بهگزارش قدس آنلاین، با وجود اصلاح حدود ۴ هزار تومانی دلار پس از یک خبر سیاسی، طلای ۱۸ عیار برخلاف انتظار بسیاری از معاملهگران سقوط سنگین را تجربه نکرد. بازار ارز و طلا در ایران دوباره به فاز تصمیمگیریهای سخت رسیده؛ فازی که در آن، یک خبر میتواند جهت کوتاهمدت قیمتها را تغییر دهد، اما لزوماً مسیر بلندمدت را عوض نمیکند. مثلاً خبر لغو محاصره دریایی بخشی از انتظارات تورمی کوتاهمدت را تخلیه و دلار را وارد اصلاح کرد اما طلا آن طور که بسیاری انتظار داشتند، همقد و قواره دلار پایین نیامد.
همین تفاوت رفتار، پرسش اصلی این روزهای بازار را برجستهتر کرده که دلار و طلا در واکنش به این اخبار تا کجا میتوانند ارزان شوند؟ و مهمتر از آن چرا افت ارز الزاماً به ریزش سنگین طلا منجر نمیشود؟
در گفتوگوی پیش رو، مهدی بنیاسدی؛ کارشناس اقتصادی با تکیه بر منطق قیمتگذاری طلا و همچنین نقش انتظارات تورمی، وضعیت ریسکهای سیاسی، اثر نرخ بهره آمریکا و حتی جریان نقدینگی بین بازارها توضیح میدهد که چرا در شرایط فعلی، انتظار ریزشهای عمیق و پایدار چندان واقعبینانه نیست؛ حتی اگر بازار در کوتاهمدت اصلاحهایی را تجربه کند.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به وضعیت اخیر بازار و در پاسخ به اینکه دلار و طلا تا کجا میتوانند ارزان شوند، گفت: تا زمانی که ریشههای بنیادی ریسک برطرف نشدهاند افت قیمتها بیشتر شکل اصلاحی و مقطعی دارد تا یک روند نزولی بلندمدت. به گفته وی طلای داخلی دو موتور اصلی دارد؛ دلار داخلی و اونس جهانی طلا. اگر یکی از این دو موتور روشن شود، قیمت طلا در بازار ایران واکنش نشان میدهد. به همین دلیل وقتی دلار اصلاح کرد، طلا به همان نسبت پایین نیامد؛ چون بخشی از فشار نزولی دلار توسط وضعیت اونس جهانی، انتظارات تورمی و حتی ارزندگی نسبی خود طلا جبران شد.
وی افزود: اما باید توجه کرد که لغو یک محدودیت یا کاهش یک سطح از تنش، الزاماً به معنای حل کامل پروندههای اصلی نیست. بازار تا زمانی که آثار واقعی توافق را در جریان ارز، تجارت خارجی، فروش نفت و نقل و انتقال پول نبیند، با احتیاط رفتار میکند.
آیا دلار و طلا میتوانند ارزانتر شوند؟
مهدی بنیاسدی در پاسخ به این پرسش گفت: پاسخ به کیفیت خبرهای بعدی بستگی دارد. اگر خبرهای مثبت ادامه پیدا کند و بازار به این جمعبندی برسد که سطح تنش واقعاً کاهش یافته، دلار میتواند باز هم وارد فاز اصلاحی شود. اما این اصلاح تا زمانی عمیق و پایدار خواهد بود که چند اتفاق واقعی رخ دهد: کاهش محدودیتهای ارزی، بهبود دسترسی به منابع، افزایش اطمینان فعالان اقتصادی و کاهش انتظارات تورمی. در غیر این صورت، بازار ممکن است چند روز یا چند هفته با فشار فروش روبهرو شود، اما با نخستین نشانه از بازگشت تنش یا ابهام در توافق، دوباره تقاضای احتیاطی برای دلار و طلا افزایش پیدا میکند.
