شد. این اقدام یکی از زنجیرهای بسته شده به بورس ایران را شکست، اما اکنون و در این شرایط اقتصادی کشور، اصل موضوع در بودجه کشور است. ناترازی در منابع و مصارف بودجه، شکاف عمیقی است که مانع سوددهی بازار میشود. با توجه به عدم استقلال کامل بانک مرکزی، کسری بودجه ممکن است از طریق بانک مرکزی جبران شود که بیشک رشد نقدینگی را در پی دارد. این نقدینگی از ریشههای اساسی تورم خواهد بود و باز دولت ناچار است برای حفظ قدرت خرید مردم، به دادن یارانه در کالاهای اساسی روی آورد که این اقدام بهطبع موجب نرخگذاری دستوری و درنهایت نیاز به تخصیص منابع مالی میشود.
وی افزود: اصلاحات انجامشده در لایههای ارز ترجیحی قدم نخست و الزامی برای درمان اقتصاد بیمار کشور است، اما هنوز به ساختارهای اساسی و مؤثر در سند بودجه پرداخته نشده است. تا زمانی که مسائلی مانند ساختار گسترده و سنگین دولت، شرکتهای دولتی، واگذری داراییهای مازاد و مواردی اینچنین در سند بودجه مورد توجه و اصلاح قرار نگیرد، خطر بازگشت به سوی ارز ترجیحی وجود دارد. هرزمان ببینیم دولت تغییرات با اهمیتی را در سند بودجه لحاظ میکند، میتوانیم به ثبات اقتصادی امیدوار باشیم.
بورس زیر سایه، عقبنشینی کرده و بازار طلا محل انباشت پول میشود
فلفلانی اثر حذف ارز ترجیحی برای صنایع و شرکتهای بورسی را مثبت ارزیابی کرد و گفت: چنانچه ریسکهای سیاسی افزایش پیدا نمیکرد میتوانستیم شاهد رشد معناداری در بازار سرمایه در پی حذف ارز ترجیحی باشیم؛ بازار از اتفاقهای اخیر جامعه اثر پذیرفت و شاهد عقبنشینی تقاضا و خریداران در بازار سرمایه بودیم. بهطبع هرزمان عدمقطعیتها افزایش پیدا میکند، ابتداییترین واکنش بازار سرمایه عقبنشینی خریدار است. اگر این اثر بسیار زیاد باشد، فروشندگان بیشتر میشوند و بازار در شرایط نزولی قرار میگیرد.
وی اظهار کرد: درصورتیکه آرامش به فضای سیاسی کشور برگردد؛ احتمالاً روند صعودی ادامهدار خواهد بود، اما اگر التهابات بیشتر شود، نمیتوانیم توقع چشمانداز سبز از بورس داشته باشیم. پول ترسو است و به سمت محل انباشت امن مانند بازار طلا حرکت میکند.
این تحلیلگر بازارهای مالی افزود: صندوقهای طلای بورسی براساس الزام به امیدنامهای که دارند و با نظارت روزانه بسیار دقیق خرید و فروشهای آنها توسط سازمان بورس، تردیدی در میزان واقعی اظهار آنها در حیطه گردش طلا یا اوراق مبتنی بر طلا وجود ندارد؛ افرادی که در پلتفرمهای خرید و فروش برخط طلا معامله میکنند، باوجود ریسک پایین سرمایهگذاری روی طلا حتی در شرایط غیر نرمال، ریسک بسیار بالایی را متحمل میشوند. باتوجه به شرایط کنونی جامعه، این ریسک بسیار بالاتر میرود و ممکن است شاهد خروج این نوع پلتفرم ها از چرخه سرمایهای کشور باشیم. با افزایش تلاطمهای اقتصادی ریسک آسیبهایی که میتواند متوجه سکوها شود نیز افزایش مییابد.
