بهگزارش قدس آنلاین، تحولات سیاسی و امنیتی منطقه در هفتههای اخیر، تنها محدود به عرصه نظامی نمانده و اثرات آن به بازارهای اقتصادی نیز سرایت کرده است. بازار مسکن یکی از حوزههایی است که به گفته فعالان این بخش، نشانههایی از تأثیر این تحولات در آن قابل رویت است.
داود بیگینژاد، نایبرئیس اول اتحادیه مشاوران املاک تهران در گفتوگو با رسانهها ضمن اشاره به پیامدهای جنگ تحمیلی ائتلاف آمریکایی- صهیونیستی علیه ایران اعلام کرد که این درگیریها موجب افت قابل توجه قیمت املاک در برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس شده است. به گفته او، در امارات و چند کشور دیگر این منطقه، قیمت املاک بیش از ۳۵ درصد کاهش یافته است.
بیگینژاد توضیح میدهد که نااطمینانی ناشی از شرایط جنگی باعث شده بخشی از اتباع خارجی ساکن در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس تصمیم به خروج از این منطقه بگیرند. با این حال، به دلیل محدودیتهای ناشی از شرایط جنگ، بسیاری از این افراد هنوز امکان ترک منطقه را پیدا نکردهاند. به باور او، در صورتی که روند خروج این سرمایهگذاران خارجی سرعت بگیرد، احتمال افت بیشتر قیمتها در بازار املاک این کشورها وجود دارد.
او میگوید اطلاعات بهدستآمده از مشاوران املاک فعال در دبی و سایر کشورهای جنوبی خلیج فارس، همچنین دادههای منتشرشده در برخی نشریات تخصصی حوزه املاک، از چنین روندی حکایت دارد و احتمال کاهش بیشتر قیمتها را دور از انتظار نمیدانند.
مسیر متفاوت بازار مسکن ایران با کشورهای حاشیه خلیج فارس
در مقابل، وضعیت بازار مسکن در ایران به گفته این مقام صنفی تفاوتهایی با کشورهای جنوب خلیج فارس دارد. یکی از مهمترین دلایل این تفاوت، محدودیتهای قانونی برای خرید ملک توسط اتباع خارجی در ایران است.
بیگینژاد معتقد است همین موضوع باعث شده ساختار بازار مسکن در ایران تا حدی در برابر شوکهای مشابه مقاومتر باشد و ارزش املاک در کشور ثبات بیشتری داشته باشد.
به گفته وی، تفاوت میان شمال و جنوب خلیج فارس در بازار مسکن تا حد زیادی به ترکیب سرمایهگذاران بازمیگردد. در کشورهای جنوبی، حضور گسترده سرمایهگذاران خارجی باعث شده بازار مسکن نسبت به تحولات سیاسی و امنیتی حساستر باشد؛ در حالی که در ایران، به دلیل محدودیت سرمایهگذاری خارجی، چنین نوساناتی کمتر مشاهده میشود.
بازگشت مجدد رکود در پایان سال گذشته
از سوی دیگر، بازار مسکن ایران در ماه فروردین طبق روال سالهای گذشته وارد دورهای از سکون میشود. بیگینژاد با اشاره به این موضوع میگوید که فروردین معمولاً ماهی کمتحرک برای معاملات ملکی است. با این حال در ماههای پایانی سال گذشته نشانههایی از افزایش نسبی معاملات مشاهده شده بود که با آغاز شرایط جنگی از ۹ اسفند بار دیگر رکود به بازار بازگشت.
به اعتقاد این مقام صنفی، از اردیبهشتماه که معمولاً فصل جابهجایی و نقل و انتقالات ملکی آغاز میشود، میتوان تصویر دقیقتری از وضعیت واقعی بازار مسکن به دست آورد. در آن زمان مشخص خواهد شد که میزان تمایل مردم به خرید یا سرمایهگذاری در این بازار چگونه تغییر کرده است.
بیگینژاد در عین حال معتقد است که با پایان قطعی جنگ، احتمال بازگشت رونق به بازار مسکن وجود دارد. وی بازار مسکن را بازاری نسبتاً مستقل از سایر بازارهای مالی میداند و تأکید میکند که حتی پس از جنگ ۱۲ روزه نیز روند کاهش قیمت مسکن ادامه داشته است.
دراین صورت تحرک در بازار مسکن بیشتر میشود
به گفته او، یکی از اولویتهای مهم کشور در دوره پساجنگ، بازسازی ساختمانها و زیرساختهایی است که در جریان درگیریها آسیب دیدهاند. این مسئولیت در شهرهای بزرگ بر عهده شهرداریها و در شهرها و روستاهای کوچکتر بر عهده بنیاد مسکن قرار گرفته است. آغاز پروژههای بازسازی و نوسازی میتواند به تدریج تحرک بیشتری در بازار مسکن ایجاد کند.
یکی از اتفاقاتی که حدود ۴۰ روز اخیر بسیار شاهد آن هستیم، پدیده مهاجرت است، درست است که در دوران جنگ ۱۲ هم شاهد مهاجرت های محدودی بودیم، اما به نظر میرسد طی این ۴۰ میزان مهاجرت ها به دلیل طولانی تر شدن جنگ بیشتر شده است. بیگی نژاد به این موضوع هم اشاره کرد و گفت: این جابهجایی جمعیت میتواند در کوتاهمدت بر میزان تقاضا و قیمتها در این مناطق اثر بگذارد. با این حال، بسیاری از این سفرها با هدف اقامت موقت انجام شده و نه خرید ملک.
او تأکید میکند که در حال حاضر آمار دقیقی درباره میزان معاملات خرید در این مناطق وجود ندارد و احتمالاً در اواخر فروردین یا اوایل اردیبهشت، تصویر روشنتری از تحولات بازار مسکن به دست خواهد آمد.
بهعقیده کارشناسان حوزه مسکن، بازار مسکن معمولاً یکی از بازارهایی است که به سرعت به تحولات سیاسی و امنیتی واکنش نشان نمیدهد؛ اما در میانمدت تحت تأثیر سطح نااطمینانی اقتصادی قرار میگیرد. کاهش قیمت املاک در برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس نشان میدهد بازارهایی که وابستگی بیشتری به سرمایهگذاران خارجی دارند، در برابر شوکهای ژئوپلیتیکی آسیبپذیرتر هستند.
در ایران، به دلیل محدود بودن حضور سرمایه خارجی در بازار مسکن، این بازار بیشتر تحت تأثیر عوامل داخلی مانند تورم، قدرت خرید خانوارها، سیاستهای اعتباری بانکها و هزینه ساخت قرار دارد، بنابراین حتی در شرایط تنش سیاسی نیز تغییرات قیمت معمولاً تدریجی و نه ناگهانی رخ میدهد.
با این حال، اگر در دوره پساجنگ پروژههای بازسازی و نوسازی در مقیاس گسترده آغاز شود، ممکن است افزایش تقاضا برای مصالح ساختمانی و فعالیتهای عمرانی به تدریج تحرک تازهای در بازار مسکن ایجاد کند. در چنین شرایطی، مسیر آینده قیمتها بیشتر به وضعیت اقتصاد کلان و قدرت خرید متقاضیان واقعی مسکن وابسته خواهد بود تا صرفاً تحولات کوتاهمدت سیاسی.
نظر شما