در فضای مبهم و خاکستری موجود، آنچه در نوع مواجهه با جمهوری اسلامی ایران جلب توجه می‌کند، برگزیدن گزینه دیپلماسی توسط همسایگان در برابر تهدیدهای آمریکا و رژیم صهیونیستی است؛ رویکردی که از ترس دولت‌های منطقه از سرریز تبعات هر گونه ماجراجویی به کشورشان حکایت دارد.تهران سه روز پیش میزبان اعضای پیمان مکه بود. بسیاری این رویداد را مسیر ساخت ترتیبات جدید امنیت جمعی در منطقه تعبیر کردند. روز گذشته نیز گاردین از کار کردن کشورهای خلیج فارس روی طرح صلحی چندبخشی برای جلوگیری از جنگ آمریکا و ایران خبر داد. بر اساس ایده، تنگه هرمز باید حداکثر چهار روز پس از لغو تحریم‌ها بازگشایی شود و انصارالله نیز بخش قابل توجهی از نیروهای خود را در درون یمن عقب بکشد.
وقتی عمان هم از کوره درمی‌رود!
این روزها ترافیک مقامات دیپلماتیک منطقه به سوی تهران با نیت مدیریت تنش‌های موجود به اوج رسیده است. رویترز هم مدعی شد میانجی‌گران قطری یکشنبه، پیش‌نویس توافق جدیدی را ارائه کردند که جمهوری اسلامی آن را در دست بررسی دارد و انتظار می‌رود تا پایان هفته به آن پاسخ دهد. پیشنهاد، یک جدول زمانی هفت روزه را تعیین می‌کند که به نگرانی‌های تهران و واشنگتن می‌پردازد و طرفین باید روزانه اقداماتی را برای ایجاد اعتماد انجام دهند.
تلاش‌های منطقه‌ای برای خروج از بن‌بست در حالی است که اخیراً وزیر امور خارجه عمان به عنوان یکی از میانجی‌گران و کشوری که عموماً از جنبه صلح‌طلبی شناخته می‌شود، در مصاحبه با کانال۴ انگلیس به مقامات جنگ‌طلب کاخ‌سفید تاخته است. بدر البوسعیدی با بیان اینکه از جمع‌بندی گزارش آمریکایی‌ها چنین برمی‌آید که تأسیسات هسته‌ای بمباران شده و واقعاً نمی‌دانم اکنون از تهران چه انتظاری دارند، گفت: «مسیر تخریب و جنگ چیزی نیست که مردم خواستار آن باشند. ایران را رها کنید و بر یافتن راه حلی مسالمت‌آمیز و عادلانه برای مسئله فلسطین تمرکز کنید. این مسئله اصلی است». وی با تأکید بر اینکه کشورهای خلیج فارس باید پشت فرمان باشند، تصریح کرد: «امیدواریم طرف‌های منطقه این درک را داشته باشند که جغرافیا آن‌ها را در کنار یکدیگر قرار داده و ایران نیز بخشی از واقعیت جغرافیایی است».
همراهی منطقه با منطق ایرانی
همراهی منطقه با منطق ایرانی مقابل جنون جنگ‌طلبان نکته برجسته‌ای است. دیدگاه جمهوری اسلامی از همان ابتدا آن بود که امنیت با همکاری و مشارکت همسایگان محقق می‌شود نه به صورت عاریه‌ای و گدایی از آمریکا. ازاین‌رو افرادی مانند «ژرار آرو» دیپلمات پیشین فرانسه، گرایش پایتخت‌ها به اصلاح سیاست برابر ایران را نشانه تغییر موازنه قدرت در غرب آسیا و حرکت به سوی خاورمیانه پساآمریکایی تلقی می‌کند. اما به نظر واشنگتن درس نگرفته و بی‌توجه به خواسته متحدان منطقه‌ای، با طرح تهدیدها، در مسیر اشتباه گذشته پیش می‌تازد. دونالد ترامپ در سخنان اخیرش مدعی شده مذاکره‌ای با ایران در کار نیست. پیرو آن وال استریت ژورنال گزارش داد آمریکا به کشورهای حاشیه خلیج فارس درباره احتمال از سرگیری جنگ، به‌شکلی کوتاه‌مدت ولی شدید، پس از انتخابات میان‌دوره‌ای اطلاع داده است.
به این روند، تهدیدهای نخست وزیر رژیم صهیونیستی را باید افزود. نتانیاهو که انتخابات پایه‌های لرزان قدرتش را نشان داد، تأکید کرده اسرائیل به همراه رئیس‌جمهور ترامپ، فرصتی بی‌نظیر و تاریخی در اختیار دارد تا خطر وجودی ایران را از بین ببرد. جالب‌تر اینکه در چنین فضایی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مانند همیشه جاده صاف‌کنی مدیریت تنش علیه کشورمان را بر عهده گرفته است. رافائل گروسی که ظاهراً دستیابی به کرسی مدیر کلی سازمان ملل متحد، چشم و گوش او را بسته، در تازه‌ترین اظهارات خود بدون اشاره به تبعات تهاجم به تأسیسات هسته‌ای، مدعی شد تهران با نهاد تحت امرش همکاری کافی ندارد! وی با بیان اینکه نیروگاه بوشهر تنها تأسیسات هسته‌ای است که آژانس به آن دسترسی دارد و بازرسی از مراکزی مانند نطنز، فردو، اصفهان و تأسیسات مرتبط با آب سنگین اراک انجام نشده، درباره وضعیت و محل نگهداری حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی ابراز نگرانی کرده و بار دیگر از ایران خواسته به بازرسان آژانس اجازه دسترسی به همه سایت‌های هسته‌ای از جمله سایت‌های آسیب‌دیده در نتیجه تجاوزات نظامی را بدهد. گروسی به عنوان عمله غرب، نقش مهمی در تکمیل پازل ضدایرانی دارد. چنین نوع بازیگری در آغاز جنگ تحمیلی ۱۲روزه مشهود بود تا جایی که شهید علی لاریجانی عملاً به این رفتار مخرب اشاره داشت؛ موضوعی که حالا برخلاف روندهای دیپلماتیک شکل گرفته مثبت منطقه‌ای، در التهابات آمریکا و ایران دوباره به نفع رویکرد مورد علاقه ترامپ و نتانیاهو، در حال ظهور و بروز است.
خبرنگار: هدایت جاوید
نظر شما