بازار طلا پناهگاه قابل اتکای سرمایههای خُرد و کلان مردم
خرید و انباشت طلا در دو سال اخیر به عنوان سرمایهای مطمئن و قابل اتکا مطرح میشود. در این دو سال، افزایش قیمت اُنس جهانی و قیمت ارز، دو بال پرواز طلا بر فراز تورم کشور بود. طلایی که چه در صندوقهای بورسی، چه به صورت آبشده و چه در سکوهای سرمایهگذاری برخط طلا، به سرمایهگذاران خود نهایت سود ممکن را رسانده است.
رضا ارحمی، فعال بازار طلا و جواهر در این باره خاطرنشان کرد: صندوقهای طلا در دو سال اخیر رشد دو سه برابر بیشتر از تورم داشتهاند. پیشبینی میشود این صندوقها امسال و سال آینده بتوانند مقداری بیشتر از تورم بازدهی داشته باشند؛ چون رشد آنها در این دو سال هم متأثر از افزایش نرخ ارز و هم افزایش قیمت اُنس جهانی بوده است؛ پیشبینی میشود در ادامه، افزایش نرخ ارز به شدت این مدت نباشد و اُنس جهانی نیز مانند گذشته بالا نخواهد رفت.
ارحمی درخصوص میزان خرید طلا توسط مردم گفت: حجم قابل توجهی طلای فیزیکی تحت تأثیر شرایط ناپایدار اقتصادی از صندوقهای بُنکداران به گاوصندوق خانههای مردم سرازیر شده است. برای مثال اگر شما بخواهید ۵۰۰ گرم آبشده خریداری کنید، یک بنکدار دستکم چهار تا پنج روز توان تأمین این مقدار را خواهد داشت. این مهم نشان از کاهش موجودی طلای آبشده کف بازار دارد. پس از اتفاقاتی که در دهه ۹۰ برای بورس کشور افتاد، بخشی از سرمایهگذاران از صندوقهای طلای بورسی به سمت بازار و طلای فیزیکی بازگشتند.
براساس گزارش قدس از فعالان بازار طلا و جواهر، در سه هفته اخیر رکود نسبی بر صنف طلافروشان حاکم شده که ریشه در نگرانیهایی مبنی بر امنیت مغازهها و فضای شهری و نبود ثبات در نرخهای بازار طلا دارد و بهطبع معاملات طبق روال گذشته انجام نمیشوند. ارحمی درباره فضای بازار طلا طی هرجومرجهای اخیر در کشور خاطرنشان کرد: طی روزهای آشوب در کشور بازار کاملاً بسته بود و نبود اینترنت و قیمت لحظهای در این بازه، سیستم خرید و فروش طلا و جواهر را در کل کشور تعطیل و نیمهتعطیل کرده بود؛ امید طلافروشان همچنان به شب عید است».
طلای آبشده و طلای زینتی در مسیر حذف شدن از سبدهای خرید
ارحمی ادامه داد: طلای زینتی در حال حذف از سبد خرید مردم است. باتوجه به گرانی افسارگسیخته و نبود درآمد کافی برای تأمین معیشت در خانوارها، فروش طلای نو بیش از پیش اُفت خواهد داشت و نگاه مردم به طلا بهجز در مواقع خاص، نگاه سرمایهگذاری برای آینده است؛ از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا کنون قیمت طلا بالا رفته و فروش طلای زینتی به مراتب کاهش یافته است. مردم با نگاه حفظ ارزش سرمایه به سوی خرید طلا بهصورت آبشده و بدون اجرت رفتهاند. برای صنعتگران حوزه طلا، هیچ سودی در این نوع معاملات نیست و حتی هزینه کارگاه را نیز کفاف نمیدهد. با این شرایط تعداد نقشآفرینان حوزه طلاسازی در این صنف بسیار کاهش خواهد یافت؛ به نظر من سال ۱۴۰۵ سال تعطیلی بسیاری از ویترینداران خواهد بود.
ارحمی افزود: اگرچه با نگاه سرمایهای به طلا، این هنر و صنعت عملاً قربانی تورم میشود، اما خرید طلا از سکوهای برخط با توجه به ریسکهای آن، به هیچ وجه به خرید از صندوقهای بورسی یا بازار آزاد ارجحیت ندارد.
خبرنگار؛ مهسا ناطقی
نظر شما