دشت مشهد از ورشکستهترین دشتهاست. در آن، جایی برای کندن چاه نیست. بیش از نیم قرن است از آن آنقدر آب برداشته و برمیداریم که دشت را برای همیشه نابود میکنیم. چهار سد بزرگی که بیش از ۷۵ درصد آب آشامیدنی و بهداشتی کلانشهر مشهد را از آنها برمیداشتیم خشک شدهاند. سطح آب زیرزمینی کاهش مییابد. چشمهها، کاریزها و چاهها خشک میشوند، آب و خاک شور میشود و بیش از ۹۴درصد گستره دشت مشهد فرومینشیند و پایداری کلانشهر مشهد را تهدید میکند. بازهم بر این پیکره سوراخ سوراخ، چاه میکنیم و خونش را میکشیم.
آیا میتوانیم کلانشهر مشهد و دشت مشهد را نجات دهیم؟
در سال ۹۸ سند سازگاری با کمآبی استان، با خرد گروهی و پس از دو سال کار فشرده تهیه شد. ستادهای سازگاری با کمآبی استان و کشور در ۱۶ خرداد و ۱۶ آبان سال ۱۳۹۸ آن را تصویب و سپس دستگاههای اجرایی با کمک کشاورزان دو سال اجرا کردند که دستاوردهای بسیار ارزنده و کارآمدی داشت. سپس کنارش گذاشتند. باید این سند را هرچه زودتر بهروز و اجرا کنیم و برای نجات دشت مشهد همه به میدان بیاییم .
۱- در دشت ورشکسته آبی مشهد، هیچ چاهی برای برداشت بیشتر آب برای هیچ مصرفی کنده نشود و از این پیکره با زخم بیشمار، خون بیشتری نکشیم.
۲- روی همه چاههای پروانهدار، کنتور هوشمند گذاشته شود. بیش از ۹۷درصد چاهها کنتور دارند. کنتورها بهدرستی و راستی مدیریت شوند و اطلاعات آن در اختیار همگان قرار گیرد.
۳- از هیچ چاهی با هر نوع مصرفی بیش از حجم پروانه آب برداشت نشود.
۴- با کمک کشاورزان نگذاریم چاه غیرمجازی کنده شود و چاههای غیرمجاز را پر کنیم.
۵- سرانه آب آشامیدنی و بهداشتی در این خشکسالی برای هر شهروند ۷۵ لیتر در شبانهروز تعیین شود.
۶- اگر برای آب آشامیدنی و بهداشتی کمبود داشتیم، حجم لازم را از حقابه کشاورزان بخریم یا اجاره کنیم. بهای اجاره آب با کمک شورای شهرها دریافت شود. من شهروند باید بپذیرم در این خشکسالی تند و گسترده، آب کمتری مصرف کنم و بهای بیشتری بپردازم. افزایش بهای آب در منطقههای برخوردار، که آب بسیار بیشتری مصرف میکنند، باید بیشتر باشد تا نیازمندان که آب کمی مصرف میکنند، آسیب نبینند.
۷- با همکاری شورای شهرها برای هر اشتراک نو و ساختمانهای در دست ساخت، بهای آب لازم به قیمت روز از بازار آب گرفته شود. شرکتهای آب و فاضلاب با درآمد بدست آمده، از حقابه کشاورزان خریداری کنند و شرکت آب حجم آب خریداری شده را از سهم کشاورزی کم و به سهم آب شهری بیفزاید.
۸- حکومت بدون مردم و مردم بدون حکومت نمیتوانند آب را پایدار، پاک و کارآمد مدیریت کنند. حکومت از دهه ۴۰ کجراهه میرود و سال به سال بیشتر رو در روی مردم قرار میگیرد. ستاد سازگاری با کمآبی استان به ریاست استاندار؛ مردم و بهویژه کشاورزان و صنعتگران را در مدیریت آب شریک کند. آییننامههای تعدیل پروانههای چاههای کشاورزی و دستورهای مردم آزار را اجرا نکنید. این آییننامهها سالهاست مالکان آب را از وزارت نیرو دورتر و آنها را در برداشت کمتر آب با برداشت فراورده بیشتر و ارزشمندتر بیانگیزهتر میکند.
۹- در اجرای بند (ز) ماده ۲۹ قانون توزیع عادلانه آب، در این خشکسالی گسترده، آب را برای همه، کشاورز، شهروند، صنعتگر و معدندار جیرهبندی کنیم. وزارت نیرو این بند سرنوشتساز را تاکنون در هیچ دشتی پیاده نکرده و تا مالکان آب، بهویژه کشاورزان نخواهند و به میدان نیایند،هم نمیتواند آن را پیاده کند. کشاورزان هم زمانی کمک میکنند که به مالکیت آنها بر آب احترام گذاشته شود و در مدیریت آب نقش داشته باشند. در این راستا ستاد سازگاری با کمآبی هر دشتی به ریاست فرماندار هر سال بر مبنای حجم بارشی که داشته و میزان کاهش سطح آب زیرزمینی، حجم آبی که باید از دشت برداشت شود را تعیین کند. هیچکس نباید با هر هدفی بیش از آن آب برداشت کند.
۱۰- با هیچ توجیهی گستره کلانشهر مشهد و گلبهار و جمعیت آن را بیشتر نکنیم.
۱۱- طرح جمعآوری پسابهای کلانشهر مشهد و پالایش برابر استانداردش و جایگزینی آن با آب چاههای کشاورزی، صنعت، خدمات، تغذیه مصنوعی، آبخوانداری و آبخیزداری دشت را دوباره آغاز کنیم.
۱۲- ساخت شهرکهای گلخانهای، مدرن کردن کشاورزی و بهروز کردن فن و فناوریهای صنعتی را با افزایش بهرهوری آب و کاهش معنادار حجم آب مصرفی اجرا کنیم.
۱۳- طرح تمدن دریایی، توسعه کنارههای دریای عمان و خلیجفارس و کشاندن نیمی از جمعیت مردم در شرق ایران و ایران مرکزی به آن را با برنامه زمانبندی تهیه و اجرا کنیم.
۱۴- به بخش خصوصی اجازه داده شود با سرمایه خودش شیرینسازی آب دریا و بردن آب به هرجایی و آوردن آب از خارج کشور را به هر میزانی اجرا کند.
در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیست.
نظر شما