«ایلان ماسک» البته دفعه اول نیست که با یک غول دیگر دنیای فناوری سرشاخ میشود. او تا همین دو سال و چند ماه پیش، شاخش را بند کرده بود به مدیرعامل «متا» یعنی مارک زاکربرگ و از او بابت راهاندازی شبکه اجتماعی «تردز» در رقابت با توییتر انتقاد کرده بود. زاکربرگ هم کم نیاورده و اغلب جواب انتقادها و تیکه انداختنهای «ماسک» را داده بود. اواخر کار هم، این جدال و کُریخوانی به جایی رسید که زاکربرگ پست گذاشت: «فلان تاریخ برای مبارزه من و ماسک در قفس مناسب است... هرچند چشمم آب نمیخورد ماسک اهل این مبارزه باشد». مدیرعامل آن زمان «تسلا» البته برای مبارزهای که هیچوقت انجام نشد اعلام آمادگی کرد. حالا هم «ماسک» مدتی است با مدیرعامل «اوپنایآی» و چتجیپیتی سرشاخ شده و آن طور که «بیبیسی» نوشته، کار بیخ پیدا کرده و به دادگاه کشیده است.
قرار بود غیرانتفاعی باشد
میدانید که ایلان ماسک و سم آلتمن سال ۲۰۱۵ شرکت اوپنایآی را بنیان گذاشتند و مأموریت آن را هم این طور تعریف کردند: «توسعه هوش مصنوعی، به سود همه بشریت». این هدفگذاری تأکید میکرد که هوش مصنوعی یک نهاد غیرانتفاعی است و منافعش باید به جیب کل بشریت برود نه سودش برای صاحبان فناوری و دودش برای مردم باشد. «اوپنایآی» وقتی شکل گرفت که ستاره اقبال ماسک به آسمان هفتم رسیده بود، سرش شلوغ شده و حواسش هم به بازار خودروهای برقی و بیشتر به پروژه فضایی «اسپیس ایکس» بود. آلتمن اگرچه در«سیلیکونولی» چهرهای سرشناس بود، اما فراتر از دایره کارشناسان فناوری، چندان شناختهشده نبود. او در آن زمان، به عنوان چهرهای بانفوذ که در یک شرکت شتابدهنده کارآفرینی به نام «وای کامبیناتور» حضور داشت، با پیشبینیهایش در توییتر، میان کارآفرینان جهان شهرتی دست و پا کرده بود و همه از ایدههای خلاقانهاش تعریف و تمجید میکردند.
ماسک و آلتمن توسط یک سرمایهگذار در سال ۲۰۱۲ به یکدیگر معرفی شده بودند. آلتمن در آن روزها ۱۴ سال از ماسک کوچکتر بود. هنوز در دهه سوم زندگیاش به سر میبرد، مدیرعامل تسلا را مراد خودش میدانست و مثل یک مرید او را به چشم قهرمان خودش نگاه میکرد. میگویند بعدها ایده راهاندازی اوپنایآی را او به ماسک پیشنهاد کرد. آن زمان، هنوز هوش مصنوعی، فناوری و صنعتی قابل اعتماد برای سرمایهگذاران نبود، اما این دو نفر به ظرفیتهای آن باور داشتند و میدانستند میتواند جهان را بهسرعت تغییر دهد.ماسک سال۲۰۱۵ در یک سمینار گفت هوش مصنوعی تنها فناوریای است که میتواند بیش از هر چیز دیگری حیات بشریت را دگرگون کند. اما این را هم اضافه کرد که این حوزه بسیار پرخطر و مملو از دشواریهاست.حالا و در سال۲۰۲۶ چند سالی میشود که این مُراد و مرید سابق با هم سر جنگ دارند، البته این دعوا، بیشتر در فضای آنلاین و در قالب اتهامات متقابل و طعنه جریان داشته است. آخرین نمونهاش هفته پیش بود که ایلان ماسک در ایکس، سم آلتمن را «آلتمن شیاد» خواند.حالا اما جدال این دو میلیاردر حوزه فناوری به صحنهای بسیار پرمخاطبتر منتقل میشود؛ یعنی دادگاه فدرال کالیفرنیا، جایی که اختلاف آنها در یک محاکمه یکماهه بررسی خواهد شد. در این پرونده ماسک مدعی است آلتمن از مأموریت اصلی و غیرانتفاعی چتجیپیتی سر پیچیده و میلیونها دلار کلاهبرداری کرده است!
