در ادامه بحث زکات در آیات و روایات و آثار عدم پرداخت زکات در دنیا و آخرت موضوع گفت وگوست که از نظر می گذرد.
در قرآن مجید و روایات از زکات چگونه یاد شده است ؟
-در قرآن 82 مرتبه به موضوع زکات پرداخته شده است و عموماً نماز و زکات یک جا ذکر گردیده اند، در آیه 110 سوره مبارکه بقره آمده است: « پس برشعایر دینی تان ماندگار باشید و نماز را بر پا داشته و زکات را بپردازید و بدانید هر کار نیکی که پیشتر برای خود بفرستید، آن را نزد خدا خواهید یافت و پاداش آن را خواهید دید و خداوند به هر چه می کنید، آگاه و بیناست»
در آیه 103 سوره مبارکه توبه نیزآمده است:«ای پیامبر، از اموال آنان که به گناه خود اعتراف دارند و درصدد کاهش بدیها و افزایش نیکی های خویش می باشند، زکات بگیر تا بدین وسیله ایشان را پاک و منزه سازی» و همچنین در آیه 141 سوره مبارکه انعام با صراحت اعلام می دارد که همه محصولات یک کشتزار یا باغ یا نخلستان برای مصرف شخصی نیست و در آن حقی برای فقرا و مساکین منظور شده است؛« اوست که باغهای معروش، باغهایی که درختانش روی داربستها قرار دارد، باغهای غیر معروش را آفریده، همچنین نخل و انواع زراعت را که از نظر طعم و میوه با هم متفاوتند و درخت زیتون و انار را که از جهتی تفاوت دارند از میوه آن وقتی که به ثمر می رسد، بخورید و حق آن را به هنگام بپردازید و اسراف نکنید که خداوند مسرفان را دوست ندارد» در سوره (حجر)آیه 78 نیز آمده است: «آن کسانی که اهل بپا داشتن نماز و دادن زکات هستند اینها می توانند به خدا تمسک جویند و با تمسک به خداوند، خدا به آنان لطف می کند.»
احادیث و روایاتی که از پیامبر یا ائمه معصوم(علیهم السلام)مبنی بر اهمیت پرداخت و دقت در امر زکات به ما رسیده را نیز بفرمایید؟
-عجیب ترین نکته ای که در پرداخت زکات در طول حیات مبارک پیامبر اکرم(ص) می بینیم، برخورد صریح و قاطعانه ایشان با کسانی است که زکات مالشان را پرداخت نکرده اند. در روایات آمده، وقتی به حضرت خبر دادند که افرادی در مسجد هستند که اهل زکات و پرداخت آن نیستند، ایشان بی هیچ ملاحظهای آنان را از مسجد بیرون می کند و به آنان اعلام می کند تا زکاتشان را نپرداخته اند به مسجد باز نگردند.
در احادیث داریم، ارزشهای زندگی به واسطه پرداخت زکات ایجاد می شود و رحمت واسعه الهی با زکات نمایان می شود؛ زیرا زکات مکمل آیین اسلام است و حتی در روایت داریم که بین زکات و تهذیب نفس رابطه ای تنگاتنگ وجود دارد، کسی نمیتواند مراحل سیر و سلوک و تهذیب نفس را پشت سر بگذارد، در حالی که به امر زکات بی توجهی کند.
حتی قرآن در خصوص سازنده مسجد شرایطی را برای فرد قایل می شود که عامل به زکات باشد، و از امام علی (ع) در تحف العقول ص172 آمده است :«برکت در مال کسی است که زکات بپردازد و به مومنان مدد و یاری رساند و به خویشاوندان کمک نمایید.» و باز هم از پیشوای اول شیعیان داریم که زکات دانش، آموزش به کسانی که شایسته آنانند و کوشش در عمل به آنهاست و امام صادق (ع)فرموده:«سنگهای زیر بنای اسلام سه چیز است، نماز، زکات و ولایت که هیچ یک از آنها بدون دیگری درست نمی شود، باز هم امام صادق(ع)فرمودهاند: کسی که حق خدا را در مالش نپردازد، سزاوار است که خدا وند رحمت خود را از او دریغ کند و باز هم از امام صادق (ع) روایت شده است:«کسی که حق خدا را در راه خدا مصرف نکند، دو برابرآن مقدار را در راه باطل صرف خواهد کرد.»
زکات چه آثار و برکاتی می تواند بر زندگی اجتماعی داشته باشد؟
-یکی از آثار اجتماعی زکات دفع انواع بلاها و خطرات از امت اسلامی است و شاید بتوان بعضی از بلاها را ناشی از بیتوجهی به این واجب الهی است. در این باره امام صادق (ع) فرموده اند: قطعاً خداوند به خاطر کسانی از شیعیان ما که زکات می دهند، انواع بلاها را از سایر مردم دفع می کند و اگرهمه زکات پرداخت نمی کردند، نابود می شدند» و همچنین هدف اسلام از تشریع زکات ، کم کردن فاصله های بین فقرا و اغنیاست. امام صادق (ع)فرموده اند: زکات به منظور آزمودن توانگران و کمک به مستمندان وضع شده است ، اگر مردم زکات اموال خود را می پرداختند، هیچ مسلمانی فقیر و نیازمند نمیماند و به سبب آنچه خداوند عزوجل برای او واجب کرده است، بی نیاز می شد. مردم فقیر و نیازمند، گرسنه و برهنه نشدند، مگر به سبب گناهان ثروتمندان ،صرف نظر از اینکه زکات دور کننده فقر از جامعه اسلامی است، مفاسدی را که گریبانگیر جامعه است نیز کاهش می دهد؛ چرا که هم ازدیاد سرمایه زمینه ساز فساد است و هم فقر ممکن است زمینه مفاسد اجتماعی مانند سرقت،دریافت رشوه،خیانت و امثال آن شود ، زکات یکی از راههای تعدیل کننده ثروت و از بین برنده بسیاری ا ز مفاسد است.
آثار نپرداختن زکات چیست؟
-همانگونه که زکات موجب آثار و برکات فردی و اجتماعی است و فاصله طبقاتی را کاهش می دهد، نپرداختن آن نیز آثار سوء را بر فرد و جامعه به جای می گذارد، پیامبر اکرم(ص)فرموده اند «مالی که زکات آن پرداخت نشده، ملعون و مورد نفرین است» و باز فرموده اند« ممکن نیست بنده ای زکات مالش را حبس کند، اما مال او فزونی پیدا کند»و باز از رسول مکرم اسلام (ص) گفته شده،«هر گاه زکات پرداخت نشود، زمین از برکاتش باز داشته می شود.»
نظر شما