تلاش دوباره ترامپ برای نزدیک شدن به کیم جونگ اون، تنها آزمونی برای دیپلماسی واشنگتن در شبهجزیره کره نیست؛ این قمار، اعتبار تعهدات آمریکا را نزد متحدانی آزموده است که بیش از همیشه نگران معاملهشدن امنیت خود هستند.
قمار ترامپ با کیم، به قیمت متحدان
بازگشت دونالد ترامپ به مسیر گفتوگو با کیم جونگ اون، در ظاهر میتواند تلاشی برای کاهش تنش در شبهجزیره کره باشد؛ اما تصمیم همزمان واشنگتن برای کاهش رزمایشهای نظامی با کره جنوبی، پیام متفاوتی برای متحدان آمریکا در آسیا دارد.
ترامپ رزمایشها را پرهزینه و تحریکآمیز توصیف کرده و سئول نیز اعلام کرده رزمایش دیگری که برای ماه آینده برنامهریزی شده بود، به دلیل محدودیت نیروهای آمریکایی ناشی از جنگ با ایران لغو شده است. این تصمیمها خاطره دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ را زنده کردهاند؛ زمانی که او پس از دیدار ۲۰۱۸ با کیم، رزمایشهای بزرگ مشترک با کره جنوبی را متوقف کرد.
مسئله فقط یک رزمایش نیست. این تمرینها برای هماهنگی فرماندهی، قابلیت همکاری نیروها و آمادگی در برابر تهدیدهای متغیر اهمیت دارند. کاهش آنها میتواند در بلندمدت به اعتبار بازدارندگی آسیب بزند؛ حتی اگر حضور نیروهای آمریکایی در کره جنوبی ادامه پیدا کند.
«جرمی چان»، تحلیلگر ارشد گروه اوراسیا و دیپلمات پیشین آمریکا، هشدار داده است که این تصمیم «تردیدهای فزاینده در منطقه درباره تعهدات امنیتی آمریکا» را تشدید خواهد کرد.
سئول؛ متحدی که باید بیشتر بپردازد و کمتر مطمئن باشد
کره جنوبی اکنون در موقعیتی متناقض قرار دارد. از یک سو به چتر امنیتی آمریکا برای بازدارندگی کره شمالی وابسته است و از سوی دیگر واشنگتن از آن میخواهد مسئولیت بیشتری برای دفاع از خود بر عهده بگیرد.
ترامپ بارها هزینه استقرار حدود ۲۸ هزار و ۵۰۰ نیروی آمریکایی در کره جنوبی را زیر سؤال برده است. دو کشور برای سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ توافق تقسیم هزینه دارند و سهم سئول در سال جاری حدود ۱.۵۲ تریلیون وون است؛ با این حال، انتقادهای ترامپ نشان میدهد که مسئله هزینهها همچنان بخشی از چانهزنی امنیتی واشنگتن خواهد بود.
این همان نقطهای است که رویکرد معاملهمحور ترامپ به تناقض میرسد: آمریکا از متحدان میخواهد بیشتر هزینه کنند و توان دفاعی خود را افزایش دهند، اما همزمان درباره میزان تعهد نظامی خود تردید ایجاد میکند.
برای سئول، تقویت توان دفاعی ضروری است، اما افزایش ظرفیت مستقل میتواند بهتدریج همان وابستگی امنیتی به واشنگتن را که آمریکا خواهان حفظ آن است، کاهش دهد.
از ژاپن تا تایوان؛ همه به دنبال نقشه جایگزین
نگرانی تنها به کره جنوبی محدود نیست. ژاپن نیز در حال مذاکره با واشنگتن درباره هزینه استقرار نیروهای آمریکایی است و رفتار ترامپ با سئول را با دقت زیر نظر دارد. اگر همکاری نظامی با یک متحد بزرگ آسیایی ناگهان به ابزار چانهزنی تبدیل شود، توکیو نیز نمیتواند احتمال تکرار همین الگو را نادیده بگیرد.
انتقال بخشی از منابع نظامی آمریکا به خاورمیانه نگرانیها را بیشتر کرده است. خروج ناو هواپیمابر «یواساس جرج واشنگتن» از آسیا برای پشتیبانی از عملیات خاورمیانه این پرسش را تقویت کرده که آیا آمریکا واقعاً قادر است تعهدات خود را در چند جبهه همزمان حفظ کند.
در تایوان، این نگرانی ابعاد حساستری دارد. واشنگتن تأیید یک بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری برای تایپه را به تأخیر انداخته و تمایل ترامپ به حفظ رابطهای باثبات با «شی جینپینگ»، این نگرانی را ایجاد کرده که حمایت نظامی از تایوان ممکن است با مذاکرات گستردهتر آمریکا و چین گره بخورد.
در هند نیز تعرفههای ترامپ، ادعاهای او درباره میانجیگری میان هند و پاکستان و اختلافات دفاعی، اعتماد به واشنگتن را تحت فشار گذاشته است. دهلینو که همواره بر استقلال راهبردی تأکید داشته، گزینههای دیگری از جمله حفظ روابط دفاعی با روسیه را همچنان در اختیار دارد.
جنگ ایران و هزینههای معاملهمحوری آمریکا
جنگ ایران، این بحران اعتماد را تشدید کرده است. انتقال نیروها و تجهیزات آمریکایی به خاورمیانه منابعی را که میتوانست برای بازدارندگی و رزمایش در آسیا استفاده شود، کاهش داده است.
ممکن است واشنگتن این اقدام را پاسخی موقت به یک بحران فوری بداند؛ اما متحدان آسیایی پیام دیگری دریافت میکنند: قدرت نظامی آمریکا محدود است و در صورت ظهور بحرانی مهمتر، نیروهای مستقر در آسیا ممکن است به جای دیگری منتقل شوند.
این برداشت میتواند دولتهای منطقه را به افزایش هزینههای نظامی، تقویت ظرفیتهای مستقل و متنوعسازی روابط امنیتی سوق دهد. به این ترتیب، خواسته ترامپ برای اینکه متحدان «بیشتر هزینه کنند»، ممکن است نتیجهای معکوس داشته باشد: متحدانی که از نظر نظامی قدرتمندترند اما الزاماً وابستگی کمتری به آمریکا دارند.
مشکل اصلی همینجاست. آمریکا برای حفظ شبکه ائتلافهایش به اعتماد نیاز دارد، اما دیپلماسی معاملهمحور ترامپ این اعتماد را به یک متغیر قابل چانهزنی تبدیل کرده است.
تلاش برای گفتوگو با کیم فینفسه تهدیدی برای ائتلاف آمریکا و کره جنوبی نیست. اگر این گفتوگو به کاهش تنش منجر شود، میتواند دستاوردی دیپلماتیک باشد. خطر زمانی آغاز میشود که واشنگتن برای رسیدن به این هدف، امتیازاتی بدهد که متحدانش آن را هزینه امنیت خود بدانند.
در شرایطی که چین در حال افزایش توان نظامی خود است، کره شمالی زرادخانه هستهایاش را تقویت میکند و متحدان آمریکا به دنبال گزینههای مستقلتر هستند، قمار ترامپ با کیم دیگر فقط درباره بازگشت کره شمالی به میز مذاکره نیست؛ آزمونی برای این است که آیا آمریکا میتواند بدون قربانی کردن اعتماد متحدانش، سیاست معاملهمحور خود را پیش ببرد یا نه.
نظر شما