صدای دستگاه چاپ در سالن میپیچد. کاغذها یکی پس از دیگری بیرون میآیند و روی هم مینشینند. چند نفر خم شدهاند روی برگهها و مجلههایی را ورق میزنند که تیراژشان در مقایسه با رسانههای جریان اصلی، تقریباً هیچ است. روی یکی از صفحهها لکهای از جوهر جا مانده. در دنیای امروز، این لکه یک نقص محسوب میشود؛ چیزی که نرمافزارها حذفش میکنند و دستگاهها اجازه نمیدهند اتفاق بیفتد. اما در این چاپخانه قدیمی در کیوتو، ظاهراً کسی از دیدنش ناراحت نمیشود.
بیرون از دیوارهای این ساختمان اما، ژاپن با سرعتی سرسامآور درحال حرکت به سمت آینده است. از یکطرف هوش مصنوعی متن مینویسد، تصویر میسازد و گاهی آنقدر طبیعی حرف میزند که آدم فراموش میکند با یک ماشین طرف است. از طرفی دیگر، آمارها سالهاست از کاهش تیراژ روزنامهها و مجلات خبر میدهند و رسانههای سنتی یکی پس از دیگری میدان را به شبکههای اجتماعی و سکوهای دیجیتال واگذار میکنند. با این حال، اینجا جوانترها با اشتیاق به برگههایی نگاه میکنند که گوشهشان تا میخورد، رنگشان به مرور تغییر میکند و رد زمان را روی خود نگه میدارند. درست برعکس یک فایل دیجیتالی که بعد از ۱۰ سال هنوز همان شکلی است که روز اول بوده.
به نوشته رسانههای ژاپنی، پدیده مجلات دستساز یا «زین»ها در این کشور دوباره جان گرفته است.
نشریات کوچکی که بیشتر به نامه شباهت دارند تا محصولی برای مخاطبان انبوه. بعضی فقط چند عکس دارند، بعضی چند یادداشت کوتاه و بعضی آنقدر شخصیاند که انگار برای یک دوست قدیمی نوشته شدهاند. کازوما اوبارا، عکاس چهل ساله ژاپنی میگوید جذابیت این مجلات فقط در متن و تصویرشان نیست؛ بوی کاغذ، برجستگی جوهر و حتی وزن برگهها بخشی از تجربهای است که هیچ صفحه نمایشگری نمیتواند منتقل کند. شاید به همین دلیل است که رشد بازار ۱۵۰ میلیارد ینی این نشریات را نمیتوان صرفاً یک اتفاق اقتصادی دانست.
در دورانی که تقریباً همه چیز به داده تبدیل شده، زینها بیش از هر چیز نشانه یک میل قدیمیاند؛ میل به لمس کردن، نگه داشتن و مالک بودن چیزی که واقعاً وجود دارد. انگار بخشی از انسان امروز، خسته از اسکرول کردنهای بیپایان و محتواهایی که با یک کلیک ناپدید میشوند، دوباره به سمت چیزهایی برگشته که میشود لای صفحاتشان یادداشت گذاشت، روی جلدشان خط انداخت و سالها بعد از قفسه بیرون کشید، چون اینها نشانه وجود و حضور انسان و حس و حال انسانیاند.
۱۸ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۵:۰۷
کد مطلب: ۱۱۵۰۸۰۳
صدای دستگاه چاپ در سالن میپیچد. کاغذها یکی پس از دیگری بیرون میآیند و روی هم مینشینند. چند نفر خم شدهاند روی برگهها و مجلههایی را ورق میزنند که تیراژشان در مقایسه با رسانههای جریان اصلی، تقریباً هیچ است.
زمان مطالعه: ۱ دقیقه
منبع: روزنامه قدس





نظر شما