پورتوریکو مجمع‌الجزایری است در شمال شرقی دریای کارائیب. جزیره اصلی پورتوریکو توسط کریستف کلمب در طول دومین سفر دریایی‌اش به قاره جدید در سال ۱۴۹۳ میلادی کشف شد و کلمب آن را «سان خوان» نامید، اسمی که همچنان بر پایتخت این کشور باقی است درحال حاضر جمعیت آن حدود 4میلیون نفر است که یک درصد آن را مسلمانان تشکیل می دهند. این جزیره در سال 1898میلادی به عنوان بخشی از خاک آمریکا شناخته شد و هم‌اکنون تحت حاکمیت سیاسی ایالات متحده قرار دارد، دلار آمریکا پول رایج آن است و شهروندانش با پاسپورت آمریکایی سفر می‌کنند، با این وجود مجمع‌الجزایر پورتوریکو در سنای آمریکا سناتور ندارد و تنها یک «نماینده بدون حق رأی» در کنگره ایالات متحده آمریکا دارد. همچنین با وجود اینکه مردم پورتوریکو ملیتی آمریکایی دارند، اما حق شرکت در انتخابات ایالات متحده را ندارند. به همین دلیل وقتی در ماه نوامبر سال گذشته میلادی طی یک همه پرسی از مردم این جزیره درباره اوضاع سیاسی آن سوال شد، 54درصد ابراز نارضایتی کردند.
در این همه پرسی از رأی دهندگان پرسیده شد اگر قرار باشد وضعیت سیاسی پورتوریکو تغییر کند، آنها فکر می کنند که کدام گزینه خودمختاری و استقلال بیشتری را برای این جزیره به ارمغان می آورد:
1- تبدیل شدن به یکی از ایالت های آمریکا
2- استقلال کامل
3- تبدیل شدن به بخشی خودمختار از خاک ایالات متحده
از تعداد یک میلیون و 780هزار نفر رأی دهنده، در حدود ۸۰۰ هزار نفر (۶۱ درصد) گزینه تبدیل شدن به یکی از ایالت های آمریکا را انتخاب کردند. در حدود ۴۳۷ هزار نفر نیز تبدیل شدن به بخشی خودمختار از خاک ایالات متحده را انتخاب کردند و نزدیک به ۷۲۵۶۰ نفر به استقلال این جزیره رأی دادند. در حدود ۵۰۰ هزار نفر در این همه پرسی شرکت نکردند.
با این شرایط پورتوریکو برای تبدیل شدن به یکی از ایالت های آمریکا نیاز به رأی مثبت اکثریت هر دو مجلس قانوگذاری ایالات متحده دارد. آخرین باری که یک ایالت جدید به ایالات آمریکا افزوده شد، سال ۱۹۵۹ بود که سرزمین های آلاسکا و هاوائی به آمریکا اضافه شدند. فرایند قانونی تبدیل شدن به یک ایالت آمریکا از سال ۱۸۰۳ تا کنون تغییر چندانی نکرده است. هر یک از قلمروهای ایالات متحده می تواند این فرایند را با برگزاری یک همه پرسی شفاف و جامع آغاز کند که طی آن باید نشان داده شود که اکثریت مردم خواستار تبدیل این قلمرو به یک ایالت هستند و سپس مقامات این قلمرو باید درخواست تبدیل شدن به یک ایالت را به طور رسمی به کنگره ایالات متحده ارائه دهند. همچنین آنها باید پیش نویس یک قانون اساسی ایالتی را تدوین کنند که در برگیرنده تشکیل یک دولت مبتنی بر رأی مردم باشد و این پیش نویس را به کنگره ایالات متحده ارائه کنند تا با اکثریت آراء به تصویب برسد. در نهایت، رئیس جمهوری ایالات متحده با امضای این قانون به آن جنبه رسمی داده و این قلمرو به عنوان یک ایالت جدید آمریکا شناخته خواهد شد.
با این حال باید دید واکنش ساکنان کاخ سفید به این موضوع چیست، آیا در این شرایط و بحران های اقتصادی آمریکا به خواسته قانونی مردم خود پاسخ مثبت خواهد داد؟