این محصولات در مراکز فروش داروها و محصولات گیاهی «عطاری ها» و نیز در داروخانه ها فراوان یافت می شود و طرفداران خاص خود را دارد که با خرج مبالغ زیادی برای رسیدن به اندام ایده آلشان، این محصولات را خریداری و استفاده می کنند اما این پرسش همچنان مطرح است که آیا به راستی محصولات گیاهی تأثیرگذار هستند یا تنها جنبه تبلیغاتی و سودآوری دارند؟
برای یافتن پاسخ این پرسش با غلامی، معاون هیأت علمی اتحادیه گیاهان دارویی مشهد و مدرس مبانی طب سنتی آموزشکده عالی هاشمی نژاد گفتگو کرده ایم.
*آقای غلامی، قرص ها و داروهای لاغری گیاهی که در بازار وجود دارند، آیا به تمامی گیاهی و بدون داشتن ترکیبات شیمیایی و عوارض ناشی از آن هستند؟
**خیر! تمامی محصولات و داروهایی که برای کاهش و یا افزایش وزن با تضمین صد درصد گیاهی در بازار موجود هستند، ترکیب یا ترکیبات شیمیایی نیز دارند و محصول به تمامی گیاهی در بازار وجود ندارد و این محصولات می توانند عوارض مختلفی روی ارگانهای بدن هم داشته باشند اما متأسفانه فرد مصرف کننده به علت نداشتن اطلاع کافی از عوارض مصرف این محصولات به مصرف طولانی مدت این داروها اقدام می کنند.
*آیا تأثیر این محصولات در افزایش و یا کاهش وزن به اثبات رسیده است یا خیر؟
**افزایش و یا کاهش وزن در افراد متفاوت است، همان طور که اثبات شده انسان از ابتدای تولد، درصد قابل توجهی از خصوصیات را از پدر و مادر خود به ارث می برد، در طب سنتی به جای استفاده از کلمه ژنتیک بحث 4 نوع مزاج «بلغم- صفرا- سودا- دم» مطرح است که هر کدام فیزیک بدنی خاص خود را دارند که از تولد با انسان همراه هستند، برای نمونه، افراد با مزاج های «بلغم یا دم» طبیعت گرم تر- سردتر دارند. و بیشتر افرادی با جثه چاق و گوشتالو هستند اما افرادی با مزاج های «صفرا و سودا» با طبیعتی گرم و خشک و سرد و خشک جثه لاغرتر و استخوانی تری دارند که در تعیین وزن فرد در زندگی بسیار تأثیرگذارند.
این محصولات گیاهی را اگر افراد چاق استفاده کنند تا حد جزئی (5-3) کیلوگرم کاهش وزن پایدارد و اگر از این حد کاهش وزن بیشتر باشد، ناپایدار و قابل برگشت است، و برعکس در افراد لاغر نیز استفاده از این محصولات به چاقی «5-3» kg پایدار و بیشتر از آن چاقی ناپایدار است.
*پس استفاده از این محصولات تا حد مشخصی موجب چاقی و یا لاغری فرد می شود و بیشتر از آن حد تعیین شده، چاقی و لاغری امکان پذیر نخواهد بود؟
**بله، چاقی و لاغری در هر فردی تا 70 درصد به ژنتیک فرد بستگی داشته که تعیین کننده وزن فرد است، یعنی حتی اگر در اثر مصرف زیاد مواد کاهش دهنده و یا افزایش دهنده وزن بتوانید برای مدتی به وزن ایده آل برسید، پس از مدتی دوباره بدن به حالت عادی خود برگشته، مگر اینکه با داشتن رژیم غذایی سالم و تحرک زیاد وزن پایدار در چاقی و لاغری یعنی kg (5-3) را حفظ کنیم، در غیر این صورت بدن دوباره به همان شکل قبل از مصرف برمی گردد.
*ترکیب اصلی این قرص ها چیست؟
**بصورت معمول، داروهایی که برای کاهش وزن بکار می روند، ترکیبات مسهل یا ترکیباتی گرم و خشک دارند که موجب دفع اسید چرب و جذب نشدن آنها در بافتهای بدن می شوند که در نهایت، بدن برای تأمین نیاز خود به انرژی، از چربی ذخیره شده در بدن استفاده می کند که سبب کاهش وزن و لاغری در افراد می شود و برعکس در محصولاتی که برای افزایش وزن بکار می رود، از گیاهانی و ترکیباتی که محرک اشتها می باشند و با تأثیر بر سیستم عصبی و تحرک پذیری بیشتر بخشی از مغز که وظیفه تنظیم و کنترل اشتهای فرد را به عهده دارد، سبب افزایش نیاز فرد به مصرف مواد غذایی و در نتیجه افزایش وزن فرد می شود.
*این محصولات، عوارضی نیز در پی دارند و آیا عوارض آن از محصولات شیمیایی کمتر است؟
**صد درصد، از هر دارویی- شیمیایی و گیاهی- اگر خودسرانه و بدون تجویز پزشک صورت بگیرد، عوارضی برای فرد مصرف کننده خواهد داشت، داروهای گیاهی نیز آثار منفی و مخربی می تواند برای بدن داشته باشند، به عنوان نمونه داروهای لاغری گیاهی اگر خودسرانه و طولانی مدت مصرف شوند، بر روی کبد، قلب، دستگاه گوارش، طهال و ایجاد تومورها تأثیر غیرقابل جبران برجا می گذارند که می توان به بیماریهای مانند ورم کبد، کم کاری کبد، زخم معده، از کار افتادگی طحال، ایجاد تومور در بدن اشاره کرد که علاوه بر آنها چین و چروک عمیق پوست، تیرگی و افتادگی پوست، ریزش شدید مو، خشک شدن بیش از اندازه پوست و مو و کاهش شدید سیستم ایمنی بدن را می توان نام برد.
*آیا شما به افرادی که قصد کاهش و یا افزایش وزن را دارند توصیه می کنید از این محصولات استفاده کنند و یا روش مناسبی دیگری را پیشنهاد می کنید؟
**همانطور که گفتم، استفاده از هر محصولی هر چند گیاهی، عوارض خاص خود را دارد، پس استفاده از محصولات و فراورده های گیاهی باید با نظر پزشک باشد، اما نکته مهم این جاست که کاهش و یا افزایش وزن با این محصولات، قطعی و نیز همیشگی نیست و قابل برگشت نیز است، مگر اینکه فرد با تغییر سبک زندگی و پیروی از یک رژیم سالم و زندگی پرتحرک وزن خود را در حد متعادل نگه دارد. بنابراین توصیه من این است که به جای استفاده از این محصولات که بیشترشان آثار موقت و ناپایدار دارند و صرف هزینه های هنگفت، با پیروی از یک زندگی سالم و در پیش گرفتن یک رژیم غذایی که از تمامی گروه های مواد غذایی در آن گنجانده شده باشد، هر انسانی می تواند از سلامتی و شادابی بدن لذت ببرد و به بدن خودش آسیب نرساند.