مقایسه مذاکرات فعلی با برجام که این روزها در میان برخی تحلیلگران و حتی چهرههای سیاسی مدام تکرار میشود، یک خطای تحلیلی و گمراهکننده است؛ این دو توافق نه از نظر ماهیت، نه از نظر فضای اجتماعی و نه از نظر موازنه قدرت، شباهتی به هم ندارند. هر چند عبرتگیری از تجربه برجام و سایر تجارب مشابه برای این مذاکرات امری قطعی و مورد انتظار است.
۱. تفاوت ماهوی؛ برجام توافقی بود برای محدودیت موقت فعالیتهای هستهای در ازای رفع تحریمها. اما مذاکرات حاضر توافقی برای توقف کامل جنگ، تضمین خروج نیروهای متجاوز و حفظ دستاوردهای میدانی جمهوری اسلامی است. آن یکی «مدیریت تحریم» بود، این یکی «تثبیت پیروزی در میدان».
۲. تفاوت در نگاه به دشمن؛ در برجام نوعی خوشبینی تا حدی سادهاندیشانه به تعهد طرف مقابل حاکم بود و در نتیجه تضامین لازم برای عمل به وعدهها اخذ نشد. اما امروز تیم مذاکرهکننده با تجربه تلخ نقض عهدهای مکرر آمریکا و اروپا، با بدبینی کامل و با نگاه «مذاکره هم میدان مبارزه است» در صحنه حاضر شده است.
۳. تفاوت در فضای اجتماعی؛ در زمان برجام، برای بخش قابل توجهی از مردم و مسئولان، مذاکره و توافق تنها راه برونرفت از مشکلات دانسته میشد. امروز اما فضای اجتماعی، متأثر از ملتی مبعوثشده، در میدان و اهل حماسه و اقتدار است. مردم امروز با درک تجارب قبلی و به صورت فعال پشت سر مذاکرهکنندگان ایستادهاند، نه به امید معجزه، که به خاطر اعتماد به ایستادگی خودشان.
۴. تفاوت در موازنه قدرت؛ در برجام به دلیل ماهیت اقتصادی موضوع، دست بالایی نداشتیم و عملاً خواسته اصلی ما به موضوع مذاکره تبدیل شده بود. اما امروز با دست برتر میدانی جمهوری اسلامی و حضور حماسی مردم، دشمن در موضع پذیرش خواستههای ما قرار گرفته است. این وارونگی معادله، دستاورد ایستادگی در یک سال اخیر است.
این واقعیت قطعی و مهم را نباید فراموش کنیم که دشمن ما کثیفترین موجودیت سیاسی تاریخ است و هیچ بنایی برای عمل به تعهداتش ندارد.
تجربه برجام و خروج یکجانبه آمریکا، تجربه نقض فوری توافقهای آتشبس توسط رژیم صهیونیستی و تجربه کارشکنیهای متعدد اروپا، همه گواه این حقیقت است. لذا تنها راه واداشتن او به احترام به حقوق ملت ایران، اخذ تضامین قطعی و محکم در چارچوب مورد تأکید رهبری است. در این مسیر، هر گونه اختلافافکنی و تضعیف اعتماد بین مردم و مدیران داخلی، دقیقاً همان چیزی است که دشمن از آن تغذیه میکند.
تجربه نشان داده هر جا ملت ایران متحد و پشت سر نظام ایستاده، دشمن عقب نشسته است. به قول رئیس تیم مذاکرهکننده، کسی پیروز این مذاکره است که هر لحظه برای جنگ آمادهتر باشد. این یعنی مذاکره نه از سر ضعف، که از موضع قدرت و با پشتوانه آمادگی رزمی است.
نظر شما