او درباره طلا نیز توضیح داد: طلا برخلاف دلار فقط از یک مسیر اثر نمیپذیرد. اگر دلار داخلی اصلاح کند، یک عامل کاهنده برای طلا ایجاد میشود؛ اما اگر در همان زمان اونس جهانی رشد کند یا حداقل حمایت شود، اثر افت دلار روی طلای داخلی محدود میشود. به همین دلیل، احتمال ریزش شارپی و سنگین طلا کمتر از دلار است، مگر اینکه همزمان دو اتفاق رخ دهد یعنی دلار داخلی افت جدی کند و اونس جهانی نیز نزولی شود. چنین همزمانیای ممکن است، اما سناریو دائمی و قطعی نیست.
بنیاسدی در توضیح سناریو توافق یا کاهش درگیری گفت: در واکنش اولیه به توافق، بازار ارز معمولاً با کاهش تقاضای هیجانی و احتیاطی روبهرو میشود. بخشی از دارندگان دلار ممکن است فروشنده شوند و بخشی از تقاضای جدید نیز عقبنشینی کنند. این وضعیت میتواند موجب افت قیمت دلار شود. اما نکته مهم این است که بازار ارز ایران فقط با خبر حرکت نمیکند و در نهایت، به واقعیت جریان ارز و انتظارات تورمی برمیگردد.
چرا طلا مثل دلار افت نکرد؟
بنیاسدی بیان کرد: وقتی دلار حدود ۴هزار تومان اصلاح میکند، انتظار اولیه این است که طلا نیز کاهش قابل توجهی داشته باشد. اما چند عامل سبب شده طلا مقاومت بیشتری نشان دهد؛ نخست اینکه طلا با دو متغیر قیمتگذاری میشود و کاهش دلار تنها یکی از عوامل اثرگذار است. دوم اینکه بازار طلا همچنان بخشی از ریسکهای سیاسی و تورمی را در قیمت خود حفظ کرده است. بر اساس دادههای موجود، طلا در حال حاضر با حباب منفی حدود ۴درصد معامله میشود؛ یعنی بازار طلا نسبت به برخی معیارهای ارزشگذاری، چندان گران نیست. از طرف دیگر، طلا در قیمتهای فعلی با دلار حدود ۱۶۴هزار تومان قیمتگذاری میشود. این یعنی بخشی از اصلاح احتمالی دلار، پیشتر در قیمت طلا دیده شده و بازار طلا به اندازه بازار ارز هیجانی قیمتگذاری نشده است. به همین دلیل، حتی اگر دلار کمی دیگر اصلاح کند، الزاماً نباید انتظار داشت طلا به همان نسبت کاهش پیدا کند.
بنیاسدی در مقایسه دو بازار طلا و ارز اظهار کرد: در شرایط فعلی، اگر مقایسه میان نگهداری دلار و طلا باشد، به نظر میرسد طلا نسبت به دلار گزینه قابل دفاعتری است. دلار در کوتاهمدت بیشتر در معرض خبرهای سیاسی و اصلاح انتظارات است، اما طلا یک پشتوانه جهانی هم دارد که میتواند بخشی از فشار نزولی ارز را جبران کند. بنابراین حتی تبدیل بخشی از دارایی دلاری به طلا در شرایط فعلی میتواند منطقی باشد.
وی گفت: برای تحلیل آینده طلا، نباید فقط به بازار داخلی نگاه کرد. اونس جهانی طلا بهشدت از مسیر نرخ بهره واقعی آمریکا اثر میپذیرد. وقتی نرخ بهره بالا میماند، طلا که دارایی بدون بهره است، معمولاً تحت فشار قرار میگیرد. اما اگر بازار به این جمعبندی برسد که نرخ بهره دیگر افزایش معناداری نخواهد داشت یا حتی در آینده کاهش مییابد، طلا میتواند تقویت شود.