پشیمانی و حسادت
ماسک علاوه بر شکایت از اوپنایآی و رئیسش، از یکی دیگر از بنیانگذاران آن یعنی«گرگ براکمن» و همچنین مایکروسافت شکایت کرده و مدعی شده این شرکت با آلتمن و بقیه در کسب درآمد از اوپنایآی مشارکت داشته است. ایلان ماسک خواستار دریافت میلیاردها دلار از چیزی است که وکلایش آن را «منافع نامشروع» مینامند! او مدعی است که این پول برای تأمین مالی بخش غیرانتفاعی اوپنایآی بهکار خواهد رفت. در ضمن خواهان ایجاد تغییرات اساسی در شرکت و ازجمله برکناری سم آلتمن شده است.
شرکت اوپنایآی اما میگوید ماسک از ترک این شرکت در گذشته پشیمان شده و حالا دارد به آن حسادت میکند. وکیلان این شرکت معتقدند در جریان رقابتی که در زمینه هوش مصنوعی به راه افتاده، ماسک میخواهد به این وسیله اصلیترین رقیبش را از دور خارج کند. آنها همچنین اضافه میکنند در سال۲۰۱۷ در حضور ماسک بر این نکته تأکید شده و توافق کردهاند که شرکت باید از حالت غیرانتفاعی خارج شود. ماسک هم پذیرفته اما شرط گذاشته که در این صورت خودش باید مدیرعامل با اختیارات مطلق باشد. بقیه عوامل اما این شرط را نپذیرفته و در نتیجه یک سال بعد ماسک از شرکت جدا شده و بعدتر کمک مالی به شرکت را هم قطع کرده است. سال۲۰۲۲ چتجیپیتی توسط شرکت به بازار آمد و بهسرعت محبوب شد و کمی بعد هم ماسک، هوش مصنوعی خودش «ایکسایآی» را راه انداخت و در سال ۲۰۲۴ هم شکایت از اوپنایآی را کلید زده است.
نه... ممنون!
سال گذشته، وقتی هنوز کار به دادگاه نکشیده بود، ماسک، از در دیگری وارد شد و درنتیجه کنسرسیومی از سرمایهگذاران پیشنهاد دادند که حاضرند داراییهای اوپنایآی را به مبلغ ۹۷میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار بخرند!
در حالی که ارزش این شرکت در آخرین دوره جذب سرمایه، ۱۵۷میلیارد دلار برآورد شده بود. حالا هم این شرکت به عرضه عمومی احتمالی سهام با ارزشی در حدود ۸۵۰ میلیارد دلار نزدیک میشود.اوپنایآی پیشنهاد را رد کرد و آلتمن هم در ایکس خطاب به ماسک نوشت: «نه ممنون، اما اگر خواستی ما توییتر را به قیمت ۹ میلیارد و ۷۴۰ میلیون دلار میخریم» تا ماسک در جوابش با حرص فقط یک کلمه بنویسد: کلاهبردار!
پیامهای خصوصی با مارک زاکربرگ نشان میدهد آقای ماسک از رئیس متا پرسیده بود «آیا به ایده پیشنهاد دادن برای مالکیت فکری اوپنایآی همراه من و چند نفر دیگر علاقه دارد؟».
کارشناسان و حتی قاضی دادگاه نسبت به اصرار چند باره ماسک برای خرید اوپنایآی مشکوک هستند و همین ممکن است کار را برای او سخت کند. بهخصوص اینکه پیامهای رد و بدل شده ماسک با زاکربرگ هم مورد توجه قرار گرفته است. فقط در یک موردش به مدیرعامل متا پیام زده که: « آیا به ایده پیشنهاد دادن برای مالکیت فکری اوپنایآی همراه من و چند نفر دیگر علاقه دارد؟».
خلاصه پدران مادی و معنوی «اوپنایآی» خودشان را درگیر پروندهای کردهاند که ممکن است سرنوشت هوش مصنوعی را تغییر دهد؛ تغییر سرنوشت پدیدهای که قرار بود آینده بشریت را تغییر دهد! اگرچه برآوردها نشان میدهد در این جنگ بزرگ، ممکن است «ماسک» متحمل شکست شود، اما بیبیسی مینویسد: «... احتمالاً یکی از آنها برنده خواهد شد، اما این هم بعید نیست که هیچ کدامشان از این ماجرا بدون زخم و آسیب بیرون نیایند».
نظر شما