اعلام اتحاد انتخاباتی میان یاییر لاپید و نفتالی بنت برای انتخابات پیشروی اسرائیل، تنها یک تحول داخلی نیست؛ بلکه رویدادی است که توجه بازیگران بزرگ بینالمللی، بهویژه چین را نیز به خود جلب کرده است. پکن این ائتلاف را نه صرفاً در چارچوب رقابتهای حزبی اسرائیل، بلکه در بستر رقابت ژئوپلیتیکی گستردهتر با ایالات متحده تحلیل میکند. هدف اعلامشده این اتحاد، کنار زدن نتانیاهو از قدرت است؛ چهرهای که طی سالهای اخیر سیاست خارجی تهاجمیتری را دنبال کرده و در برخی موارد روابط با چین را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
از نگاه نهادهای تحلیلی چین، تجربه دولت مشترک لاپید–بنت در سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ نشان داد که تغییر در ساختار قدرت اسرائیل میتواند فرصتهایی برای کاهش تنشهای منطقهای ایجاد کند. در شرایطی که چین پروژههای کلانی مانند ابتکار «کمربند و جاده» را در منطقه دنبال میکند، ثبات در خاورمیانه برای آن اهمیتی حیاتی دارد. بیثباتی سیاسی در اسرائیل، بهویژه در صورت تشدید تنش با ایران، میتواند مستقیماً بر امنیت انرژی و سرمایهگذاریهای چین اثر بگذارد.
فرصتهای اقتصادی و محاسبات پکن
چین اتحاد جدید را بالقوه فرصتی برای بازتعریف روابط اقتصادی با اسرائیل میداند. در دوران نخستوزیری نتانیاهو، فشارهای آمریکا باعث شد برخی پروژههای اقتصادی چین با محدودیت مواجه شوند. اکنون این احتمال مطرح است که یک دولت جدید، با تمرکز بیشتر بر مسائل داخلی و اقتصادی، فضای بازتری برای همکاری با پکن فراهم کند.
برای چین، اسرائیل نهتنها یک شریک تجاری مهم در خاورمیانه است، بلکه در حوزه فناوری و زیرساخت نیز جایگاه ویژهای دارد. پروژههایی مانند مدیریت بنادر یا سرمایهگذاری در فناوریهای پیشرفته، برای پکن اهمیت استراتژیک دارند. از این رو، چین تمایل دارد با جریانهای میانهرو و تکنوکرات در سیاست اسرائیل مانند اردوگاه لاپید و بنت تعامل بیشتری داشته باشد، چرا که این گروهها معمولاً رویکردی عملگراتر نسبت به همکاری اقتصادی دارند.
با این حال، تحلیلگران چینی بهخوبی آگاهاند که حتی در صورت تغییر دولت، وابستگی راهبردی اسرائیل به ایالات متحده تغییری اساسی نخواهد کرد. این موضوع، دامنه مانور چین را محدود میکند و باعث میشود پکن در ارزیابی خود رویکردی محتاطانه اتخاذ کند.
تردیدها و ریسکهای پیشرو
در کنار فرصتها، چین نسبت به ریسکهای این اتحاد نیز بیتفاوت نیست. یکی از مهمترین نگرانیها، تداوم همسویی امنیتی اسرائیل با واشنگتن است. حتی چهرههایی مانند بنت نیز در گذشته نگرانیهایی مشابه آمریکا درباره نفوذ اقتصادی و فناوری چین ابراز کردهاند. این مسئله میتواند به معنای ادامه محدودیتها برای سرمایهگذاریهای چینی باشد.
از سوی دیگر، مواضع امنیتی سختگیرانهتر احتمالی بنت از جمله مخالفت با راهحل دوکشوری ممکن است به تداوم یا حتی تشدید تنشهای منطقهای منجر شود. چنین سناریویی، با منافع چین که بهدنبال ثبات برای پیشبرد پروژههای اقتصادی خود است، در تضاد خواهد بود.
در نهایت، پکن این اتحاد را یک فرصت مشروط میبیند؛ فرصتی برای کاهش تنشهای غیرضروری و گسترش همکاری اقتصادی، اما در عین حال همراه با عدم قطعیتهای جدی. چین فعلاً ترجیح میدهد نظارهگر بماند تا مشخص شود آیا این ائتلاف میتواند اکثریتی پایدار ایجاد کند یا خیر. آینده روابط چین و اسرائیل، بیش از هر چیز، به این بستگی دارد که دولت بعدی تا چه حد بتواند میان الزامات امنیتی و منافع اقتصادی تعادل برقرار کند.
نظر شما