بورس؛ رقیب یا محرک طلا؟
مهدی بنیاسدی درباره نقش بورس در این معادله بیان کرد: در داخل ایران، جریان پول میان بازارها اهمیت زیادی دارد. اگر بخشی از نقدینگی از صندوقهای درآمد ثابت یا بازارهای کمریسک خارج شود و به سمت بورس حرکت کند، ممکن است در کوتاهمدت فشار تقاضا روی دلار و طلا کم شود. بهخصوص اگر بازار سهام وارد فاز بهتری شود، بخشی از سرمایهگذاران ترجیح میدهند از فرصتهای بورسی استفاده کنند. اما این موضوع هم قطعی و یکطرفه نیست. اگر در بورس فشار فروش افزایش پیدا کند یا محدودیتهای معاملاتی برداشته شود و بازار با عرضه سنگین مواجه شود، همان نقدینگی میتواند دوباره به سمت بازارهای امنتر مانند طلا و دلار برگردد. بنابراین بورس هم میتواند در مقطعی رقیب جذب نقدینگی باشد و هم در مقطع دیگر، منبع بازگشت پول به بازار طلا و ارز.
چشمانداز در بازارها
بنیاسدی در ارزیابی افق میانمدت گفت: برای سال ۱۴۰۵ نباید انتظار داشت دقیقاً همان سناریو سال قبل تکرار شود. اگر در یک دوره، دلار و اونس جهانی همزمان قوی بودند و موجب رشد قابل توجه طلا شدند، الزاماً به این معنا نیست که این همزمانی دوباره تکرار خواهد شد.
وی افزود: چشمانداز اونس جهانی ممکن است مثبت باشد، اما احتمالاً رشد آن محدودتر و وابستهتر به مسیر نرخ بهره آمریکا خواهد بود. بنابراین اگر قرار باشد طلای داخلی در افق میانمدت رشد جدی داشته باشد، موتور اصلی آن احتمالاً بیشتر دلار داخلی خواهد بود تا جهش اونس جهانی. این به معنای رشد فوری و شارپ قیمتها نیست. طلا ممکن است در کوتاهمدت وارد فاز نوسان، اصلاح یا حتی رکود مقطعی شود؛ اما در نگاه ۶ماهه تا یکساله همچنان میتواند بهعنوان ابزار حفظ ارزش دارایی قابل دفاع باشد، بهویژه اگر در محدودههای ارزنده خریداری شود.
وی درباره سهام نیز تصریح کرد: اگر بازار سرمایه در آستانه ورود به فاز بهتر باشد، فروش شتابزده سهام برای خرید طلا لزوماً بهترین تصمیم نیست. بهتر است سهامدار ابتدا برای دارایی بورسی خود حد سود و حد زیان تعریف کند و سپس درباره جابهجایی سرمایه تصمیم بگیرد.
وی بیان کرد: بازار طلا و ارز در شرایط فعلی بیش از هر زمان دیگری به ترکیب خبر، انتظارات و متغیرهای بنیادی وابسته است. لغو محاصره دریایی میتواند اثر روانی مثبت داشته باشد و دلار را وارد اصلاح کند، اما بهتنهایی به معنای پایان جنگ، رفع تحریمها یا حل پایدار اختلافات نیست؛ بنابراین انتظار ریزشهای بسیار سنگین و بلندمدت، بدون تغییر واقعی در متغیرهای اقتصادی، منطقی نیست.
وی افزود: در صورت توافق یا کاهش تنش، دلار میتواند افت مقطعی داشته باشد؛ اما طلا به دلیل وابستگی همزمان به دلار داخلی و اونس جهانی، الزاماً افت مشابهی را تجربه نمیکند. اگر اونس جهانی حمایت شود یا رشد کند، اثر کاهش دلار بر طلای داخلی تا حدی خنثی خواهد شد.
این کارشناس اقتصادی در پایان گفت: در حال حاضر باید بدانید که اونس جهانی در سال جاری رشد نسبتاً کمتری نسبت به سالهای گذشته خواهد داشت و دلار و طلا به یک میزان افزایش قیمت خواهند داشت؛ اما با توجه به حباب منفی حدود ۴درصدی طلا و قیمتگذاری آن با دلار ۱۰هزار تومان ارزانتر از بازار، طلا نسبت به دلار گزینه قابل دفاعتری به نظر میرسد.
نظر شما